Kadampuzha Devi Templeकडंपुऴा देवी मंदिरകാടാമ്പുഴ ദേവീക്ഷേത്രം

Deity and worship

The deity

The goddess as Vana Durga in her Kirati (huntress) form. There is no image; she is worshipped through an opening in the ground.

Puja tradition

Kerala Tantric worship in a tradition linked by legend to Adi Shankara.

Offerings and prasadam

Muttarukkal, in which a priest breaks a coconut for the devotee to remove obstacles, and Poomoodal, covering the goddess with flowers. Both are booked in advance.

Devotees pray here for

The removal of obstacles in work, marriage, health and legal troubles. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Kerala temple custom applies: men usually remove shirts and wear a mundu or dhoti inside the enclosure, and women wear a sari or other traditional dress. Offerings such as Muttarukkal and Poomoodal are booked at the counter or in advance.

How to reach

Kadampuzha is about 10 km from Kottakkal and near Valanchery. Tirur and Kuttippuram railway stations are within about 20 km, and Kozhikode airport is about 40 km.

Best time to visit

October to March.

Crowds

Fridays and Tuesdays, the Karthika festival and Navaratri.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Kadampuzha, near Valanchery in Malappuram district, is one of the busiest goddess temples of Malabar. The goddess is worshipped as Vana Durga in the form of the huntress (Kirati), the form Parvati took when she went with Shiva to test Arjuna.

By tradition Adi Shankara came here in the 8th century and found the place where the goddess's light had vanished into the earth. He set up worship before the opening in the ground, and that is why the temple has no image even today.

The temple is managed by the Malabar Devaswom Board. In recent decades its offerings have become so popular that devotees often book them months ahead.

ArchitectureDocumented history

The temple is a modest Kerala-style shrine. In place of an image there is a small opening in the floor of the sanctum, and the worship is directed to it.

PhilosophyInterpretation

Breaking a coconut stands for breaking the ego and the obstacles that block one's way.

Meaning todayInterpretation

Thousands of devotees book the Muttarukkal and Poomoodal (covering with flowers) offerings, which are often booked months in advance.

Festivals

Karthika festival · Vrischikam (Nov-Dec)

Held on the Karthika star in Vrischikam (November-December), when the temple is lit with lamps.

Navaratri · Kanni (Sep-Oct)

Nine nights of special worship, ending with Vidyarambham.

देवता और पूजा

देवता

किराती (शिकारिन) रूप में वनदुर्गा। कोई मूर्ति नहीं है; देवी भूमि के एक छिद्र के माध्यम से पूजी जाती हैं।

पूजा परंपरा

केरल तांत्रिक पूजा, जिसे किंवदंती आदि शंकराचार्य से जोड़ती है।

चढ़ावा और प्रसाद

मुट्टरुक्कल, जिसमें पुजारी भक्त के लिए बाधाएँ दूर करने हेतु नारियल फोड़ते हैं, और पूमूडल, देवी को फूलों से ढकना। दोनों पहले से बुक होते हैं।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

काम, विवाह, स्वास्थ्य और क़ानूनी मामलों की बाधाओं का निवारण। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

केरल के मंदिरों का नियम लागू है: पुरुष प्रायः परिसर में कमीज़ उतारकर मुंडु या धोती पहनते हैं, और स्त्रियाँ साड़ी या अन्य पारंपरिक वस्त्र पहनती हैं। मुट्टरुक्कल और पूमूडल जैसे चढ़ावे काउंटर पर या पहले से बुक होते हैं।

कैसे पहुँचें

कडम्पुझा कोट्टक्कल से लगभग 10 किमी और वलांचेरी के पास है। तिरूर और कुट्टिप्पुरम रेलवे स्टेशन लगभग 20 किमी के भीतर हैं, और कोझिकोड हवाई अड्डा लगभग 40 किमी है।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से मार्च।

भीड़

शुक्रवार और मंगलवार, कार्तिका उत्सव और नवरात्रि।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

मलप्पुरम ज़िले में वलांचेरी के पास कडम्पुझा मालाबार के सबसे व्यस्त देवी मंदिरों में से है। यहाँ देवी वनदुर्गा के रूप में किराती (शिकारिन) रूप में पूजी जाती हैं, वह रूप जो पार्वती ने अर्जुन की परीक्षा लेने शिव के साथ जाते समय धारण किया था।

परंपरा के अनुसार आदि शंकराचार्य आठवीं सदी में यहाँ आए और वह स्थान पाया जहाँ देवी की ज्योति धरती में समा गई थी। उन्होंने भूमि के उस छिद्र के सामने पूजा स्थापित की, इसीलिए आज भी मंदिर में कोई मूर्ति नहीं है।

मंदिर का प्रबंधन मालाबार देवस्वम बोर्ड करता है। हाल के दशकों में इसके चढ़ावे इतने लोकप्रिय हुए हैं कि भक्त अक्सर महीनों पहले बुकिंग करते हैं।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर एक साधारण केरल शैली का देवालय है। मूर्ति के स्थान पर गर्भगृह के फ़र्श में एक छोटा छिद्र है, और पूजा उसी की ओर की जाती है।

दर्शनInterpretation

नारियल फोड़ना अहंकार और मार्ग की बाधाओं को तोड़ने का प्रतीक है।

आज का अर्थInterpretation

हज़ारों भक्त मुट्टरुक्कल और पूमूडल (फूलों से ढकना) भेंटें बुक करते हैं, जो अक्सर महीनों पहले बुक हो जाती हैं।

उत्सव

कार्तिका उत्सव · Vrischikam (Nov-Dec)

वृश्चिकम (नवंबर-दिसंबर) में कार्तिका नक्षत्र पर, जब मंदिर दीपों से जगमगाता है।

नवरात्रि · Kanni (Sep-Oct)

नौ रातों की विशेष पूजा, विद्यारंभम के साथ समापन।

ദേവതയും പൂജയും

ദേവത

കിരാതീരൂപത്തിൽ വനദുർഗ. വിഗ്രഹമില്ല; ഭൂമിയിലെ ദ്വാരത്തിലൂടെയാണ് ആരാധന.

പൂജാ പാരമ്പര്യം

ആദി ശങ്കരാചാര്യരുമായി ഐതിഹ്യം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കേരളീയ താന്ത്രിക പൂജ.

വഴിപാടുകളും പ്രസാദവും

തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാൻ ഭക്തനുവേണ്ടി പൂജാരി നാളികേരം ഉടയ്ക്കുന്ന മുട്ടറുക്കൽ, ദേവിയെ പൂക്കൾകൊണ്ട് മൂടുന്ന പൂമൂടൽ. രണ്ടും മുൻകൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്യണം.

ഭക്തർ ഇവിടെ ഇതിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു

ജോലി, വിവാഹം, ആരോഗ്യം, കോടതിക്കാര്യങ്ങൾ എന്നിവയിലെ തടസ്സനിവാരണം. ഇത് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസമാണ്, ഉറപ്പല്ല.

യാത്രാ ആസൂത്രണം

വേഷവും പ്രവേശനവും

കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രാചാരം ബാധകമാണ്: പുരുഷന്മാർ സാധാരണ ഷർട്ട് അഴിച്ച് മുണ്ട് ധരിച്ചാണ് മതിലകത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്; സ്ത്രീകൾ സാരിയോ മറ്റ് പരമ്പരാഗത വസ്ത്രമോ ധരിക്കുന്നു. മുട്ടറുക്കൽ, പൂമൂടൽ തുടങ്ങിയ വഴിപാടുകൾ കൗണ്ടറിലോ മുൻകൂട്ടിയോ ബുക്ക് ചെയ്യാം.

എങ്ങനെ എത്താം

കാടാമ്പുഴ കോട്ടക്കലിൽനിന്ന് ഏകദേശം 10 കി.മീ., വളാഞ്ചേരിക്കടുത്ത്. തിരൂർ, കുറ്റിപ്പുറം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ ഏകദേശം 20 കി.മീ.ക്കുള്ളിൽ; കോഴിക്കോട് വിമാനത്താവളം ഏകദേശം 40 കി.മീ.

സന്ദർശിക്കാൻ നല്ല സമയം

ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ.

തിരക്ക്

വെള്ളി, ചൊവ്വ ദിവസങ്ങൾ, കാർത്തിക ഉത്സവം, നവരാത്രി.

സമയങ്ങൾ കാലത്തിനും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് മാറും; യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ് ഉറപ്പാക്കുക.

ചരിത്രംDocumented history

മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ വളാഞ്ചേരിക്കടുത്തുള്ള കാടാമ്പുഴ മലബാറിലെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. അർജുനനെ പരീക്ഷിക്കാൻ ശിവനോടൊപ്പം പോയപ്പോൾ പാർവതി സ്വീകരിച്ച കിരാതീരൂപത്തിൽ, വനദുർഗയായാണ് ദേവിയെ ഇവിടെ ആരാധിക്കുന്നത്.

എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആദി ശങ്കരാചാര്യർ ഇവിടെ വന്ന്, ദേവിയുടെ ജ്യോതി ഭൂമിയിൽ മറഞ്ഞ സ്ഥലം കണ്ടെത്തി, ആ ദ്വാരത്തിനു മുന്നിൽ പൂജ സ്ഥാപിച്ചു എന്നാണ് പാരമ്പര്യം. അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും ക്ഷേത്രത്തിൽ വിഗ്രഹമില്ലാത്തത്.

ക്ഷേത്രം മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ്. സമീപ ദശകങ്ങളിൽ ഇവിടത്തെ വഴിപാടുകൾ അത്രമേൽ പ്രചാരം നേടിയതിനാൽ ഭക്തർ പലപ്പോഴും മാസങ്ങൾക്കു മുമ്പേ ബുക്ക് ചെയ്യുന്നു.

വാസ്തുവിദ്യDocumented history

ലളിതമായ കേരളീയ ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്രം. വിഗ്രഹത്തിനു പകരം ശ്രീകോവിലിന്റെ നിലത്ത് ഒരു ചെറിയ ദ്വാരമുണ്ട്; പൂജ അതിലേക്കാണ്.

ദർശനംInterpretation

തേങ്ങയുടയ്ക്കുന്നത് അഹന്തയെയും വഴിയിലെ തടസ്സങ്ങളെയും തകർക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണ്.

ഇന്നത്തെ അർത്ഥംInterpretation

ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തർ മുട്ടറുക്കലും പൂമൂടലും വഴിപാടായി ബുക്ക് ചെയ്യുന്നു; പലപ്പോഴും മാസങ്ങൾക്കു മുമ്പേ ബുക്കിങ് തീരും.

ഉത്സവങ്ങൾ

കാർത്തിക ഉത്സവം · Vrischikam (Nov-Dec)

വൃശ്ചികത്തിലെ (നവംബർ-ഡിസംബർ) കാർത്തിക നാളിൽ; ക്ഷേത്രം ദീപങ്ങളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.

നവരാത്രി · Kanni (Sep-Oct)

ഒൻപത് രാത്രികളിലെ വിശേഷാൽ പൂജ, വിദ്യാരംഭത്തോടെ സമാപനം.