Thirunakkara Mahadeva Templeतिरुनक्करा महादेव मंदिरതിരുനക്കര മഹാദേവക്ഷേത്രം

Deity and worship

The deity

Shiva as Thirunakkarathappan, a linga said to have come from Thrissur.

Puja tradition

Kerala Tantric Shaiva worship.

Offerings and prasadam

Dhara (pouring water on the linga), bel leaves, lamps and milk.

Devotees pray here for

Health, peace and the removal of troubles. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Kerala temple custom applies: men usually remove shirts and wear a mundu or dhoti inside the enclosure, and women wear a sari or other traditional dress.

How to reach

Kottayam railway station is about 2 km away. Kochi airport is about 85 km.

Best time to visit

October to March. The festival in March is the best time to see Velakali and Kathakali.

Crowds

The Thirunakkara festival and Mahashivaratri.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Thirunakkara is the main Shiva temple of Kottayam town. It was built by the rulers of Thekkumkur, whose capital was near Kottayam; tradition says a Thekkumkur king, a devotee of Vadakkunnathan of Thrissur, was told in a dream to build a temple in his own land and that the linga came with him from Thrissur.

Thekkumkur was annexed by Travancore in 1750, and the temple passed to the Travancore government. It is now under the Travancore Devaswom Board.

The temple is known for its murals and its koothambalam, a temple theatre for Koothu and Koodiyattam, which are among the finest in central Kerala. Its festival in Meenam, with Velakali and Kathakali, is the biggest event of Kottayam's year.

ArchitectureDocumented history

The temple is in the Kerala style, with a sanctum, a namaskara mandapam and a walled enclosure. Its koothambalam is a large wooden theatre hall with carved pillars, and the walls carry murals of gods and scenes from the epics.

PhilosophyInterpretation

Shiva of the town is honoured both as the ascetic and as the patron of the arts performed in his theatre.

Meaning todayInterpretation

The Thirunakkara festival and its Arattu are the biggest events of Kottayam's year, and the temple grounds host concerts and Kathakali.

Festivals

Thirunakkara Utsavam · Meenam (Mar)

A ten-day festival in Meenam (March), with Velakali, Kathakali, elephants and the Arattu procession.

Mahashivaratri · Kumbham (Feb-Mar)

Night-long worship of Shiva.

देवता और पूजा

देवता

तिरुनक्करत्तप्पन के रूप में शिव, एक लिंग जो त्रिशूर से आया माना जाता है।

पूजा परंपरा

केरल तांत्रिक शैव पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

धारा (लिंग पर जल अर्पण), बेलपत्र, दीप और दूध।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

स्वास्थ्य, शांति और कष्टों का निवारण। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

केरल के मंदिरों का नियम लागू है: पुरुष प्रायः परिसर में कमीज़ उतारकर मुंडु या धोती पहनते हैं, और स्त्रियाँ साड़ी या अन्य पारंपरिक वस्त्र पहनती हैं।

कैसे पहुँचें

कोट्टयम रेलवे स्टेशन लगभग 2 किमी है। कोच्चि हवाई अड्डा लगभग 85 किमी है।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से मार्च। मार्च का उत्सव वेलकली और कथकली देखने का सबसे अच्छा समय है।

भीड़

तिरुनक्करा उत्सव और महाशिवरात्रि।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

तिरुनक्करा कोट्टयम शहर का मुख्य शिव मंदिर है। इसे तेक्कुमकूर के शासकों ने बनवाया, जिनकी राजधानी कोट्टयम के पास थी; परंपरा कहती है कि त्रिशूर के वडक्कुन्नाथन के भक्त एक तेक्कुमकूर राजा को स्वप्न में अपने ही राज्य में मंदिर बनाने को कहा गया, और लिंग उनके साथ त्रिशूर से आया।

1750 में त्रावणकोर ने तेक्कुमकूर को अपने में मिला लिया, और मंदिर त्रावणकोर सरकार के पास आ गया। अब यह त्रावणकोर देवस्वम बोर्ड के अधीन है।

मंदिर अपने भित्तिचित्रों और कूत्तम्बलम, कूत्तु और कूडियाट्टम के लिए मंदिर-रंगशाला, के लिए प्रसिद्ध है, जो मध्य केरल में सर्वश्रेष्ठ में गिने जाते हैं। मीनम में वेलकली और कथकली वाला इसका उत्सव कोट्टयम के वर्ष का सबसे बड़ा आयोजन है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर केरल शैली में है, जिसमें गर्भगृह, नमस्कार मंडपम और चारदीवारी है। इसका कूत्तम्बलम नक्काशीदार स्तंभों वाला बड़ा काष्ठ रंगमंडप है, और दीवारों पर देवताओं और महाकाव्यों के दृश्यों के भित्तिचित्र हैं।

दर्शनInterpretation

नगर के शिव तपस्वी के रूप में भी और अपने रंगमंच में प्रस्तुत कलाओं के संरक्षक के रूप में भी पूजे जाते हैं।

आज का अर्थInterpretation

तिरुनक्करा उत्सव और उसका आराट्टु कोट्टयम के वर्ष के सबसे बड़े आयोजन हैं, और मंदिर प्रांगण में संगीत समारोह और कथकली होती है।

उत्सव

तिरुनक्करा उत्सवम · Meenam (Mar)

मीनम (मार्च) में दस दिन का उत्सव, वेलकली, कथकली, हाथियों और आरट्टु शोभायात्रा के साथ।

महाशिवरात्रि · Kumbham (Feb-Mar)

रात भर शिव की पूजा।

ദേവതയും പൂജയും

ദേവത

തിരുനക്കരത്തപ്പനായി ശിവൻ; തൃശൂരിൽനിന്ന് വന്നതായി കരുതപ്പെടുന്ന ലിംഗം.

പൂജാ പാരമ്പര്യം

കേരളീയ താന്ത്രിക ശൈവ പൂജ.

വഴിപാടുകളും പ്രസാദവും

ധാര, കൂവളയില, വിളക്ക്, പാൽ.

ഭക്തർ ഇവിടെ ഇതിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു

ആരോഗ്യം, ശാന്തി, ദുരിതനിവാരണം. ഇത് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസമാണ്, ഉറപ്പല്ല.

യാത്രാ ആസൂത്രണം

വേഷവും പ്രവേശനവും

കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രാചാരം ബാധകമാണ്: പുരുഷന്മാർ സാധാരണ ഷർട്ട് അഴിച്ച് മുണ്ട് ധരിച്ചാണ് മതിലകത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്; സ്ത്രീകൾ സാരിയോ മറ്റ് പരമ്പരാഗത വസ്ത്രമോ ധരിക്കുന്നു.

എങ്ങനെ എത്താം

കോട്ടയം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഏകദേശം 2 കി.മീ. കൊച്ചി വിമാനത്താവളം ഏകദേശം 85 കി.മീ.

സന്ദർശിക്കാൻ നല്ല സമയം

ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ. വേലകളിയും കഥകളിയും കാണാൻ മാർച്ചിലെ ഉത്സവമാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്.

തിരക്ക്

തിരുനക്കര ഉത്സവവും മഹാശിവരാത്രിയും.

സമയങ്ങൾ കാലത്തിനും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് മാറും; യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ് ഉറപ്പാക്കുക.

ചരിത്രംDocumented history

കോട്ടയം പട്ടണത്തിലെ പ്രധാന ശിവക്ഷേത്രമാണ് തിരുനക്കര. കോട്ടയത്തിനടുത്ത് ആസ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്ന തെക്കുംകൂർ രാജാക്കന്മാരാണ് ഇത് പണികഴിപ്പിച്ചത്; തൃശൂർ വടക്കുന്നാഥന്റെ ഭക്തനായ ഒരു തെക്കുംകൂർ രാജാവിന് സ്വന്തം നാട്ടിൽ ക്ഷേത്രം പണിയാൻ സ്വപ്നദർശനമുണ്ടായെന്നും ശിവലിംഗം അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം തൃശൂരിൽനിന്ന് വന്നുവെന്നുമാണ് പാരമ്പര്യം.

1750-ൽ തിരുവിതാംകൂർ തെക്കുംകൂർ പിടിച്ചടക്കിയതോടെ ക്ഷേത്രം തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിന്റെ കൈവശമായി. ഇപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ്.

ചുവർചിത്രങ്ങൾക്കും, കൂത്തിനും കൂടിയാട്ടത്തിനുമുള്ള കൂത്തമ്പലത്തിനും ക്ഷേത്രം പ്രസിദ്ധമാണ്; മധ്യകേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ചവയിൽ അവ ഉൾപ്പെടുന്നു. വേലകളിയും കഥകളിയുമുള്ള മീനമാസത്തിലെ ഉത്സവം കോട്ടയത്തിന്റെ വർഷത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷമാണ്.

വാസ്തുവിദ്യDocumented history

ശ്രീകോവിൽ, നമസ്കാരമണ്ഡപം, മതിൽക്കെട്ട് എന്നിവയോടുകൂടിയ കേരളീയ ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്രം. കൂത്തമ്പലം കൊത്തുപണിയുള്ള തൂണുകളോടുകൂടിയ വലിയ ദാരുനാട്യശാലയാണ്; ചുവരുകളിൽ ദേവന്മാരുടെയും ഇതിഹാസരംഗങ്ങളുടെയും ചുവർചിത്രങ്ങളുണ്ട്.

ദർശനംInterpretation

നഗരത്തിന്റെ ശിവൻ തപസ്വിയായും തന്റെ കൂത്തമ്പലത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന കലകളുടെ രക്ഷാധികാരിയായും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇന്നത്തെ അർത്ഥംInterpretation

തിരുനക്കര ഉത്സവവും ആറാട്ടുമാണ് കോട്ടയത്തിന്റെ വർഷത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷങ്ങൾ; ക്ഷേത്രമൈതാനത്ത് സംഗീതക്കച്ചേരികളും കഥകളിയും നടക്കുന്നു.

ഉത്സവങ്ങൾ

തിരുനക്കര ഉത്സവം · Meenam (Mar)

മീനമാസത്തിൽ (മാർച്ച്) പത്ത് ദിവസത്തെ ഉത്സവം; വേലകളി, കഥകളി, ആനകൾ, ആറാട്ട് എഴുന്നള്ളിപ്പ്.

മഹാശിവരാത്രി · Kumbham (Feb-Mar)

രാത്രി മുഴുവൻ നീളുന്ന ശിവപൂജ.