Kandiyoor Mahadeva Templeकंडियूर महादेव मंदिरകണ്ടിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം

Deity and worship

The deity

Shiva, a linga.

Puja tradition

Kerala Tantric Shaiva worship under the Travancore Devaswom Board.

Offerings and prasadam

Water, milk, bilva leaves, lamps and flowers; Dhara (a continuous stream of water over the linga) is a common offering.

Devotees pray here for

Peace, health and the welfare of the family. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Kerala temple custom applies: men usually remove shirts and wear a mundu or dhoti inside the enclosure, and women wear a sari or other traditional dress. Non-Hindus may not be allowed inside the inner enclosure.

How to reach

Kandiyoor is about 2 km from Mavelikkara town and railway station. Thiruvananthapuram and Kochi airports are about 110 km and 120 km away.

Best time to visit

October to March.

Crowds

Mahashivaratri.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Kandiyoor, near Mavelikkara in Alappuzha district, was the early capital of Odanad (Onattukara), one of the kingdoms that followed the Chera Perumals. Much of what is known about the rulers of Odanad comes from inscriptions at this temple.

The historian Elamkulam Kunjan Pillai read its earliest inscription as dated 823, under the Chera ruler Rajasekhara Varman; this reading is debated. Another inscription, of the Odanad king Rama Kotha Varma, is dated 1218. In the 15th century the Odanad capital moved towards Kayamkulam, and Kandiyoor lost its political role, though the temple remained important. It is now under the Travancore Devaswom Board.

ArchitectureDocumented history

The temple is in the Kerala style, with a sanctum under a sloping roof inside a walled enclosure. Inscribed stones in old Malayalam script (Vattezhuthu) are found in the temple, which is valued for these records as much as for its buildings.

PhilosophyInterpretation

A temple whose stones carry the names of forgotten kings shows how worship outlasts kingdoms.

Meaning todayInterpretation

The temple's inscriptions are still studied by historians of medieval Kerala.

Festivals

Mahashivaratri · Kumbham (Feb-Mar)

The night of Shiva in Kumbham (February-March), with worship through the night.

देवता और पूजा

देवता

शिव, एक लिंग।

पूजा परंपरा

त्रावणकोर देवस्वम बोर्ड के अधीन केरल तांत्रिक शैव पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

जल, दूध, बेलपत्र, दीप और फूल; धारा (लिंग पर निरंतर जलधारा) एक सामान्य चढ़ावा है।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

शांति, स्वास्थ्य और परिवार का कल्याण। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

केरल के मंदिरों की परंपरा लागू है: पुरुष प्रायः कमीज़ उतारकर मुंडु या धोती पहनकर परिसर में जाते हैं, और महिलाएँ साड़ी या अन्य पारंपरिक वस्त्र पहनती हैं। गैर-हिंदुओं को भीतरी परिसर में जाने की अनुमति न हो, ऐसा संभव है।

कैसे पहुँचें

कंडियूर मावेलिक्करा शहर और रेलवे स्टेशन से लगभग 2 किमी है। तिरुवनंतपुरम और कोच्चि हवाई अड्डे लगभग 110 और 120 किमी हैं।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से मार्च।

भीड़

महाशिवरात्रि।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

आलप्पुझा ज़िले में मावेलिक्करा के पास कंडियूर ओडनाड (ओणाट्टुकरा) की आरंभिक राजधानी था, जो चेर पेरुमालों के बाद उभरे राज्यों में से एक था। ओडनाड के शासकों के बारे में जो कुछ ज्ञात है, उसका बड़ा भाग इसी मंदिर के शिलालेखों से आता है।

इतिहासकार इलंकुलम कुंजन पिल्लै ने इसके सबसे पुराने शिलालेख को चेर शासक राजशेखर वर्मन के समय, 823 का पढ़ा; यह पाठ विवादित है। एक अन्य शिलालेख, ओडनाड राजा राम कोत वर्मा का, 1218 का है। पंद्रहवीं सदी में ओडनाड की राजधानी कायमकुलम की ओर चली गई और कंडियूर की राजनीतिक भूमिका समाप्त हो गई, पर मंदिर का महत्व बना रहा। अब यह त्रावणकोर देवस्वम बोर्ड के अधीन है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर केरल शैली में है, चारदीवारी के भीतर ढलवाँ छत वाला गर्भगृह। मंदिर में पुरानी मलयालम लिपि (वट्टेझुत्तु) के उत्कीर्ण पत्थर हैं, और मंदिर का मूल्य इन अभिलेखों के लिए उतना ही है जितना इसकी इमारतों के लिए।

दर्शनInterpretation

भूले हुए राजाओं के नाम सँजोए पत्थरों वाला मंदिर दिखाता है कि पूजा राज्यों से अधिक टिकती है।

आज का अर्थInterpretation

मंदिर के शिलालेखों का अध्ययन आज भी मध्यकालीन केरल के इतिहासकार करते हैं।

उत्सव

महाशिवरात्रि · Kumbham (Feb-Mar)

कुंभम (फ़रवरी-मार्च) में शिव की रात्रि, रात भर पूजा के साथ।

ദേവതയും പൂജയും

ദേവത

ശിവൻ, ഒരു ലിംഗം.

പൂജാ പാരമ്പര്യം

തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിനു കീഴിൽ കേരള താന്ത്രിക ശൈവപൂജ.

വഴിപാടുകളും പ്രസാദവും

ജലം, പാൽ, കൂവളത്തില, വിളക്ക്, പുഷ്പങ്ങൾ; ധാര (ലിംഗത്തിൽ ഇടമുറിയാതെയുള്ള ജലധാര) ഒരു സാധാരണ വഴിപാടാണ്.

ഭക്തർ ഇവിടെ ഇതിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു

ശാന്തി, ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം. ഇത് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസമാണ്, ഉറപ്പല്ല.

യാത്രാ ആസൂത്രണം

വേഷവും പ്രവേശനവും

കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രാചാരം ബാധകമാണ്: പുരുഷന്മാർ സാധാരണ ഷർട്ട് അഴിച്ച് മുണ്ട് ധരിച്ചാണ് മതിലകത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്; സ്ത്രീകൾ സാരിയോ മറ്റ് പരമ്പരാഗത വസ്ത്രമോ ധരിക്കുന്നു. അഹിന്ദുക്കൾക്ക് അകത്തെ മതിലകത്ത് പ്രവേശനം അനുവദിക്കാതിരിക്കാം.

എങ്ങനെ എത്താം

കണ്ടിയൂർ മാവേലിക്കര പട്ടണത്തിൽനിന്നും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും ഏകദേശം 2 കി.മീ. തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി വിമാനത്താവളങ്ങൾ ഏകദേശം 110, 120 കി.മീ.

സന്ദർശിക്കാൻ നല്ല സമയം

ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ.

തിരക്ക്

മഹാശിവരാത്രി.

സമയങ്ങൾ കാലത്തിനും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് മാറും; യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ് ഉറപ്പാക്കുക.

ചരിത്രംDocumented history

ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ മാവേലിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള കണ്ടിയൂർ, ചേര പെരുമാക്കന്മാർക്കു ശേഷം ഉയർന്നുവന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഓടനാടിന്റെ (ഓണാട്ടുകര) ആദ്യകാല തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. ഓടനാട് ഭരണാധികാരികളെക്കുറിച്ച് അറിയാവുന്നതിൽ ഏറെയും ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ലിഖിതങ്ങളിൽനിന്നാണ്.

ഏറ്റവും പഴയ ലിഖിതം ചേര ഭരണാധികാരി രാജശേഖരവർമ്മന്റെ കാലത്ത്, 823-ലേതാണെന്ന് ചരിത്രകാരൻ ഇളംകുളം കുഞ്ഞൻപിള്ള വായിച്ചു; ഈ വായന തർക്കവിഷയമാണ്. ഓടനാട് രാജാവ് രാമ കോത വർമ്മയുടെ മറ്റൊരു ലിഖിതം 1218-ലേതാണ്. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഓടനാടിന്റെ തലസ്ഥാനം കായംകുളം ഭാഗത്തേക്ക് മാറി, കണ്ടിയൂരിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം ഇല്ലാതായെങ്കിലും ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം നിലനിന്നു. ഇപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിനു കീഴിലാണ്.

വാസ്തുവിദ്യDocumented history

ക്ഷേത്രം കേരളശൈലിയിലാണ്, മതിലിനുള്ളിൽ ചരിഞ്ഞ മേൽക്കൂരയുള്ള ശ്രീകോവിൽ. പഴയ മലയാള ലിപിയിലുള്ള (വട്ടെഴുത്ത്) ലിഖിതശിലകൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്; കെട്ടിടങ്ങളോളംതന്നെ ഈ രേഖകളുടെ പേരിലും ക്ഷേത്രം വിലമതിക്കപ്പെടുന്നു.

ദർശനംInterpretation

മറന്നുപോയ രാജാക്കന്മാരുടെ പേരുകൾ പേറുന്ന കല്ലുകളുള്ള ക്ഷേത്രം, ആരാധന രാജ്യങ്ങളെക്കാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു.

ഇന്നത്തെ അർത്ഥംInterpretation

ക്ഷേത്രത്തിലെ ലിഖിതങ്ങൾ മധ്യകാല കേരളചരിത്രകാരന്മാർ ഇന്നും പഠിക്കുന്നു.

ഉത്സവങ്ങൾ

മഹാശിവരാത്രി · Kumbham (Feb-Mar)

കുംഭമാസത്തിൽ (ഫെബ്രുവരി-മാർച്ച്) ശിവരാത്രി, രാത്രി മുഴുവൻ നീളുന്ന പൂജകളോടെ.