Nimishamba Temple, Srirangapatnaनिमिषांबा मंदिर, श्रीरंगपट्टणನಿಮಿಷಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ

ನಿಮಿಷಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ

Presiding deity
Nimishamba
Where
Ganjam, on the bank of the Kaveri, Mandya district, Karnataka
Main festivals
Navaratri (Ashvin (Sep-Oct))
Worship today
Yes
Period
Early modern (1526-1857)

A temple of the goddess Nimishamba, a form of Parvati, on the bank of the Kaveri at Ganjam near Srirangapatna. Her name is taken to mean that she answers prayers within a moment (nimisha). Tradition credits the temple to Raja Wodeyar of Mysore in the early 17th century.

Deity and worship

The deity
Nimishamba, a form of Parvati, with Shiva as Mouktikeshwara.
Sacred waters (theertham)
The Kaveri, at the temple's own ghat.
Puja tradition
Shakta worship in the Smarta manner.
Offerings and prasadam
Lemon garlands, kumkum, flowers and sarees.
Devotees pray here for
Quick relief from troubles, the fulfilment of vows and the welfare of the family. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry
Traditional dress is preferred. Take care at the river ghat, where the current can be strong.
How to reach
Ganjam is about 2 km from Srirangapatna railway station and about 16 km from Mysuru. Mysuru airport is about 25 km and Bengaluru airport about 160 km away.
Best time to visit
October to March.
Crowds
Navaratri, Fridays and full moon days.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Ganjam was once a suburb of the island fortress of Srirangapatna, the capital of the Wodeyars of Mysore from 1610 and later of Haidar Ali and Tipu Sultan. The Nimishamba temple stands on the bank of the Kaveri there, about 2 km from Srirangapatna town.

Local tradition credits the temple to Raja Wodeyar (r. 1610-1617), who took Srirangapatna from the Vijayanagara viceroy. The goddess is a form of Parvati, and her name is taken to mean that she grants prayers within a moment. The temple has become one of the most visited shrines around Mysuru.

ArchitectureDocumented history

The temple is a Dravida-style shrine with a gopuram, a courtyard and a sanctum facing the river, with a flight of steps down to a bathing ghat on the Kaveri. Shrines of Mouktikeshwara (Shiva), Lakshmi Narayana, Surya and Ganesha stand in the courtyard.

Sthala PuranaTradition

The sage Muktaka performed a sacrifice here, and demons tried to disturb it. Parvati appeared and destroyed them in a moment (nimisha), and stayed as Nimishamba. A linga installed by the sage is worshipped as Mouktikeshwara.

PhilosophyInterpretation

The goddess who answers in a moment teaches that grace is always near to those who pray sincerely.

Meaning todayInterpretation

The temple is a popular stop with Srirangapatna's Ranganatha temple, and devotees perform rites on the river ghat.

Festivals

Navaratri · Ashvin (Sep-Oct)
The nine nights of the goddess in Ashvin (September-October), with special decorations of the goddess.

श्रीरंगपट्टण के पास गंजाम में कावेरी के किनारे पार्वती के रूप देवी निमिषांबा का मंदिर। उनके नाम का अर्थ लिया जाता है कि वे एक क्षण (निमिष) में प्रार्थना सुनती हैं। परंपरा इस मंदिर का श्रेय सत्रहवीं सदी के आरंभ में मैसूर के राजा वोडेयार को देती है।

देवता और पूजा

देवता
पार्वती का रूप निमिषांबा, मौक्तिकेश्वर रूप में शिव के साथ।
पवित्र जल (तीर्थ)
मंदिर के अपने घाट पर कावेरी।
पूजा परंपरा
स्मार्त रीति से शाक्त पूजा।
चढ़ावा और प्रसाद
नींबू की मालाएँ, कुमकुम, फूल और साड़ियाँ।
भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं
कष्टों से शीघ्र मुक्ति, मनौतियों की पूर्ति और परिवार का कल्याण। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश
पारंपरिक वस्त्र बेहतर हैं। नदी घाट पर सावधान रहें, जहाँ धारा तेज़ हो सकती है।
कैसे पहुँचें
गंजाम श्रीरंगपट्टण रेलवे स्टेशन से लगभग 2 किमी और मैसूरु से लगभग 16 किमी है। मैसूरु हवाई अड्डा लगभग 25 किमी और बेंगलूरु हवाई अड्डा लगभग 160 किमी है।
जाने का अच्छा समय
अक्टूबर से मार्च।
भीड़
नवरात्रि, शुक्रवार और पूर्णिमा।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

गंजाम कभी श्रीरंगपट्टण के द्वीप-दुर्ग का उपनगर था, जो 1610 से मैसूर के वोडेयारों की और बाद में हैदर अली तथा टीपू सुल्तान की राजधानी रहा। निमिषांबा मंदिर वहाँ कावेरी के किनारे, श्रीरंगपट्टण नगर से लगभग 2 किमी दूर है।

स्थानीय परंपरा इस मंदिर का श्रेय राजा वोडेयार (शासन 1610-1617) को देती है, जिन्होंने विजयनगर के प्रतिनिधि से श्रीरंगपट्टण लिया था। देवी पार्वती का रूप हैं, और उनके नाम का अर्थ लिया जाता है कि वे एक क्षण में प्रार्थना पूरी करती हैं। यह मंदिर मैसूरु के आसपास के सबसे अधिक दर्शन किए जाने वाले स्थानों में बन गया है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर गोपुरम, आँगन और नदी की ओर मुख वाले गर्भगृह के साथ द्रविड़ शैली का देवालय है, जहाँ से सीढ़ियाँ कावेरी के स्नान घाट तक उतरती हैं। आँगन में मौक्तिकेश्वर (शिव), लक्ष्मी नारायण, सूर्य और गणेश के मंदिर हैं।

स्थल पुराणTradition

ऋषि मुक्तक ने यहाँ यज्ञ किया, और असुरों ने उसमें बाधा डालनी चाही। पार्वती प्रकट हुईं और एक क्षण (निमिष) में उनका नाश कर दिया, और निमिषांबा के रूप में रह गईं। ऋषि द्वारा स्थापित एक लिंग मौक्तिकेश्वर के रूप में पूजा जाता है।

दर्शनInterpretation

एक क्षण में उत्तर देने वाली देवी सिखाती हैं कि सच्चे मन से प्रार्थना करने वालों के लिए कृपा सदा निकट है।

आज का अर्थInterpretation

यह मंदिर श्रीरंगपट्टण के रंगनाथ मंदिर के साथ लोकप्रिय पड़ाव है, और भक्त नदी घाट पर अनुष्ठान करते हैं।

उत्सव

नवरात्रि · Ashvin (Sep-Oct)
आश्विन (सितंबर-अक्टूबर) में देवी की नौ रातें, देवी के विशेष शृंगार के साथ।

यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।

ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿ ಗಂಜಾಂನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪವಾದ ನಿಮಿಷಾಂಬಾ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಆಕೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬುದು ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ ಒಡೆಯರಿಗೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೇಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ

ದೇವತೆ
ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪವಾದ ನಿಮಿಷಾಂಬೆ, ಮೌಕ್ತಿಕೇಶ್ವರನಾಗಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ.
ಪವಿತ್ರ ಜಲ (ತೀರ್ಥ)
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸ್ವಂತ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ.
ಪೂಜಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಸ್ಮಾರ್ತ ರೀತಿಯ ಶಾಕ್ತ ಪೂಜೆ.
ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದ
ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ಹಾರಗಳು, ಕುಂಕುಮ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಸೀರೆಗಳು.
ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ
ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಪರಿಹಾರ, ಹರಕೆಗಳ ಈಡೇರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಷೇಮ. ಇದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ, ಖಾತರಿಯಲ್ಲ.

ಯಾತ್ರೆಯ ಯೋಜನೆ

ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪು ಉತ್ತಮ. ನದಿ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ; ಪ್ರವಾಹ ಬಲವಾಗಿರಬಹುದು.
ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ
ಗಂಜಾಂ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 2 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು 16 ಕಿ.ಮೀ. ಮೈಸೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸುಮಾರು 25 ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸುಮಾರು 160 ಕಿ.ಮೀ.
ಭೇಟಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕಾಲ
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್.
ಜನಸಂದಣಿ
ನವರಾತ್ರಿ, ಶುಕ್ರವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣಿಮೆ.

ಸಮಯಗಳು ಋತು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ; ಪ್ರಯಾಣದ ಮೊದಲು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಇತಿಹಾಸDocumented history

ಗಂಜಾಂ ಒಮ್ಮೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ದ್ವೀಪದುರ್ಗದ ಉಪನಗರವಾಗಿತ್ತು; ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ 1610ರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಮತ್ತು ನಂತರ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಿಮಿಷಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 2 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.

ವಿಜಯನಗರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಿಂದ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಜ ಒಡೆಯರಿಗೆ (ಆಳ್ವಿಕೆ 1610-1617) ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಶ್ರೇಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ರೂಪ; ಆಕೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಈಡೇರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮೈಸೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪDocumented history

ದೇವಸ್ಥಾನ ಗೋಪುರ, ಅಂಗಳ ಮತ್ತು ನದಿಯತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿರುವ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಗುಡಿ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಕಾವೇರಿಯ ಸ್ನಾನಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಮೌಕ್ತಿಕೇಶ್ವರ (ಶಿವ), ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗಣೇಶರ ಗುಡಿಗಳಿವೆ.

ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣTradition

ಮುಕ್ತಕ ಮಹರ್ಷಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಸುರರು ಭಂಗ ತರಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಪಾರ್ವತಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ನಿಮಿಷಾಂಬೆಯಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದಳು. ಮಹರ್ಷಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮೌಕ್ತಿಕೇಶ್ವರನೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ತ್ವInterpretation

ಒಂದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸುವ ದೇವಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ಸದಾ ಹತ್ತಿರವೆಂದು ಕಲಿಸುತ್ತಾಳೆ.

ಇಂದಿನ ಅರ್ಥInterpretation

ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ರಂಗನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ತಾಣ; ಭಕ್ತರು ನದಿಯ ಸ್ನಾನಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ಸವಗಳು

ನವರಾತ್ರಿ · Ashvin (Sep-Oct)
ಆಶ್ವಯುಜ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್-ಅಕ್ಟೋಬರ್) ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ಒಂಬತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು, ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅಲಂಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ.

ಈ ಅನುವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರಡು; ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.

Timeline

  1. Reign of Raja Wodeyar, 1610-1617; not documentedconstructedtradition
    The temple is built, by tradition under Raja Wodeyar of Mysore.

Nearby temples

Sources

    This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.

    Suggest an edit

    Spotted a mistake or know more about this temple? Tell us, with a source if you have one.