Ardhanareeswarar Temple, Thiruchengodeअर्धनारीश्वरर मंदिर, तिरुचेंगोडुஅர்த்தநாரீசுவரர் கோயில், திருச்செங்கோடு

Deity and worship

The deity

Shiva as Ardhanareeswarar, half man and half woman; Murugan as Chengottu Velavar.

Sacred waters (theertham)

A small spring at the foot of the main image.

Puja tradition

Shaiva worship; the Tevaram of Sambandar is sung.

Offerings and prasadam

Water, milk, vibhuti, bilva leaves and flowers; abhishekam can be booked at the temple office.

Hymns and texts

Tevaram hymns of Thirugnana Sambandar; the Thiruppugazh of Arunagirinathar for Murugan.

Devotees pray here for

Harmony between husband and wife, marriage and the birth of children. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Traditional dress is expected; men may be asked to remove shirts in the inner shrines. Climbers usually go barefoot.

How to reach

Thiruchengode is about 35 km from Namakkal and about 45 km from Salem. Sankaridurg is the nearest railway station; Salem and Coimbatore airports are the nearest.

Best time to visit

October to March.

Crowds

Vaikasi Visakam, full-moon days and weekends.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Thiruchengode lies about 35 km from Namakkal, and its temple stands on a red rock hill (about 200 m high) called Nagagiri, the serpent hill, for the shape of a five-headed serpent carved on the way up. The hill is probably the Neduvelkunru of the Silappadikaram, and Thirugnana Sambandar sang of the temple, which is one of the seven Paadal Petra shrines of the Kongu country.

The presiding image is a rare one of Shiva as Ardhanareeswarar, half Shiva and half Parvati, said to be formed of a mineral rock and kept moist by a spring at its foot. Because the goddess is part of the main image, there is no separate shrine of the goddess. A shrine of Murugan as Chengottu Velavar is also important here.

The temple can be reached by about 1,200 steps (counts vary from 1,156 to 1,250) or by a road.

ArchitectureDocumented history

The temple is on top of the hill inside a walled enclosure with a gopuram, approached by a long stair with resting halls on the way. A long five-headed serpent is carved on the rock beside the path, giving the hill its name.

The main image of Ardhanareeswarar stands in the sanctum, with a small spring at its foot. The Chengottu Velavar shrine of Murugan has a fine image of the god holding a spear, and the halls have carved pillars of the Nayak period.

PhilosophyInterpretation

Ardhanareeswarar shows that the masculine and feminine are two halves of one divine whole.

Meaning todayInterpretation

The temple is a major Kongu pilgrimage, and couples pray here for harmony in marriage.

Festivals

Vaikasi Visakam · Vaikasi (May-Jun)

The great festival in Vaikasi (May-June), with a temple car procession and the celebration of the divine wedding, in which the priests adorn the image with the wedding thread.

देवता और पूजा

देवता

आधे पुरुष और आधी स्त्री, अर्धनारीश्वरर के रूप में शिव; चेंगोट्टु वेलवर के रूप में मुरुगन।

पवित्र जल (तीर्थ)

मुख्य मूर्ति के चरणों का छोटा सोता।

पूजा परंपरा

शैव पूजा; संबंदर के तेवारम गाए जाते हैं।

चढ़ावा और प्रसाद

जल, दूध, विभूति, बेलपत्र और फूल; अभिषेक मंदिर कार्यालय में बुक किया जा सकता है।

स्तुति और ग्रंथ

तिरुज्ञान संबंदर के तेवारम; मुरुगन के लिए अरुणगिरिनाथर का तिरुप्पुगळ।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

पति-पत्नी में मेल, विवाह और संतान। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

पारंपरिक वस्त्र अपेक्षित हैं; भीतरी मंदिरों में पुरुषों से कमीज़ उतारने को कहा जा सकता है। चढ़ने वाले प्रायः नंगे पैर जाते हैं।

कैसे पहुँचें

तिरुचेंगोडु नामक्कल से लगभग 35 किमी और सेलम से लगभग 45 किमी है। शंकरिदुर्ग निकटतम रेलवे स्टेशन है; सेलम और कोयंबटूर हवाई अड्डे निकटतम हैं।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से मार्च।

भीड़

वैकासि विशाखम, पूर्णिमा और सप्ताहांत।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

तिरुचेंगोडु नामक्कल से लगभग 35 किमी है, और इसका मंदिर लगभग 200 मीटर ऊँची लाल चट्टानी पहाड़ी नागगिरि पर है, जिसका नाम ऊपर के मार्ग पर उकेरे पाँच फन वाले नाग के आकार से है। यह पहाड़ी संभवतः शिलप्पदिकारम का नेडुवेलकुन्रु है, और तिरुज्ञान संबंदर ने इस मंदिर का गान किया, जो कोंगु प्रदेश के सात पाडल पेट्र मंदिरों में है।

मुख्य मूर्ति आधे शिव और आधी पार्वती वाले अर्धनारीश्वरर की दुर्लभ मूर्ति है, जो एक खनिज चट्टान की बनी बताई जाती है और उसके चरणों के एक सोते से नम रहती है। क्योंकि देवी मुख्य मूर्ति का ही भाग हैं, देवी का अलग मंदिर नहीं है। चेंगोट्टु वेलवर के रूप में मुरुगन का मंदिर भी यहाँ महत्वपूर्ण है।

मंदिर तक लगभग 1,200 सीढ़ियों (गिनती 1,156 से 1,250 तक बताई जाती है) या सड़क से पहुँचा जा सकता है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर पहाड़ी की चोटी पर गोपुरम वाले चारदीवारी परिसर में है, और रास्ते में विश्राम मंडपों वाली लंबी सीढ़ी से पहुँचा जाता है। मार्ग के किनारे चट्टान पर एक लंबा पाँच फन वाला नाग उकेरा है, जिससे पहाड़ी का नाम पड़ा।

गर्भगृह में अर्धनारीश्वरर की मुख्य मूर्ति है, जिसके चरणों में एक छोटा सोता है। मुरुगन के चेंगोट्टु वेलवर मंदिर में भाला लिए देवता की सुंदर मूर्ति है, और मंडपों में नायक काल के नक्काशीदार स्तंभ हैं।

दर्शनInterpretation

अर्धनारीश्वरर दिखाते हैं कि पुरुष और स्त्री तत्व एक ही दिव्य पूर्णता के दो आधे हैं।

आज का अर्थInterpretation

मंदिर कोंगु का प्रमुख तीर्थ है, और दंपती यहाँ दांपत्य में मेल के लिए प्रार्थना करते हैं।

उत्सव

वैकासि विशाखम · Vaikasi (May-Jun)

वैकासि (मई-जून) में बड़ा उत्सव, रथ शोभायात्रा और दिव्य विवाह के उत्सव के साथ, जिसमें पुजारी मूर्ति को मंगलसूत्र पहनाते हैं।

தெய்வமும் வழிபாடும்

தெய்வம்

அர்த்தநாரீசுவரராகச் சிவன், பாதி ஆணும் பாதி பெண்ணும்; செங்கோட்டு வேலவராக முருகன்.

தீர்த்தம்

மூலவரின் அடியிலுள்ள சிறிய ஊற்று.

வழிபாட்டு மரபு

சைவ வழிபாடு; சம்பந்தர் தேவாரம் பாடப்படுகிறது.

காணிக்கைகளும் பிரசாதமும்

நீர், பால், விபூதி, வில்வம், மலர்கள்; அபிஷேகத்தைக் கோயில் அலுவலகத்தில் பதிவு செய்யலாம்.

பதிகங்களும் நூல்களும்

திருஞானசம்பந்தர் தேவாரம்; முருகனுக்கு அருணகிரிநாதரின் திருப்புகழ்.

பக்தர்கள் இங்கே வேண்டுவது

கணவன் மனைவி ஒற்றுமை, திருமணம், மகப்பேறு. இது பக்தர்களின் நம்பிக்கை, உறுதிமொழி அல்ல.

பயணத் திட்டம்

உடையும் நுழைவும்

பாரம்பரிய உடை எதிர்பார்க்கப்படுகிறது; உள் சன்னதிகளில் ஆண்கள் சட்டையைக் கழற்றக் கேட்கப்படலாம். ஏறுவோர் பெரும்பாலும் வெறுங்காலுடன் செல்வர்.

எப்படிச் செல்வது

திருச்செங்கோடு நாமக்கல்லிலிருந்து சுமார் 35 கிமீ, சேலத்திலிருந்து சுமார் 45 கிமீ. சங்ககிரி அருகிலுள்ள ரயில் நிலையம்; சேலம், கோயம்புத்தூர் விமான நிலையங்கள் அருகிலுள்ளவை.

செல்ல ஏற்ற காலம்

அக்டோபர் முதல் மார்ச் வரை.

கூட்டம்

வைகாசி விசாகம், பௌர்ணமி, வார இறுதிகள்.

நேரங்கள் பருவங்களுக்கும் திருவிழாக்களுக்கும் ஏற்ப மாறும்; பயணத்திற்கு முன் உறுதி செய்துகொள்ளுங்கள்.

வரலாறுDocumented history

திருச்செங்கோடு நாமக்கல்லிலிருந்து சுமார் 35 கிமீ; இதன் கோயில் சுமார் 200 மீட்டர் உயர நாகமலை எனும் செம்பாறை மலையின் மீது உள்ளது. மேலே செல்லும் வழியில் செதுக்கப்பட்ட ஐந்து தலை நாகத்தின் வடிவத்தால் மலைக்கு இப்பெயர். இம்மலை சிலப்பதிகாரத்தின் நெடுவேள்குன்றாக இருக்கலாம்; திருஞானசம்பந்தர் பாடிய இக்கோயில் கொங்கு நாட்டின் ஏழு பாடல் பெற்ற தலங்களில் ஒன்று.

மூலவர் பாதி சிவனும் பாதி பார்வதியுமான அர்த்தநாரீசுவரரின் அரிய திருவுருவம்; இது ஒரு கனிமப் பாறையால் ஆனது என்றும் அதன் அடியிலுள்ள ஊற்றால் ஈரமாக இருக்கிறது என்றும் கூறப்படுகிறது. அம்பாள் மூலவரின் ஒரு பாதியாக இருப்பதால் தனி அம்மன் சன்னதி இல்லை. செங்கோட்டு வேலவராக முருகனின் சன்னதியும் இங்கு முக்கியமானது.

சுமார் 1,200 படிகள் (எண்ணிக்கை 1,156 முதல் 1,250 வரை கூறப்படுகிறது) வழியாகவோ சாலை வழியாகவோ கோயிலை அடையலாம்.

கட்டடக்கலைDocumented history

கோயில் மலை உச்சியில் கோபுரத்துடன் மதில் சூழ்ந்த பிராகாரத்தில் உள்ளது; வழியில் ஓய்வு மண்டபங்களுடன் நீண்ட படிக்கட்டு வழியாக அடையலாம். வழியோரப் பாறையில் நீண்ட ஐந்து தலை நாகம் செதுக்கப்பட்டுள்ளது; அதனாலேயே மலைக்கு இப்பெயர்.

கருவறையில் அர்த்தநாரீசுவரரின் மூலத் திருவுருவம், அதன் அடியில் சிறிய ஊற்று. முருகனின் செங்கோட்டு வேலவர் சன்னதியில் வேல் ஏந்திய அழகிய திருவுருவம் உள்ளது; மண்டபங்களில் நாயக்கர் காலச் சிற்பத் தூண்கள் உள்ளன.

தத்துவம்Interpretation

ஆண், பெண் தத்துவங்கள் ஒரே தெய்வ முழுமையின் இரு பாதிகள் என்பதை அர்த்தநாரீசுவரர் காட்டுகிறார்.

இன்றைய பொருள்Interpretation

இக்கோயில் கொங்கு நாட்டின் முக்கியப் புனிதத் தலம்; இல்லற ஒற்றுமைக்காகத் தம்பதியர் இங்கு வேண்டிக்கொள்கின்றனர்.

திருவிழாக்கள்

வைகாசி விசாகம் · Vaikasi (May-Jun)

வைகாசி (மே-ஜூன்) மாதப் பெருந்திருவிழா; தேரோட்டமும் தெய்வத் திருமண விழாவும், அதில் அர்ச்சகர்கள் திருவுருவுக்குத் திருமாங்கல்யம் அணிவிப்பர்.