Brahma Jinalaya, Lakkundiब्रह्म जिनालय, लक्कुंडीಬ್ರಹ್ಮ ಜಿನಾಲಯ, ಲಕ್ಕುಂಡಿ

Deity and worship

The deity

Neminatha, the 22nd tirthankara, with his yaksha and yakshi.

Puja tradition

Digambara Jain worship.

Offerings and prasadam

Water, sandal paste, rice, flowers, sweets, lamps, incense and fruit, in the eightfold Jain worship.

Devotees pray here for

Spiritual progress and peace. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

It is a protected monument; follow the site rules and do not climb on the structure. Jain customs apply: no leather or food inside.

How to reach

Lakkundi is about 12 km from Gadag, which has the nearest railway station. Hubballi airport is about 70 km away.

Best time to visit

October to February.

Crowds

Mahavir Jayanti and the Lakkundi Utsava.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Lakkundi, near Gadag, was a wealthy town and mint of the Western Chalukyas of Kalyani, with dozens of temples and stepwells. The Brahma Jinalaya is the largest and among the oldest of them. It was built by Attimabbe, wife of the general Nagadeva, who served the Chalukya kings Taila II and Satyashraya. Famous for her charity, she was called Danachintamani, and she had a thousand copies of the poet Ponna's Shantipurana made.

An inscription of 1007 records that the townspeople consented to her endowment of a village for the temple's upkeep. Later inscriptions record a renovation in 1173 and grants in the 1180s. The temple is protected by the Archaeological Survey of India.

ArchitectureDocumented history

The temple has a sanctum, vestibule, closed hall and a large open hall added later, built of greenish-grey soapstone. The tower over the sanctum rises in stepped storeys with miniature roofs. The walls are plainer than in later Lakkundi temples, but the doorways and pillars are finely carved.

The image of Neminatha stands in the sanctum with his attendant yaksha and yakshi; a four-faced image of Brahma in the hall is often linked with the temple's name.

PhilosophyInterpretation

A temple built by a woman patron who also spread literature shows how faith and learning grew together in medieval Karnataka.

Meaning todayInterpretation

The temple is a centre of the Lakkundi heritage area and its annual Lakkundi Utsava.

Festivals

Mahavir Jayanti · Chaitra (Mar-Apr)

The birth of Mahavira in Chaitra (March-April), with special worship.

देवता और पूजा

देवता

बाईसवें तीर्थंकर नेमिनाथ, अपने यक्ष और यक्षी के साथ।

पूजा परंपरा

दिगंबर जैन पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

अष्टप्रकारी जैन पूजा में जल, चंदन, अक्षत, पुष्प, नैवेद्य, दीप, धूप और फल।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

आध्यात्मिक उन्नति और शांति। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

यह संरक्षित स्मारक है; स्थल के नियमों का पालन करें और संरचना पर न चढ़ें। जैन नियम लागू हैं: भीतर चमड़ा या भोजन नहीं।

कैसे पहुँचें

लक्कुंडी गदग से लगभग 12 किमी है, जहाँ निकटतम रेलवे स्टेशन है। हुब्बल्ली हवाई अड्डा लगभग 70 किमी है।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से फ़रवरी।

भीड़

महावीर जयंती और लक्कुंडी उत्सव।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

गदग के पास लक्कुंडी कल्याणी के पश्चिमी चालुक्यों का समृद्ध नगर और टकसाल था, जहाँ दर्जनों मंदिर और बावड़ियाँ हैं। ब्रह्म जिनालय इनमें सबसे बड़ा और सबसे पुराने मंदिरों में है। इसे सेनापति नागदेव की पत्नी अत्तिमब्बे ने बनवाया, जिन्होंने चालुक्य राजाओं तैल द्वितीय और सत्याश्रय की सेवा की। अपने दान के लिए प्रसिद्ध वे दानचिंतामणि कहलाईं, और उन्होंने कवि पोन्न के शांतिपुराण की एक हज़ार प्रतियाँ बनवाईं।

1007 का एक अभिलेख दर्ज करता है कि नगरवासियों ने मंदिर के रखरखाव के लिए उनके एक गाँव के दान को स्वीकृति दी। बाद के अभिलेख 1173 में जीर्णोद्धार और 1180 के दशक में दान दर्ज करते हैं। मंदिर भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण द्वारा संरक्षित है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर में गर्भगृह, अंतराल, बंद मंडप और बाद में जोड़ा गया बड़ा खुला मंडप है, जो हरे-भूरे सोपस्टोन से बने हैं। गर्भगृह के ऊपर का शिखर लघु छतों वाले सोपानी तलों में उठता है। दीवारें लक्कुंडी के बाद के मंदिरों से सादी हैं, पर द्वार और स्तंभ बारीकी से उकेरे गए हैं।

गर्भगृह में नेमिनाथ की मूर्ति उनके यक्ष और यक्षी के साथ खड़ी है; मंडप की ब्रह्मा की चतुर्मुख मूर्ति को प्रायः मंदिर के नाम से जोड़ा जाता है।

दर्शनInterpretation

साहित्य का भी प्रसार करने वाली एक स्त्री संरक्षिका का बनवाया मंदिर दिखाता है कि मध्यकालीन कर्नाटक में आस्था और विद्या साथ-साथ बढ़ीं।

आज का अर्थInterpretation

यह मंदिर लक्कुंडी विरासत क्षेत्र और इसके वार्षिक लक्कुंडी उत्सव का केंद्र है।

उत्सव

महावीर जयंती · Chaitra (Mar-Apr)

चैत्र (मार्च-अप्रैल) में महावीर का जन्मोत्सव, विशेष पूजा के साथ।

ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ

ದೇವತೆ

22ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ನೇಮಿನಾಥ, ಯಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಿಯರೊಂದಿಗೆ.

ಪೂಜಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ

ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಪೂಜೆ.

ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದ

ಅಷ್ಟವಿಧಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜಲ, ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ, ಪುಷ್ಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ದೀಪ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಫಲ.

ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ. ಇದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ, ಖಾತರಿಯಲ್ಲ.

ಯಾತ್ರೆಯ ಯೋಜನೆ

ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ

ಇದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕ; ತಾಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಬೇಡಿ. ಜೈನ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳಗೆ ಚರ್ಮದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಬೇಡ.

ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ

ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಗದಗದಿಂದ ಸುಮಾರು 12 ಕಿ.ಮೀ.; ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಗದಗ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸುಮಾರು 70 ಕಿ.ಮೀ.

ಭೇಟಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕಾಲ

ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ.

ಜನಸಂದಣಿ

ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಉತ್ಸವ.

ಸಮಯಗಳು ಋತು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ; ಪ್ರಯಾಣದ ಮೊದಲು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಇತಿಹಾಸDocumented history

ಗದಗದ ಬಳಿಯ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶ್ರೀಮಂತ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಟಂಕಸಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು; ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಜಿನಾಲಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜರಾದ ತೈಲಪ II ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಶ್ರಯರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದಂಡನಾಯಕ ನಾಗದೇವನ ಪತ್ನಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದಳು. ದಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಆಕೆ ದಾನಚಿಂತಾಮಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಮತ್ತು ಕವಿ ಪೊನ್ನನ ಶಾಂತಿಪುರಾಣದ ಸಾವಿರ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದಳು.

1007ರ ಒಂದು ಶಾಸನ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಆಕೆ ನೀಡಿದ ಹಳ್ಳಿಯ ದಾನಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಣದ ಜನರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಶಾಸನಗಳು 1173ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮತ್ತು 1180ರ ದಶಕದ ದಾನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪDocumented history

ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಅಂತರಾಳ, ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸೇರಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ತೆರೆದ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಹಸಿರು-ಬೂದು ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಶಿಖರ ಪುಟ್ಟ ಛಾವಣಿಗಳಿರುವ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತದೆ. ಗೋಡೆಗಳು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ನಂತರದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗಿಂತ ಸರಳ, ಆದರೆ ಬಾಗಿಲುವಾಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಬಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿನಾಥನ ವಿಗ್ರಹ ಯಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಿಯರೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿದೆ; ಮಂಟಪದಲ್ಲಿರುವ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತತ್ತ್ವInterpretation

ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಹರಡಿದ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀ ಪೋಷಕಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆದುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ಅರ್ಥInterpretation

ದೇವಸ್ಥಾನ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಉತ್ಸವದ ಕೇಂದ್ರ.

ಉತ್ಸವಗಳು

ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ · Chaitra (Mar-Apr)

ಚೈತ್ರ (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್) ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರನ ಜನ್ಮೋತ್ಸವ, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ.