A richly carved Western Chalukya temple of 1112, called in its own inscription 'Devalaya Chakravarti', the emperor among temples. It is one of the finest examples of the later Chalukya style that led on to Hoysala art.
HistoryDocumented history
Vikramaditya VI ruled the Western Chalukya empire from Kalyani for fifty years. His general Mahadeva built this temple in his home village. The lathe-turned pillars of polished schist and the finely cut doorways are its glory; the tower is partly lost.
Sthala PuranaTradition
No separate purana is recorded; the temple is a dated royal foundation.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Local people call it the 'emperor of temples', following the phrase in its inscription, and guides say no two pillars are carved alike.
PhilosophyInterpretation
The care of the carving shows the belief that a temple is the god's body, and that perfect craft is itself an offering.
Meaning todayInterpretation
Itagi is little visited compared with Hampi, and is a quiet place to study the link between Chalukya and Hoysala art.
1112 का बारीक नक्काशी वाला पश्चिमी चालुक्य मंदिर, जिसे इसके अपने शिलालेख में 'देवालय चक्रवर्ती', यानी मंदिरों का सम्राट, कहा गया है। यह उस उत्तर-चालुक्य शैली के श्रेष्ठ उदाहरणों में से है जो आगे होयसल कला तक गई।
इतिहासDocumented history
विक्रमादित्य षष्ठ ने कल्याणी से पचास वर्ष पश्चिमी चालुक्य साम्राज्य पर राज किया। उनके सेनापति महादेव ने अपने गाँव में यह मंदिर बनवाया। चमकदार शिस्ट पत्थर के खराद पर गढ़े स्तंभ और बारीक नक्काशीदार द्वार इसकी शोभा हैं; शिखर का कुछ भाग नष्ट है।
स्थल पुराणTradition
कोई अलग पुराण दर्ज नहीं है; यह तिथियुक्त राजकीय स्थापना है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
शिलालेख के शब्दों पर स्थानीय लोग इसे 'मंदिरों का सम्राट' कहते हैं, और गाइड कहते हैं कि कोई दो स्तंभ एक जैसे नहीं।
दर्शनInterpretation
नक्काशी की सूक्ष्मता इस विश्वास को दिखाती है कि मंदिर देवता का शरीर है, और पूर्ण शिल्प स्वयं एक अर्पण है।
आज का अर्थInterpretation
हम्पी की तुलना में इटगि कम देखा जाता है, और चालुक्य तथा होयसल कला के संबंध को समझने के लिए यह शांत स्थान है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
1112ರ ಸಮೃದ್ಧ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೇವಾಲಯ; ತನ್ನದೇ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ 'ದೇವಾಲಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮುಂದೆ ಹೊಯ್ಸಳ ಕಲೆಗೆ ದಾರಿಯಾದ ನಂತರದ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಇತಿಹಾಸDocumented history
ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಐವತ್ತು ವರ್ಷ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಆಳಿದ. ಅವನ ದಂಡನಾಯಕ ಮಹಾದೇವ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಿಸಿದ. ಹೊಳಪಿನ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನ ತಿರುಗಣೆ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಯ ಬಾಗಿಲುವಾಡಗಳು ಇದರ ಹಿರಿಮೆ; ಶಿಖರದ ಭಾಗ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣTradition
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪುರಾಣ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ; ಇದು ಕಾಲನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳುTradition and folklore
ಶಾಸನದ ಮಾತಿನಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು 'ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಯಾವ ಎರಡು ಕಂಬಗಳೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ತ್ವInterpretation
ಕೆತ್ತನೆಯ ಶ್ರದ್ಧೆ, ದೇವಾಲಯ ದೇವರ ಶರೀರ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯೇ ಒಂದು ಅರ್ಪಣೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಅರ್ಥInterpretation
ಹಂಪಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇಟಗಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಚಾಲುಕ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ಕಲೆಯ ಸಂಬಂಧ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಇದು ಶಾಂತ ತಾಣ.
ಈ ಅನುವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರಡು; ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
Timeline
- 1112constructeddocumentedMahadeva, commander of Vikramaditya VIThe temple is built and endowed, as recorded in an inscription in the hall.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Indian Temple Architecture: Form and Transformation, Adam Hardy (1995)scholarly
- Wikipedia: Mahadeva Temple, Itagitertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.