Mahalingeswarar Temple, Thiruvidaimarudurमहालिंगेश्वरर मंदिर, तिरुविडैमरुदूरமகாலிங்கேசுவரர் கோயில், திருவிடைமருதூர்

Deity and worship

The deity

Shiva as Mahalingeswarar, a linga; the goddess Brihat Sundara Kuchambikai; and a separate shrine of Mookambika.

Puja tradition

Shaiva worship in the Tamil Agamic tradition.

Offerings and prasadam

Water, milk, vibhuti, bilva leaves and flowers; abhishekam can be booked at the temple office.

Hymns and texts

Tevaram hymns of Appar, Sambandar and Sundarar; the Tiruvasagam of Manikkavasagar.

Devotees pray here for

Relief from mental illness, from fear and from the weight of past sins. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Traditional dress is expected; men may be asked to remove shirts in the inner shrines. By custom, devotees do not leave by the east gate.

How to reach

Thiruvidaimarudur is about 8 km from Kumbakonam on the Mayiladuthurai road and has a small railway station. Tiruchirappalli airport is about 100 km away.

Best time to visit

October to March.

Crowds

Thai Poosam, Mahashivaratri, Pradosham and Mondays.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Thiruvidaimarudur lies on the Kaveri about 8 km east of Kumbakonam. Its Shiva temple, of Mahalingeswarar, is one of the largest in the delta, with three great enclosures and tall gopurams on all four sides. All three Tevaram saints sang of it, and Manikkavasagar and Pattinathar are also linked with the place.

Inscriptions show that the temple was already important under the early Cholas in the 9th century, and later Chola, Pandya and Nayak rulers enlarged it. It is called Madhyarjuna, the 'middle' of three shrines of the arjuna (marudu) tree: Srisailam in the north (Mallikarjuna) and Thiruppudaimarudur in the south.

The temple is held to be the centre of the Shiva temples around it, which are counted as its parivara, or attendant, shrines.

ArchitectureDocumented history

The temple covers a very large area with three concentric enclosures (prakarams), the outer one with long colonnades. Gopurams rise over the gates on all four sides, the eastern one being the tallest.

Inside are the shrines of Mahalingeswarar, the goddess and a much-visited shrine of Mookambika, rare in Tamil Nadu. A figure of the brahmahatti stands near the eastern entrance.

PhilosophyInterpretation

The sin that cannot follow the king into the temple shows that sincere repentance and refuge in God set the mind free.

Meaning todayInterpretation

The temple is visited for relief from mental illness and from the weight of past wrongs, and is part of Kumbakonam's pilgrimage circuit.

Festivals

Thai Poosam · Thai (Jan-Feb)

The temple's chief festival in Thai (January-February), when the deity is taken to the Kaveri for the holy bath (theerthavari).

Mahashivaratri · Masi (Feb-Mar)

The night of Shiva in Masi (February-March), with worship through the night.

देवता और पूजा

देवता

महालिंगेश्वरर के रूप में शिव, एक लिंग; देवी बृहत् सुंदर कुचांबिका; और मूकांबिका का अलग मंदिर।

पूजा परंपरा

तमिल आगम परंपरा में शैव पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

जल, दूध, विभूति, बेलपत्र और फूल; अभिषेक मंदिर कार्यालय में बुक किया जा सकता है।

स्तुति और ग्रंथ

अप्पर, संबंदर और सुंदरर के तेवारम; माणिक्कवासगर का तिरुवासगम।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

मानसिक रोग, भय और पुराने पापों के बोझ से मुक्ति। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

पारंपरिक वस्त्र अपेक्षित हैं; भीतरी मंदिरों में पुरुषों से कमीज़ उतारने को कहा जा सकता है। परंपरा से भक्त पूर्वी द्वार से बाहर नहीं निकलते।

कैसे पहुँचें

तिरुविडैमरुदूर मयिलाडुतुरै मार्ग पर कुंभकोणम से लगभग 8 किमी है और यहाँ छोटा रेलवे स्टेशन है। तिरुचिरापल्ली हवाई अड्डा लगभग 100 किमी है।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से मार्च।

भीड़

तै पूसम, महाशिवरात्रि, प्रदोष और सोमवार।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

तिरुविडैमरुदूर कावेरी पर कुंभकोणम से लगभग 8 किमी पूर्व में है। इसका महालिंगेश्वरर शिव मंदिर डेल्टा के सबसे बड़े मंदिरों में है, जिसमें तीन बड़े प्राकार और चारों ओर ऊँचे गोपुरम हैं। तीनों तेवारम संतों ने इसका गान किया, और माणिक्कवासगर तथा पट्टिनत्तार भी इस स्थान से जुड़े हैं।

अभिलेख दिखाते हैं कि नौवीं सदी में प्रारंभिक चोलों के समय भी मंदिर महत्वपूर्ण था, और बाद के चोल, पांड्य और नायक शासकों ने इसका विस्तार किया। इसे मरुदु (अर्जुन) वृक्ष के तीन स्थलों का 'मध्य', मध्यार्जुन, कहा जाता है: उत्तर में श्रीशैलम (मल्लिकार्जुन) और दक्षिण में तिरुप्पुडैमरुदूर।

मंदिर को आसपास के शिव मंदिरों का केंद्र माना जाता है, जिन्हें इसके परिवार, यानी सेवक, मंदिर गिना जाता है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर बहुत बड़े क्षेत्र में तीन संकेंद्रित प्राकारों के साथ फैला है, जिनमें बाहरी प्राकार में लंबे स्तंभ गलियारे हैं। चारों ओर के द्वारों पर गोपुरम हैं, जिनमें पूर्वी सबसे ऊँचा है।

भीतर महालिंगेश्वरर, देवी, और मूकांबिका का बहुत लोकप्रिय मंदिर है, जो तमिलनाडु में दुर्लभ है। पूर्वी प्रवेश के पास ब्रह्महत्या की आकृति खड़ी है।

दर्शनInterpretation

जो पाप राजा के पीछे मंदिर में नहीं आ सका, वह दिखाता है कि सच्चा पश्चात्ताप और ईश्वर की शरण मन को मुक्त करते हैं।

आज का अर्थInterpretation

मानसिक रोगों और पुराने पापों के बोझ से मुक्ति के लिए लोग मंदिर आते हैं, और यह कुंभकोणम के तीर्थ परिपथ का भाग है।

उत्सव

तै पूसम · Thai (Jan-Feb)

तै (जनवरी-फ़रवरी) में मंदिर का मुख्य उत्सव, जब देवता पवित्र स्नान (तीर्थवारी) के लिए कावेरी ले जाए जाते हैं।

महाशिवरात्रि · Masi (Feb-Mar)

मासी (फ़रवरी-मार्च) में शिव की रात्रि, रात भर पूजा के साथ।

தெய்வமும் வழிபாடும்

தெய்வம்

மகாலிங்கேசுவரராக லிங்க வடிவில் சிவன்; பிருகத் சுந்தர குசாம்பிகை அம்பாள்; தனி மூகாம்பிகை சன்னதி.

வழிபாட்டு மரபு

தமிழ் ஆகம மரபில் சைவ வழிபாடு.

காணிக்கைகளும் பிரசாதமும்

நீர், பால், விபூதி, வில்வம், மலர்கள்; அபிஷேகத்தைக் கோயில் அலுவலகத்தில் பதிவு செய்யலாம்.

பதிகங்களும் நூல்களும்

அப்பர், சம்பந்தர், சுந்தரர் தேவாரங்கள்; மாணிக்கவாசகரின் திருவாசகம்.

பக்தர்கள் இங்கே வேண்டுவது

மனநோய், அச்சம், பழைய பாவச் சுமை ஆகியவற்றிலிருந்து விடுதலை. இது பக்தர்களின் நம்பிக்கை, உறுதிமொழி அல்ல.

பயணத் திட்டம்

உடையும் நுழைவும்

பாரம்பரிய உடை எதிர்பார்க்கப்படுகிறது; உள் சன்னதிகளில் ஆண்கள் சட்டையைக் கழற்றக் கேட்கப்படலாம். மரபுப்படி பக்தர்கள் கிழக்கு வாயில் வழியாக வெளியேறுவதில்லை.

எப்படிச் செல்வது

திருவிடைமருதூர் மயிலாடுதுறை சாலையில் கும்பகோணத்திலிருந்து சுமார் 8 கிமீ; இங்கு சிறிய ரயில் நிலையம் உள்ளது. திருச்சிராப்பள்ளி விமான நிலையம் சுமார் 100 கிமீ.

செல்ல ஏற்ற காலம்

அக்டோபர் முதல் மார்ச் வரை.

கூட்டம்

தைப்பூசம், மகா சிவராத்திரி, பிரதோஷம், திங்கட்கிழமைகள்.

நேரங்கள் பருவங்களுக்கும் திருவிழாக்களுக்கும் ஏற்ப மாறும்; பயணத்திற்கு முன் உறுதி செய்துகொள்ளுங்கள்.

வரலாறுDocumented history

திருவிடைமருதூர் காவிரிக் கரையில் கும்பகோணத்திற்குக் கிழக்கே சுமார் 8 கிமீ தொலைவில் உள்ளது. இங்குள்ள மகாலிங்கேசுவரர் கோயில் டெல்டாவின் மிகப்பெரிய கோயில்களில் ஒன்று; மூன்று பெரும் பிராகாரங்களும் நான்கு பக்கங்களிலும் உயர்ந்த கோபுரங்களும் கொண்டது. தேவார மூவரும் பாடிய இத்தலத்துடன் மாணிக்கவாசகரும் பட்டினத்தாரும் தொடர்புடையவர்கள்.

ஒன்பதாம் நூற்றாண்டில் முற்காலச் சோழர் காலத்திலேயே கோயில் முக்கியமானதாக இருந்ததைக் கல்வெட்டுகள் காட்டுகின்றன; பிற்காலச் சோழர், பாண்டியர், நாயக்கர் ஆகியோர் இதை விரிவாக்கினர். மருத (அர்ஜுன) மரத்தின் மூன்று தலங்களில் 'இடை'யானது, மத்யார்ஜுனம் எனப்படுகிறது: வடக்கே ஸ்ரீசைலம் (மல்லிகார்ஜுனம்), தெற்கே திருப்புடைமருதூர்.

சுற்றியுள்ள சிவன் கோயில்கள் இதன் பரிவாரத் தலங்களாகக் கருதப்படுவதால், இக்கோயில் அவற்றின் மையமாகக் கொள்ளப்படுகிறது.

கட்டடக்கலைDocumented history

கோயில் மிகப் பரந்த பரப்பில் மூன்று பிராகாரங்களுடன் அமைந்துள்ளது; வெளிப் பிராகாரத்தில் நீண்ட தூண் வரிசைகள் உள்ளன. நான்கு பக்க வாயில்களிலும் கோபுரங்கள், அவற்றில் கிழக்குக் கோபுரம் மிக உயரமானது.

உள்ளே மகாலிங்கேசுவரர், அம்பாள் சன்னதிகளும், தமிழ்நாட்டில் அரிதான மூகாம்பிகை சன்னதியும் உள்ளன. கிழக்கு நுழைவாயில் அருகே பிரம்மஹத்தியின் உருவம் உள்ளது.

தத்துவம்Interpretation

மன்னனைப் பின்தொடர்ந்து கோயிலுள் நுழைய முடியாத பாவம், உண்மையான மனந்திரும்புதலும் இறைவனிடம் சரணடைதலும் மனத்தை விடுவிக்கும் என்பதைக் காட்டுகிறது.

இன்றைய பொருள்Interpretation

மனநோய், பழைய பாவச் சுமை ஆகியவற்றிலிருந்து விடுபட மக்கள் இங்கு வருகின்றனர்; கும்பகோணப் புனிதச் சுற்றின் ஒரு பகுதி இது.

திருவிழாக்கள்

தைப்பூசம் · Thai (Jan-Feb)

தை (ஜனவரி-பிப்ரவரி) மாதக் கோயிலின் முதன்மைத் திருவிழா; இறைவன் காவிரிக்குத் தீர்த்தவாரிக்கு எழுந்தருள்வார்.

மகா சிவராத்திரி · Masi (Feb-Mar)

மாசி (பிப்ரவரி-மார்ச்) மாதத்தில் சிவனின் இரவு; இரவு முழுவதும் வழிபாடு.