Vedagiriswarar Temple, Thirukazhukundramवेदगिरीश्वरर मंदिर, तिरुक्कळुकुंड्रमவேதகிரீசுவரர் கோயில், திருக்கழுக்குன்றம்

Deity and worship

The deity

Shiva as Vedagiriswarar, a self-formed linga on the hill, and as Bhaktavatsaleswarar below, with the goddess Tripurasundari.

Sacred waters (theertham)

Sangu Theertham, the large tank at the foot of the hill.

Puja tradition

Shaiva worship in the Tamil Agamic tradition.

Offerings and prasadam

Water, milk, vibhuti, bilva leaves and flowers; abhishekam can be booked at the temple office.

Hymns and texts

Tevaram hymns of Appar, Sambandar and Sundarar; Manikkavasagar is also linked with the place.

Devotees pray here for

Health, peace of mind and the fulfilment of vows; walking around the hill on full-moon days is believed to bring blessings. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Traditional dress is expected; men may be asked to remove shirts in the inner shrines. The steps are steep and exposed; climb early in the day.

How to reach

Thirukazhukundram is about 15 km from Chengalpattu railway junction and about 15 km from Mamallapuram. Chennai airport is about 60 km away.

Best time to visit

November to February.

Crowds

The Chithirai festival, full-moon days and the twelve-yearly Pushkara Mela.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Thirukazhukundram, 'the sacred hill of the eagles', lies about 15 km from Chengalpattu and about 15 km from Mamallapuram. On its rocky hill, Vedagiri, is a shrine of Shiva as Vedagiriswarar, reached by more than 500 steps. The Tevaram saints sang of it, and a Pallava rock-cut cave shrine, the Orukal Mandapam, on the hill dates from about the 7th century.

For centuries the hill was famous for a pair of eagles (or kites) that came every day at noon to eat the rice offering held out by the priest, and pilgrims climbed to watch them. Writers from the 17th century onward described the sight. The eagles stopped coming around the 1990s, and the custom has not resumed.

At the foot of the hill is the larger Bhaktavatsaleswarar temple, with tall gopurams and the shrine of the goddess Tripurasundari, and a large tank, Sangu Theertham, where by tradition a conch appears once every twelve years.

ArchitectureDocumented history

The hilltop shrine is small, built around a linga set in the rock, with a modest hall; the climb of more than 500 steps passes a Pallava rock-cut cave. The rock face where the eagles were fed is just outside the shrine.

The Bhaktavatsaleswarar temple below is a large walled complex with four gopurams, pillared halls and carvings of the Pallava, Chola and Nayak periods, beside the great tank.

PhilosophyInterpretation

The eagles' daily worship shows that devotion is possible in every form of life.

Meaning todayInterpretation

The temple draws pilgrims and walkers, and the Sangu Theertham Pushkara Mela is a major gathering every twelve years.

Festivals

Chithirai Brahmotsavam · Chithirai (Apr-May)

The annual festival in Chithirai (April-May), with processions around the hill.

Sangu Theertham Pushkara Mela · Once in twelve years

Held once in twelve years, when by tradition a conch appears in the tank and pilgrims bathe there.

देवता और पूजा

देवता

पहाड़ी पर स्वयंभू लिंग वेदगिरीश्वरर के रूप में शिव, और नीचे भक्तवत्सलेश्वरर के रूप में, देवी त्रिपुरसुंदरी के साथ।

पवित्र जल (तीर्थ)

शंख तीर्थम, पहाड़ी के तल का बड़ा सरोवर।

पूजा परंपरा

तमिल आगम परंपरा में शैव पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

जल, दूध, विभूति, बेलपत्र और फूल; अभिषेक मंदिर कार्यालय में बुक किया जा सकता है।

स्तुति और ग्रंथ

अप्पर, संबंदर और सुंदरर के तेवारम; माणिक्कवासगर भी इस स्थान से जुड़े हैं।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

स्वास्थ्य, मन की शांति और मनौतियों की पूर्ति; पूर्णिमा पर पहाड़ी की परिक्रमा शुभ मानी जाती है। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

पारंपरिक वस्त्र अपेक्षित हैं; भीतरी मंदिरों में पुरुषों से कमीज़ उतारने को कहा जा सकता है। सीढ़ियाँ खड़ी और खुली हैं; दिन में जल्दी चढ़ें।

कैसे पहुँचें

तिरुक्कळुकुंड्रम चेंगलपट्टु रेलवे जंक्शन से लगभग 15 किमी और मामल्लपुरम से लगभग 15 किमी है। चेन्नई हवाई अड्डा लगभग 60 किमी है।

जाने का अच्छा समय

नवंबर से फ़रवरी।

भीड़

चित्तिरै उत्सव, पूर्णिमा और बारह-वर्षीय पुष्कर मेला।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

तिरुक्कळुकुंड्रम, 'गरुड़ों की पवित्र पहाड़ी', चेंगलपट्टु से लगभग 15 किमी और मामल्लपुरम से लगभग 15 किमी है। इसकी चट्टानी पहाड़ी वेदगिरि पर वेदगिरीश्वरर के रूप में शिव का मंदिर है, जहाँ 500 से अधिक सीढ़ियों से पहुँचा जाता है। तेवारम संतों ने इसका गान किया, और पहाड़ी पर पल्लव शैलकृत गुफा मंदिर, ओरुकल मंडपम, लगभग सातवीं सदी का है।

सदियों तक पहाड़ी गरुड़ों (या चीलों) के एक जोड़े के लिए प्रसिद्ध रही, जो रोज़ दोपहर पुजारी के हाथ से चावल का प्रसाद खाने आते थे, और यात्री उन्हें देखने चढ़ते थे। सत्रहवीं सदी से लेखकों ने इस दृश्य का वर्णन किया। 1990 के दशक के आसपास गरुड़ों का आना बंद हो गया, और यह परंपरा फिर शुरू नहीं हुई।

पहाड़ी के तल पर बड़ा भक्तवत्सलेश्वरर मंदिर है, जिसमें ऊँचे गोपुरम और देवी त्रिपुरसुंदरी का मंदिर है, और एक बड़ा सरोवर, शंख तीर्थम, है जहाँ परंपरा के अनुसार हर बारह वर्ष में एक शंख प्रकट होता है।

स्थापत्यDocumented history

पहाड़ी का मंदिर छोटा है, चट्टान में स्थित लिंग के चारों ओर साधारण मंडप के साथ; 500 से अधिक सीढ़ियों की चढ़ाई एक पल्लव शैलकृत गुफा के पास से गुज़रती है। जहाँ गरुड़ों को भोजन दिया जाता था, वह चट्टान मंदिर के ठीक बाहर है।

नीचे का भक्तवत्सलेश्वरर मंदिर चार गोपुरमों, स्तंभ मंडपों और पल्लव, चोल तथा नायक काल की नक्काशियों वाला बड़ा चारदीवारी परिसर है, जो बड़े सरोवर के पास है।

दर्शनInterpretation

गरुड़ों की दैनिक पूजा दिखाती है कि भक्ति जीवन के हर रूप में संभव है।

आज का अर्थInterpretation

मंदिर तीर्थयात्रियों और पैदल यात्रियों को आकर्षित करता है, और शंख तीर्थम पुष्कर मेला हर बारह वर्ष में बड़ा समागम है।

उत्सव

चित्तिरै ब्रह्मोत्सवम् · Chithirai (Apr-May)

चित्तिरै (अप्रैल-मई) में वार्षिक उत्सव, पहाड़ी के चारों ओर शोभायात्राओं के साथ।

शंख तीर्थम पुष्कर मेला · Once in twelve years

बारह वर्ष में एक बार, जब परंपरा के अनुसार सरोवर में शंख प्रकट होता है और यात्री वहाँ स्नान करते हैं।

தெய்வமும் வழிபாடும்

தெய்வம்

மலை மீது சுயம்பு லிங்கமாக வேதகிரீசுவரர்; கீழே பக்தவத்சலேசுவரர், திரிபுரசுந்தரி அம்பாளுடன்.

தீர்த்தம்

சங்கு தீர்த்தம், மலையடிவாரத்திலுள்ள பெரிய குளம்.

வழிபாட்டு மரபு

தமிழ் ஆகம மரபில் சைவ வழிபாடு.

காணிக்கைகளும் பிரசாதமும்

நீர், பால், விபூதி, வில்வம், மலர்கள்; அபிஷேகத்தைக் கோயில் அலுவலகத்தில் பதிவு செய்யலாம்.

பதிகங்களும் நூல்களும்

அப்பர், சம்பந்தர், சுந்தரர் தேவாரங்கள்; மாணிக்கவாசகரும் இத்தலத்துடன் தொடர்புடையவர்.

பக்தர்கள் இங்கே வேண்டுவது

உடல்நலம், மன அமைதி, நேர்த்திக்கடன் நிறைவேறுதல்; பௌர்ணமியில் கிரிவலம் புண்ணியமாகக் கருதப்படுகிறது. இது பக்தர்களின் நம்பிக்கை, உறுதிமொழி அல்ல.

பயணத் திட்டம்

உடையும் நுழைவும்

பாரம்பரிய உடை எதிர்பார்க்கப்படுகிறது; உள் சன்னதிகளில் ஆண்கள் சட்டையைக் கழற்றக் கேட்கப்படலாம். படிகள் செங்குத்தானவை, திறந்தவெளியில் உள்ளவை; காலையிலேயே ஏறுவது நல்லது.

எப்படிச் செல்வது

திருக்கழுக்குன்றம் செங்கல்பட்டு ரயில் சந்திப்பிலிருந்து சுமார் 15 கிமீ, மாமல்லபுரத்திலிருந்து சுமார் 15 கிமீ. சென்னை விமான நிலையம் சுமார் 60 கிமீ.

செல்ல ஏற்ற காலம்

நவம்பர் முதல் பிப்ரவரி வரை.

கூட்டம்

சித்திரைத் திருவிழா, பௌர்ணமி, பன்னிரண்டு ஆண்டுப் புஷ்கர மேளா.

நேரங்கள் பருவங்களுக்கும் திருவிழாக்களுக்கும் ஏற்ப மாறும்; பயணத்திற்கு முன் உறுதி செய்துகொள்ளுங்கள்.

வரலாறுDocumented history

'கழுகுகளின் திருமலை' எனும் திருக்கழுக்குன்றம் செங்கல்பட்டிலிருந்து சுமார் 15 கிமீ, மாமல்லபுரத்திலிருந்து சுமார் 15 கிமீ தொலைவில் உள்ளது. அதன் வேதகிரி எனும் பாறை மலை மீது வேதகிரீசுவரராகச் சிவனின் சன்னதி உள்ளது; 500க்கும் மேற்பட்ட படிகள் வழியாக அடையலாம். தேவார ஆசிரியர்கள் இதைப் பாடியுள்ளனர்; மலை மீதுள்ள ஒருகல் மண்டபம் எனும் பல்லவர் குடைவரை ஏறத்தாழ ஏழாம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தது.

நூற்றாண்டுகளாக ஒவ்வொரு நண்பகலும் அர்ச்சகர் நீட்டிய அரிசிப் பிரசாதத்தை உண்ண வந்த கழுகு (அல்லது பருந்து) இணையால் இம்மலை புகழ்பெற்றிருந்தது; அவற்றைக் காணப் பக்தர்கள் ஏறிச் சென்றனர். பதினேழாம் நூற்றாண்டு முதல் எழுத்தாளர்கள் இக்காட்சியை விவரித்துள்ளனர். 1990களை ஒட்டிக் கழுகுகள் வருவது நின்றுவிட்டது; இம்மரபு மீண்டும் தொடங்கவில்லை.

மலையடிவாரத்தில் உயர்ந்த கோபுரங்களும் திரிபுரசுந்தரி அம்பாள் சன்னதியும் கொண்ட பெரிய பக்தவத்சலேசுவரர் கோயிலும், பன்னிரண்டு ஆண்டுகளுக்கு ஒருமுறை சங்கு தோன்றுவதாக மரபு கூறும் சங்கு தீர்த்தம் எனும் பெரிய குளமும் உள்ளன.

கட்டடக்கலைDocumented history

மலைச் சன்னதி சிறியது; பாறையில் அமைந்த லிங்கத்தைச் சுற்றி எளிய மண்டபம் உள்ளது. 500க்கும் மேற்பட்ட படிகளின் ஏற்றம் பல்லவர் குடைவரையைக் கடந்து செல்கிறது. கழுகுகளுக்கு உணவளிக்கப்பட்ட பாறை சன்னதிக்குச் சற்று வெளியே உள்ளது.

கீழுள்ள பக்தவத்சலேசுவரர் கோயில் நான்கு கோபுரங்கள், தூண் மண்டபங்கள், பல்லவர், சோழர், நாயக்கர் காலச் சிற்பங்களுடன் கூடிய பெரிய மதில் சூழ்ந்த வளாகம்; பெரிய குளத்தின் அருகே உள்ளது.

தத்துவம்Interpretation

கழுகுகளின் தினசரி வழிபாடு, எல்லா உயிர் வடிவிலும் பக்தி சாத்தியம் என்பதைக் காட்டுகிறது.

இன்றைய பொருள்Interpretation

கோயில் பக்தர்களையும் நடைப்பயணிகளையும் ஈர்க்கிறது; சங்கு தீர்த்தப் புஷ்கர மேளா பன்னிரண்டு ஆண்டுக்கு ஒருமுறை நடக்கும் பெருங்கூடல்.

திருவிழாக்கள்

சித்திரை பிரம்மோற்சவம் · Chithirai (Apr-May)

சித்திரை (ஏப்ரல்-மே) மாத ஆண்டுத் திருவிழா; மலையைச் சுற்றி ஊர்வலங்கள்.

சங்கு தீர்த்தப் புஷ்கர மேளா · Once in twelve years

பன்னிரண்டு ஆண்டுக்கு ஒருமுறை; மரபுப்படி குளத்தில் சங்கு தோன்ற, பக்தர்கள் அங்கு நீராடுவர்.