On an island between the Kaveri and Kollidam rivers, this temple of the reclining Vishnu, Ranganatha, is the first of the 108 Divya Desams and among the largest functioning Hindu temple complexes in the world, with seven concentric enclosures. It was the home of the philosopher Ramanuja.
HistoryDocumented history
Chola, Pandya, Hoysala and Vijayanagara rulers all endowed the temple, and its inscriptions run to hundreds. The temple chronicle, the Koil Olugu, records the 14th-century exile of the processional image and its return about 48 years later. The seven prakaras enclose living streets, so the temple is also a town.
Sthala PuranaTradition
Brahma received the Ranga Vimana, the sacred image in its shrine, from the cosmic ocean and gave it to the Ikshvaku kings. Rama gave it to Vibhishana after the war. As Vibhishana rested on the Kaveri island on his way to Lanka, the image would not be lifted again, so Ranganatha stayed here, reclining and facing south towards Lanka to bless him.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Thulukka Nachiyar, a Muslim princess who is said to have fallen in love with the image of Ranganatha taken to Delhi, is honoured with a shrine and offerings of rotis. The Araiyar Sevai, a sung and gestured recitation of Alvar hymns, is preserved here as one of India's oldest living performance traditions.
PhilosophyInterpretation
Srirangam is the centre of Sri Vaishnavism and Ramanuja's Vishishtadvaita (qualified non-dualism): the world and souls are real and form the body of God. Its key teaching is sharanagati, complete surrender to God's grace, open to all regardless of birth.
Meaning todayInterpretation
The story of devotees protecting their god through decades of exile is a story of cultural resilience. Ramanuja's opening of temple teaching to people outside the priestly class still speaks to social inclusion.
कावेरी और कोल्लिडम नदियों के बीच द्वीप पर स्थित शयन मुद्रा वाले विष्णु, रंगनाथ, का यह मंदिर 108 दिव्य देशों में प्रथम है और सात संकेंद्रित प्राकारों के साथ विश्व के सबसे बड़े सक्रिय हिंदू मंदिर परिसरों में है। यह दार्शनिक रामानुज का निवास था।
इतिहासDocumented history
चोल, पांड्य, होयसल और विजयनगर, सभी शासकों ने मंदिर को दान दिए, और इसके शिलालेख सैकड़ों में हैं। मंदिर-वृत्तांत 'कोइल ओलुगु' 14वीं शताब्दी में उत्सव-प्रतिमा के निर्वासन और लगभग 48 वर्ष बाद उसकी वापसी को दर्ज करता है। सात प्राकारों के भीतर बसी सड़कें हैं, इसलिए यह मंदिर एक नगर भी है।
स्थल पुराणTradition
ब्रह्मा को क्षीरसागर से रंग विमान मिला और उन्होंने उसे इक्ष्वाकु राजाओं को दिया। युद्ध के बाद राम ने उसे विभीषण को दिया। लंका जाते समय विभीषण ने कावेरी द्वीप पर विश्राम किया, तो प्रतिमा फिर उठाई न जा सकी; इसलिए रंगनाथ यहीं रह गए, विभीषण को आशीर्वाद देने के लिए दक्षिण में लंका की ओर मुख किए शयन करते हुए।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
तुलुक्क नाच्चियार, एक मुस्लिम राजकुमारी जिसे दिल्ली ले जाई गई रंगनाथ प्रतिमा से प्रेम हो गया बताया जाता है, का यहाँ देवालय है और उन्हें रोटी का भोग लगता है। अरैयर सेवै, आळ्वार भजनों का गायन और अभिनय सहित पाठ, यहाँ भारत की सबसे पुरानी जीवित प्रदर्शन परंपराओं में से एक के रूप में सुरक्षित है।
दर्शनInterpretation
श्रीरंगम श्रीवैष्णव संप्रदाय और रामानुज के विशिष्टाद्वैत का केंद्र है: संसार और आत्माएँ वास्तविक हैं और ईश्वर का शरीर हैं। इसकी मुख्य शिक्षा शरणागति है, ईश्वर की कृपा में पूर्ण समर्पण, जो जन्म के भेद के बिना सबके लिए खुला है।
आज का अर्थInterpretation
दशकों के निर्वासन में भी भक्तों द्वारा अपने भगवान की रक्षा की कथा सांस्कृतिक दृढ़ता की कथा है। पुरोहित वर्ग से बाहर के लोगों के लिए मंदिर-शिक्षा खोलने का रामानुज का कार्य आज भी सामाजिक समावेश की बात करता है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
காவிரிக்கும் கொள்ளிடத்துக்கும் இடையிலுள்ள தீவில், பள்ளிகொண்ட விஷ்ணுவான ரங்கநாதரின் இக்கோவில் 108 திவ்ய தேசங்களில் முதலாவது; ஏழு சுற்றுப் பிராகாரங்களுடன் உலகின் மிகப் பெரிய வழிபாட்டில் உள்ள இந்துக் கோவில் வளாகங்களில் ஒன்று. இது தத்துவ ஞானி ராமானுஜரின் இருப்பிடம்.
வரலாறுDocumented history
சோழ, பாண்டிய, ஹொய்சள, விஜயநகர மன்னர்கள் அனைவரும் கோவிலுக்குக் கொடை அளித்தனர்; அதன் கல்வெட்டுகள் நூற்றுக்கணக்கானவை. 14ஆம் நூற்றாண்டில் உற்சவத் திருமேனி வெளியேறியதையும் சுமார் 48 ஆண்டுகளுக்குப் பின் திரும்பியதையும் கோயில் ஒழுகு பதிவு செய்கிறது. ஏழு பிராகாரங்களுக்குள் மக்கள் வாழும் தெருக்கள் உள்ளன; எனவே கோவிலே ஒரு நகரம்.
தல புராணம்Tradition
பிரம்மா பாற்கடலிலிருந்து ரங்க விமானத்தைப் பெற்று இக்ஷ்வாகு மன்னர்களுக்கு அளித்தார். போருக்குப் பின் ராமன் அதை விபீஷணனுக்குக் கொடுத்தான். இலங்கை செல்லும் வழியில் விபீஷணன் காவிரித் தீவில் ஓய்வெடுத்தபோது திருமேனியை மீண்டும் தூக்க முடியவில்லை; எனவே ரங்கநாதர் இங்கேயே, அவனை அருள இலங்கையை நோக்கித் தெற்கு முகமாகப் பள்ளிகொண்டார்.
ஐதீகங்களும் கதைகளும்Tradition and folklore
தில்லிக்குக் கொண்டு செல்லப்பட்ட ரங்கநாதர் திருமேனி மீது காதல் கொண்டதாகக் கூறப்படும் முஸ்லிம் இளவரசி துலுக்க நாச்சியாருக்குச் சன்னதியும் ரொட்டி நிவேதனமும் உண்டு. ஆழ்வார் பாசுரங்களைப் பாடியும் அபிநயித்தும் வழங்கும் அரையர் சேவை, இந்தியாவின் மிகப் பழைய வாழும் நிகழ்கலை மரபுகளில் ஒன்றாக இங்குக் காக்கப்படுகிறது.
தத்துவம்Interpretation
ஸ்ரீரங்கம் ஸ்ரீவைணவத்தின் மையம், ராமானுஜரின் விசிஷ்டாத்வைதத்தின் இல்லம்: உலகமும் ஆன்மாக்களும் உண்மையானவை, இறைவனின் உடலாக அமைகின்றன. இதன் முக்கியப் போதனை சரணாகதி, பிறப்பு வேறுபாடின்றி அனைவருக்கும் திறந்த இறையருளுக்கு முழு அடைக்கலம்.
இன்றைய பொருள்Interpretation
பல பத்தாண்டு நாடுகடத்தலிலும் பக்தர்கள் தம் இறைவனைக் காத்த கதை பண்பாட்டு மீள்திறனின் கதை. அர்ச்சகர் வகுப்புக்கு வெளியே உள்ளவர்களுக்கும் கோவில் போதனையைத் திறந்த ராமானுஜரின் செயல் இன்றும் சமூக உள்ளடக்கம் பற்றிப் பேசுகிறது.
இந்த மொழிபெயர்ப்பு ஒரு முதல் வரைவு; தமிழ் அறிந்தவரின் சரிபார்ப்புக்குக் காத்திருக்கிறது.
Timeline
- Pre-Alvar; traditionalfoundeddocumentedSung by eleven of the twelve Alvars in the Divya Prabandham.
- 1017–1137othertraditionRamanujaRamanuja lived and organised temple worship here; his preserved body is enshrined within the complex.
- 1323desecratedprobableUlugh Khan (later Muhammad bin Tughlaq)During the Tughlaq invasion the temple was looted; tradition says about 12,000 Vaishnavas died defending it while Pillai Lokacharya escaped with the processional image Namperumal.
- 1371reclaimeddocumentedKumara Kampana (Vijayanagara)After the Vijayanagara conquest of Madurai, Namperumal was brought back from its refuge (in Tirupati, per tradition) and worship was restored.
- 1979–1987constructeddocumentedAhobila Mutt (44th Jeeyar)The unfinished Rajagopuram was completed to a height of about 73 m.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Koil Olugu (Srirangam temple chronicle)primary
- Nalayira Divya Prabandham, The Alvarsdevotional
- Wikipedia: Ranganathaswamy Temple, Srirangamtertiary
- Official websiteofficial
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.