Ernakulam Shiva Temple (എറണാകുളം ശിവക്ഷേത്രം)

Presiding deity: Ernakulathappan
Where: Ernakulam, near the backwater front, Ernakulam district, Kerala
Main festivals: Ernakulathappan Utsavam (Makaram (Jan-Feb)); Mahashivaratri (Kumbham (Feb-Mar))
Worship today: Yes
Period: Colonial (1857-1947)

The Shiva temple at the heart of Ernakulam city, whose deity, Ernakulathappan, is regarded as the city's guardian. It was one of the royal temples of the Kochi rulers, and its present form was built in 1842-46 under the Diwan Edakkunni Sankara Warrier.

Deity and worship

The deity: Shiva as Ernakulathappan, a linga.
Puja tradition: Kerala Tantric Shaiva worship under the Cochin Devaswom Board.
Offerings and prasadam: Water, milk, bilva leaves, lamps and flowers; Dhara (a continuous stream of water over the linga) is a common offering.
Devotees pray here for: Health, success in work and the welfare of the family. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry: Kerala temple custom applies: men usually remove shirts and wear a mundu or dhoti inside the enclosure, and women wear a sari or other traditional dress. Non-Hindus may not be allowed inside the inner enclosure.
How to reach: The temple is in central Ernakulam, about 2 km from Ernakulam Junction railway station. Kochi airport is about 30 km away.
Best time to visit: October to March.
Crowds: The annual festival and Mahashivaratri.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Ernakulam was a small settlement until the 17th century. After the Dutch took Fort Kochi in 1663, the Kochi rulers moved their seat to Ernakulam and built a palace near this temple, which became one of the seven royal temples of the Kochi Maharajas.

The temple in its present form was built between 1842 and 1846 under the Diwan Edakkunni Sankara Warrier. It stands near the backwater front of the city and is administered by the Cochin Devaswom Board. Claims that the temple is mentioned in Sangam literature are often repeated but have not been checked here.

ArchitectureDocumented history

The temple is in the Kerala style, with a circular sanctum under a copper-covered conical roof, a walled inner enclosure and a large outer courtyard with a flagstaff. Its present buildings date from the 1840s rebuilding.

Sthala PuranaTradition

One tradition says a sage named Kulamuni, or in another version the sage Devala, suffering from a curse, was cured by worshipping Shiva here, and that the name Ernakulam comes from Rishinagakulam, the pond of the sage.

Stories and local loreTradition and folklore

Local accounts also credit the sage Vilwamangalam with a role in the temple's early worship.

PhilosophyInterpretation

A city that grew around its temple still turns to Ernakulathappan as its protector.

Meaning todayInterpretation

The temple is a landmark of central Kochi, and its festival is one of the city's main public events.

Festivals

Ernakulathappan Utsavam · Makaram (Jan-Feb): The annual festival, usually in Makaram (January-February), with elephant processions and percussion.
Mahashivaratri · Kumbham (Feb-Mar): The night of Shiva in Kumbham (February-March), with worship through the night.

एर्णाकुलम शहर के हृदय में स्थित शिव मंदिर, जिसके देवता एर्णाकुलत्तप्पन को शहर का रक्षक माना जाता है। यह कोच्चि के शासकों के राजकीय मंदिरों में से एक था, और इसका वर्तमान रूप 1842-46 में दीवान एडक्कुन्नि शंकर वारियर के अधीन बना।

देवता और पूजा

देवता: एर्णाकुलत्तप्पन के रूप में शिव, एक लिंग।
पूजा परंपरा: कोचीन देवस्वम बोर्ड के अधीन केरल तांत्रिक शैव पूजा।
चढ़ावा और प्रसाद: जल, दूध, बेलपत्र, दीप और फूल; धारा (लिंग पर निरंतर जलधारा) एक सामान्य चढ़ावा है।
भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं: स्वास्थ्य, काम में सफलता और परिवार का कल्याण। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश: केरल के मंदिरों की परंपरा लागू है: पुरुष प्रायः कमीज़ उतारकर मुंडु या धोती पहनकर परिसर में जाते हैं, और महिलाएँ साड़ी या अन्य पारंपरिक वस्त्र पहनती हैं। गैर-हिंदुओं को भीतरी परिसर में जाने की अनुमति न हो, ऐसा संभव है।
कैसे पहुँचें: मंदिर मध्य एर्णाकुलम में, एर्णाकुलम जंक्शन रेलवे स्टेशन से लगभग 2 किमी है। कोच्चि हवाई अड्डा लगभग 30 किमी है।
जाने का अच्छा समय: अक्टूबर से मार्च।
भीड़: वार्षिक उत्सव और महाशिवरात्रि।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

सत्रहवीं सदी तक एर्णाकुलम एक छोटी बस्ती थी। 1663 में डचों के फ़ोर्ट कोच्चि पर अधिकार के बाद कोच्चि के शासक अपना केंद्र एर्णाकुलम ले आए और इस मंदिर के पास महल बनाया, और यह कोच्चि महाराजाओं के सात राजकीय मंदिरों में से एक बन गया।

वर्तमान रूप में मंदिर 1842 से 1846 के बीच दीवान एडक्कुन्नि शंकर वारियर के अधीन बना। यह शहर के बैकवॉटर तट के पास है और कोचीन देवस्वम बोर्ड इसका प्रबंधन करता है। संगम साहित्य में मंदिर के उल्लेख के दावे अक्सर दोहराए जाते हैं, पर उनकी यहाँ जाँच नहीं हुई है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर केरल शैली में है, तांबे से ढकी शंक्वाकार छत वाला गोलाकार गर्भगृह, चारदीवारी वाला भीतरी परिसर और ध्वजस्तंभ सहित बड़ा बाहरी आँगन। इसकी वर्तमान इमारतें 1840 के दशक के पुनर्निर्माण की हैं।

स्थल पुराणTradition

एक परंपरा कहती है कि कुलमुनि नामक ऋषि, या दूसरे रूप में ऋषि देवल, एक शाप से पीड़ित थे और यहाँ शिव की पूजा से मुक्त हुए, और एर्णाकुलम नाम ऋषिनागकुलम, ऋषि के तालाब, से आया।

ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore

स्थानीय विवरण मंदिर की आरंभिक पूजा में ऋषि विल्वमंगलम की भूमिका भी बताते हैं।

दर्शनInterpretation

जो शहर अपने मंदिर के चारों ओर बढ़ा, वह आज भी एर्णाकुलत्तप्पन को अपना रक्षक मानता है।

आज का अर्थInterpretation

मंदिर मध्य कोच्चि का पहचान चिह्न है, और इसका उत्सव शहर के मुख्य सार्वजनिक आयोजनों में से है।

उत्सव

एर्णाकुलत्तप्पन उत्सवम · Makaram (Jan-Feb): वार्षिक उत्सव, प्रायः मकरम (जनवरी-फ़रवरी) में, हाथियों की शोभायात्रा और वाद्यों के साथ।
महाशिवरात्रि · Kumbham (Feb-Mar): कुंभम (फ़रवरी-मार्च) में शिव की रात्रि, रात भर पूजा के साथ।

यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।

എറണാകുളം നഗരഹൃദയത്തിലുള്ള ശിവക്ഷേത്രം; ഇവിടത്തെ ദേവനായ എറണാകുളത്തപ്പൻ നഗരത്തിന്റെ രക്ഷകനായി കരുതപ്പെടുന്നു. കൊച്ചി രാജാക്കന്മാരുടെ രാജകീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്ന ഇതിന്റെ ഇന്നത്തെ രൂപം 1842-46-ൽ ദിവാൻ എടക്കുന്നി ശങ്കര വാര്യരുടെ കാലത്ത് നിർമ്മിച്ചതാണ്.

ദേവതയും പൂജയും

ദേവത: എറണാകുളത്തപ്പനായി ശിവൻ, ഒരു ലിംഗം.
പൂജാ പാരമ്പര്യം: കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിനു കീഴിൽ കേരള താന്ത്രിക ശൈവപൂജ.
വഴിപാടുകളും പ്രസാദവും: ജലം, പാൽ, കൂവളത്തില, വിളക്ക്, പുഷ്പങ്ങൾ; ധാര (ലിംഗത്തിൽ ഇടമുറിയാതെയുള്ള ജലധാര) ഒരു സാധാരണ വഴിപാടാണ്.
ഭക്തർ ഇവിടെ ഇതിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു: ആരോഗ്യം, തൊഴിൽവിജയം, കുടുംബക്ഷേമം. ഇത് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസമാണ്, ഉറപ്പല്ല.

യാത്രാ ആസൂത്രണം

വേഷവും പ്രവേശനവും: കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രാചാരം ബാധകമാണ്: പുരുഷന്മാർ സാധാരണ ഷർട്ട് അഴിച്ച് മുണ്ട് ധരിച്ചാണ് മതിലകത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്; സ്ത്രീകൾ സാരിയോ മറ്റ് പരമ്പരാഗത വസ്ത്രമോ ധരിക്കുന്നു. അഹിന്ദുക്കൾക്ക് അകത്തെ മതിലകത്ത് പ്രവേശനം അനുവദിക്കാതിരിക്കാം.
എങ്ങനെ എത്താം: ക്ഷേത്രം മധ്യ എറണാകുളത്ത്, എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്ന് ഏകദേശം 2 കി.മീ. കൊച്ചി വിമാനത്താവളം ഏകദേശം 30 കി.മീ.
സന്ദർശിക്കാൻ നല്ല സമയം: ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ.
തിരക്ക്: വാർഷിക ഉത്സവവും മഹാശിവരാത്രിയും.

സമയങ്ങൾ കാലത്തിനും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് മാറും; യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ് ഉറപ്പാക്കുക.

ചരിത്രംDocumented history

പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ എറണാകുളം ഒരു ചെറിയ ജനവാസകേന്ദ്രമായിരുന്നു. 1663-ൽ ഡച്ചുകാർ ഫോർട്ട് കൊച്ചി പിടിച്ചെടുത്തതോടെ കൊച്ചി രാജാക്കന്മാർ ആസ്ഥാനം എറണാകുളത്തേക്ക് മാറ്റി ഈ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്ത് കൊട്ടാരം പണിതു; ക്ഷേത്രം കൊച്ചി മഹാരാജാക്കന്മാരുടെ ഏഴ് രാജകീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി.

ഇന്നത്തെ രൂപത്തിൽ ക്ഷേത്രം 1842 മുതൽ 1846 വരെ ദിവാൻ എടക്കുന്നി ശങ്കര വാര്യരുടെ കാലത്ത് പുനർനിർമ്മിച്ചു. നഗരത്തിലെ കായൽത്തീരത്തിനടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രം കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡാണ് ഭരിക്കുന്നത്. സംഘസാഹിത്യത്തിൽ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ടെന്ന അവകാശവാദങ്ങൾ പലപ്പോഴും ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവ ഇവിടെ പരിശോധിച്ചിട്ടില്ല.

വാസ്തുവിദ്യDocumented history

ക്ഷേത്രം കേരളശൈലിയിലാണ്: ചെമ്പുമേഞ്ഞ കോണാകൃതിയിലുള്ള മേൽക്കൂരയോടുകൂടിയ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ശ്രീകോവിൽ, മതിലോടുകൂടിയ അകത്തെ ചുറ്റ്, കൊടിമരമുള്ള വിശാലമായ പുറംമുറ്റം. ഇന്നത്തെ കെട്ടിടങ്ങൾ 1840-കളിലെ പുനർനിർമ്മാണകാലത്തേതാണ്.

സ്ഥലപുരാണംTradition

ശാപബാധിതനായ കുലമുനി എന്ന ഋഷി, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരു പാഠത്തിൽ ദേവലമുനി, ഇവിടെ ശിവനെ ആരാധിച്ച് മോചിതനായെന്നും, എറണാകുളം എന്ന പേര് ഋഷിയുടെ കുളമായ ഋഷിനാഗക്കുളത്തിൽനിന്നാണെന്നും ഒരു ഐതിഹ്യം.

ഐതിഹ്യങ്ങളും കഥകളുംTradition and folklore

ക്ഷേത്രത്തിലെ ആദ്യകാല ആരാധനയിൽ വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർക്ക് പങ്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും പ്രാദേശിക വിവരണങ്ങളുണ്ട്.

ദർശനംInterpretation

ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റും വളർന്ന നഗരം ഇന്നും എറണാകുളത്തപ്പനെ തന്റെ രക്ഷകനായി കാണുന്നു.

ഇന്നത്തെ അർത്ഥംInterpretation

ക്ഷേത്രം മധ്യകൊച്ചിയുടെ അടയാളമാണ്; ഇവിടത്തെ ഉത്സവം നഗരത്തിലെ പ്രധാന പൊതു ആഘോഷങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.

ഉത്സവങ്ങൾ

എറണാകുളത്തപ്പൻ ഉത്സവം · Makaram (Jan-Feb): സാധാരണയായി മകരത്തിൽ (ജനുവരി-ഫെബ്രുവരി) നടക്കുന്ന വാർഷിക ഉത്സവം, ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പും മേളവുമായി.
മഹാശിവരാത്രി · Kumbham (Feb-Mar): കുംഭമാസത്തിൽ (ഫെബ്രുവരി-മാർച്ച്) ശിവരാത്രി, രാത്രി മുഴുവൻ നീളുന്ന പൂജകളോടെ.

ഈ പരിഭാഷ ഒരു പ്രാഥമിക കരട് ആണ്; മലയാളി വായനക്കാരുടെ പരിശോധന കാത്തിരിക്കുന്നു.

Timeline

Legendary originfoundedtradition
Tradition says a sage worshipped Shiva here and that the temple grew from his shrine.
After the Dutch capture of Kochi in 1663otherprobable
After the Dutch take Fort Kochi, the Kochi rulers move their seat to Ernakulam and build a palace near the temple.
1842–1846rebuiltdocumented
The temple is rebuilt in its present form under the Diwan Edakkunni Sankara Warrier.

Nearby temples

Sree Poornathrayeesa Temple, Tripunithuraabout 8.0 km · Ernakulam
Chottanikkara Bhagavathy Templeabout 13 km · Ernakulam
Aluva Mahadeva Templeabout 17 km · Ernakulam
Thiruvairanikulam Mahadeva Templeabout 25 km · Ernakulam
Thiruvanchikulam Mahadeva Templeabout 28 km · Thrissur
Adi Shankara Janmabhoomi, Kaladyabout 28 km · Ernakulam

Sources

Wikipedia: Ernakulam Shiva Templetertiary

This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.

Suggest an edit

Spotted a mistake or know more about this temple? Tell us, with a source if you have one.