Haripad Sree Subrahmanya Swamy Templeहरिपाद श्री सुब्रह्मण्य स्वामी मंदिरഹരിപ്പാട് ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം

Deity and worship

The deity

Subrahmanya, a tall four-armed standing image.

Puja tradition

Kerala Tantric worship.

Offerings and prasadam

Panchamritam, flowers and lamps. Kavadi is offered at festival time.

Devotees pray here for

Courage, health and success, and the welfare of children. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Kerala temple custom applies: men usually remove shirts and wear a mundu or dhoti inside the enclosure, and women wear a sari or other traditional dress.

How to reach

Haripad railway station is about 2 km away. Thiruvananthapuram and Kochi airports are each about 115 km.

Best time to visit

October to March.

Crowds

Skanda Shashti and the three annual festivals.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Haripad, in Alappuzha district, has one of the largest and oldest Murugan temples of Kerala, often called Dakshina Palani, the Palani of the south.

Tradition says the image was once worshipped by Parashurama, then lost. Local people, guided by a dream, are said to have found it in the Kandanallur backwater (kayal) and carried it to Haripad in a procession. The temple's festival customs still recall this.

The temple is under the Travancore Devaswom Board. It is unusual in holding three festivals a year, in Chithira, Avani and Margazhi, and it has a long tradition of Kathakali and of temple elephants.

ArchitectureDocumented history

The temple has a large enclosure with a gopuram at the entrance, a gold-plated flagstaff, and a round Kerala-style sanctum. The image of Subrahmanya is unusually tall and has four arms.

PhilosophyInterpretation

Murugan, leader of the gods' army, is the giver of courage and victory over inner enemies.

Meaning todayInterpretation

Skanda Shashti and the three festivals draw devotees from across central Travancore, and the temple has a well-known tradition of Kathakali.

Festivals

Skanda Shashti · Thulam (Oct-Nov)

Held in Thulam (October-November), with special worship for Murugan's victory over Surapadma.

Margazhi festival · Dhanu (Dec-Jan)

One of the temple's three annual festivals, in Margazhi (December-January), with processions and elephants.

देवता और पूजा

देवता

सुब्रह्मण्य, ऊँची चतुर्भुज खड़ी मूर्ति।

पूजा परंपरा

केरल तांत्रिक पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

पंचामृत, फूल और दीप। उत्सव के समय कावडि चढ़ाई जाती है।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

साहस, स्वास्थ्य और सफलता, और बच्चों का कल्याण। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

केरल के मंदिरों का नियम लागू है: पुरुष प्रायः परिसर में कमीज़ उतारकर मुंडु या धोती पहनते हैं, और स्त्रियाँ साड़ी या अन्य पारंपरिक वस्त्र पहनती हैं।

कैसे पहुँचें

हरिपाद रेलवे स्टेशन लगभग 2 किमी है। तिरुवनंतपुरम और कोच्चि हवाई अड्डे दोनों लगभग 115 किमी हैं।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से मार्च।

भीड़

स्कंद षष्ठी और तीनों वार्षिक उत्सव।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

आलप्पुझा ज़िले के हरिपाद में केरल के सबसे बड़े और पुराने मुरुगन मंदिरों में से एक है, जिसे अक्सर दक्षिण पलनी कहा जाता है।

परंपरा कहती है कि यह मूर्ति कभी परशुराम द्वारा पूजी गई, फिर खो गई। कहा जाता है कि स्थानीय लोगों ने एक स्वप्न के निर्देश पर उसे कंडनल्लूर कायल (पश्चजल) में पाया और शोभायात्रा में हरिपाद लाए। मंदिर की उत्सव परंपराएँ आज भी इसकी याद दिलाती हैं।

मंदिर त्रावणकोर देवस्वम बोर्ड के अधीन है। इसकी एक विशेषता यह है कि यहाँ वर्ष में तीन उत्सव होते हैं, चित्तिरा, आवणि और मार्गळि में, और यहाँ कथकली व मंदिर हाथियों की लंबी परंपरा है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर का बड़ा प्राकार है, प्रवेश पर गोपुरम, सोने से मढ़ा ध्वजस्तंभ और केरल शैली का गोल गर्भगृह। सुब्रह्मण्य की मूर्ति असामान्य रूप से ऊँची और चतुर्भुज है।

दर्शनInterpretation

देवसेना के नायक मुरुगन साहस और भीतरी शत्रुओं पर विजय के दाता हैं।

आज का अर्थInterpretation

स्कंद षष्ठी और तीनों उत्सवों में मध्य त्रावणकोर भर से भक्त आते हैं, और मंदिर में कथकली की प्रसिद्ध परंपरा है।

उत्सव

स्कंद षष्ठी · Thulam (Oct-Nov)

तुलाम (अक्टूबर-नवंबर) में, सूरपद्म पर मुरुगन की विजय के लिए विशेष पूजा।

मार्गळि उत्सव · Dhanu (Dec-Jan)

मंदिर के तीन वार्षिक उत्सवों में से एक, मार्गळि (दिसंबर-जनवरी) में, शोभायात्राओं और हाथियों के साथ।

ദേവതയും പൂജയും

ദേവത

ഉയരമുള്ള, നാലു കൈകളോടുകൂടി നിൽക്കുന്ന സുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹം.

പൂജാ പാരമ്പര്യം

കേരളീയ താന്ത്രിക പൂജ.

വഴിപാടുകളും പ്രസാദവും

പഞ്ചാമൃതം, പൂക്കൾ, വിളക്ക്. ഉത്സവകാലത്ത് കാവടി സമർപ്പിക്കുന്നു.

ഭക്തർ ഇവിടെ ഇതിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു

ധൈര്യം, ആരോഗ്യം, വിജയം, കുട്ടികളുടെ ക്ഷേമം. ഇത് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസമാണ്, ഉറപ്പല്ല.

യാത്രാ ആസൂത്രണം

വേഷവും പ്രവേശനവും

കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രാചാരം ബാധകമാണ്: പുരുഷന്മാർ സാധാരണ ഷർട്ട് അഴിച്ച് മുണ്ട് ധരിച്ചാണ് മതിലകത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്; സ്ത്രീകൾ സാരിയോ മറ്റ് പരമ്പരാഗത വസ്ത്രമോ ധരിക്കുന്നു.

എങ്ങനെ എത്താം

ഹരിപ്പാട് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഏകദേശം 2 കി.മീ. തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി വിമാനത്താവളങ്ങൾ ഏകദേശം 115 കി.മീ. വീതം.

സന്ദർശിക്കാൻ നല്ല സമയം

ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ.

തിരക്ക്

സ്കന്ദഷഷ്ഠിയും മൂന്ന് വാർഷിക ഉത്സവങ്ങളും.

സമയങ്ങൾ കാലത്തിനും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് മാറും; യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ് ഉറപ്പാക്കുക.

ചരിത്രംDocumented history

ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഹരിപ്പാട്ട് കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയതും പഴക്കമേറിയതുമായ മുരുകക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നുണ്ട്; 'ദക്ഷിണ പളനി' എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ഒരിക്കൽ പരശുരാമൻ പൂജിച്ചിരുന്ന വിഗ്രഹം പിന്നീട് നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്നും, സ്വപ്നനിർദേശമനുസരിച്ച് നാട്ടുകാർ അത് കണ്ടനല്ലൂർ കായലിൽനിന്ന് കണ്ടെടുത്ത് ഘോഷയാത്രയായി ഹരിപ്പാട്ടേക്ക് കൊണ്ടുവന്നുവെന്നുമാണ് പാരമ്പര്യം. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവാചാരങ്ങൾ ഇന്നും അതിനെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

ക്ഷേത്രം തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ്. ചിത്തിര, ആവണി, മാർഗഴി മാസങ്ങളിലായി വർഷത്തിൽ മൂന്ന് ഉത്സവങ്ങൾ നടക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത; കഥകളിയുടെയും ക്ഷേത്ര ആനകളുടെയും നീണ്ട പാരമ്പര്യവും ഇവിടെയുണ്ട്.

വാസ്തുവിദ്യDocumented history

വിശാലമായ മതിലകം, പ്രവേശനത്തിൽ ഗോപുരം, സ്വർണം പൊതിഞ്ഞ കൊടിമരം, കേരളീയ ശൈലിയിലുള്ള വട്ടശ്രീകോവിൽ. സുബ്രഹ്മണ്യവിഗ്രഹം അസാധാരണമാംവിധം ഉയരമുള്ളതും നാലു കൈകളുള്ളതുമാണ്.

ദർശനംInterpretation

ദേവസേനാപതിയായ സുബ്രഹ്മണ്യൻ ധൈര്യത്തിന്റെയും ആന്തരിക ശത്രുക്കൾക്കുമേലുള്ള വിജയത്തിന്റെയും ദാതാവാണ്.

ഇന്നത്തെ അർത്ഥംInterpretation

സ്കന്ദഷഷ്ഠിക്കും മൂന്ന് ഉത്സവങ്ങൾക്കും മധ്യതിരുവിതാംകൂറിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നും ഭക്തരെത്തുന്നു; ക്ഷേത്രത്തിന് പ്രസിദ്ധമായ കഥകളി പാരമ്പര്യവുമുണ്ട്.

ഉത്സവങ്ങൾ

സ്കന്ദഷഷ്ഠി · Thulam (Oct-Nov)

തുലാമാസത്തിൽ (ഒക്ടോബർ-നവംബർ), ശൂരപത്മനുമേലുള്ള മുരുകന്റെ വിജയത്തിന് വിശേഷാൽ പൂജ.

മാർഗഴി ഉത്സവം · Dhanu (Dec-Jan)

ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂന്ന് വാർഷിക ഉത്സവങ്ങളിലൊന്ന്, മാർഗഴിയിൽ (ഡിസംബർ-ജനുവരി), എഴുന്നള്ളിപ്പും ആനകളുമായി.