Cherukunnu Annapoorneswari Templeचेरुकुन्नु अन्नपूर्णेश्वरी मंदिरചെറുകുന്ന് അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ക്ഷേത്രം

Deity and worship

The deity

Annapoorneswari, the goddess of food and plenty, with Krishna in a shrine beside her.

Puja tradition

Kerala Tantric worship.

Offerings and prasadam

Rice, lamps and contributions to the daily annadanam (free meal).

Devotees pray here for

Plenty, prosperity and freedom from want for the family. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

Kerala temple custom applies: men usually remove shirts and wear a mundu or dhoti inside the enclosure, and women wear a sari or other traditional dress.

How to reach

Kannapuram railway station is about 2 km away, and Kannur town about 20 km. Kannur International Airport is about 40 km.

Best time to visit

October to March, and the Vishu festival in April.

Crowds

Vishu and the annual festival.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

The temple of Annapoorneswari at Cherukunnu, near Kannapuram in Kannur district, is dedicated to the goddess of food. Legend says she came from Kashi by boat with her companions and chose to stay here.

The temple is best known for its free meals. It serves food to visitors every day, in keeping with the goddess of plenty, and it is often said that nobody leaves Cherukunnu hungry.

The goddess's sanctum has a Krishna shrine beside it. The temple is under the Malabar Devaswom Board, and its Vishu festival is one of the main events of the area.

ArchitectureDocumented history

The temple is a Kerala-style shrine in a walled enclosure, with a separate shrine of Krishna and a dining hall for the daily meals.

PhilosophyInterpretation

The goddess who feeds the world teaches that serving food is worship.

Meaning todayInterpretation

The daily annadanam (free meal) is a model of community service, and pilgrims from all communities eat together.

Festivals

Vishu · Medam (Apr)

The Kerala new year in Medam (April), celebrated with the Vishukkani and special worship.

Annual festival · Kumbham (Feb-Mar)

The temple's main festival, with processions and the customs of north Malabar.

देवता और पूजा

देवता

अन्न और समृद्धि की देवी अन्नपूर्णेश्वरी, पास के देवालय में कृष्ण के साथ।

पूजा परंपरा

केरल तांत्रिक पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

चावल, दीप, और दैनिक अन्नदानम के लिए योगदान।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

परिवार के लिए समृद्धि, संपन्नता और अभाव से मुक्ति। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

केरल के मंदिरों का नियम लागू है: पुरुष प्रायः परिसर में कमीज़ उतारकर मुंडु या धोती पहनते हैं, और स्त्रियाँ साड़ी या अन्य पारंपरिक वस्त्र पहनती हैं।

कैसे पहुँचें

कण्णपुरम रेलवे स्टेशन लगभग 2 किमी और कन्नूर शहर लगभग 20 किमी है। कन्नूर अंतरराष्ट्रीय हवाई अड्डा लगभग 40 किमी है।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से मार्च, और अप्रैल में विषु उत्सव।

भीड़

विषु और वार्षिक उत्सव।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

कन्नूर ज़िले में कण्णपुरम के पास चेरुकुन्नु का अन्नपूर्णेश्वरी मंदिर अन्न की देवी को समर्पित है। किंवदंती है कि वे अपनी सखियों के साथ नाव से काशी से आईं और यहीं रहना चुना।

मंदिर अपने निःशुल्क भोजन के लिए सबसे प्रसिद्ध है। समृद्धि की देवी के अनुरूप यह प्रतिदिन आगंतुकों को भोजन कराता है, और अक्सर कहा जाता है कि चेरुकुन्नु से कोई भूखा नहीं लौटता।

देवी के गर्भगृह के पास कृष्ण का देवालय है। मंदिर मालाबार देवस्वम बोर्ड के अधीन है, और इसका विषु उत्सव क्षेत्र के मुख्य आयोजनों में से है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर चारदीवारी के भीतर केरल शैली का देवालय है, जिसमें कृष्ण का अलग देवालय और दैनिक भोजन के लिए भोजनशाला है।

दर्शनInterpretation

संसार का पोषण करने वाली देवी सिखाती हैं कि भोजन कराना ही पूजा है।

आज का अर्थInterpretation

दैनिक अन्नदानम सामुदायिक सेवा का उदाहरण है, और सभी समुदायों के तीर्थयात्री साथ बैठकर भोजन करते हैं।

उत्सव

विषु · Medam (Apr)

मेडम (अप्रैल) में केरल का नववर्ष, विषुक्कणि और विशेष पूजा के साथ।

वार्षिक उत्सव · Kumbham (Feb-Mar)

मंदिर का मुख्य उत्सव, शोभायात्राओं और उत्तर मालाबार की परंपराओं के साथ।

ദേവതയും പൂജയും

ദേവത

അന്നത്തിന്റെയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ദേവിയായ അന്നപൂർണേശ്വരി; അരികിലെ ശ്രീകോവിലിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ.

പൂജാ പാരമ്പര്യം

കേരളീയ താന്ത്രിക പൂജ.

വഴിപാടുകളും പ്രസാദവും

അരി, വിളക്ക്, ദിവസേനയുള്ള അന്നദാനത്തിലേക്കുള്ള സംഭാവന.

ഭക്തർ ഇവിടെ ഇതിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു

കുടുംബത്തിന് ഐശ്വര്യം, സമൃദ്ധി, ദാരിദ്ര്യമോചനം. ഇത് ഭക്തരുടെ വിശ്വാസമാണ്, ഉറപ്പല്ല.

യാത്രാ ആസൂത്രണം

വേഷവും പ്രവേശനവും

കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രാചാരം ബാധകമാണ്: പുരുഷന്മാർ സാധാരണ ഷർട്ട് അഴിച്ച് മുണ്ട് ധരിച്ചാണ് മതിലകത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നത്; സ്ത്രീകൾ സാരിയോ മറ്റ് പരമ്പരാഗത വസ്ത്രമോ ധരിക്കുന്നു.

എങ്ങനെ എത്താം

കണ്ണപുരം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ഏകദേശം 2 കി.മീ., കണ്ണൂർ പട്ടണം ഏകദേശം 20 കി.മീ. കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ഏകദേശം 40 കി.മീ.

സന്ദർശിക്കാൻ നല്ല സമയം

ഒക്ടോബർ മുതൽ മാർച്ച് വരെ; ഏപ്രിലിലെ വിഷു ഉത്സവവും.

തിരക്ക്

വിഷുവും വാർഷിക ഉത്സവവും.

സമയങ്ങൾ കാലത്തിനും ഉത്സവങ്ങൾക്കുമനുസരിച്ച് മാറും; യാത്രയ്ക്ക് മുമ്പ് ഉറപ്പാക്കുക.

ചരിത്രംDocumented history

കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ കണ്ണപുരത്തിനടുത്തുള്ള ചെറുകുന്ന് അന്നപൂർണേശ്വരി ക്ഷേത്രം അന്നത്തിന്റെ ദേവിക്ക് സമർപ്പിതമാണ്. സഖിമാരോടൊപ്പം കാശിയിൽനിന്ന് തോണിയിൽ വന്ന ദേവി ഇവിടെ വസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം.

സൗജന്യ അന്നദാനത്തിനാണ് ക്ഷേത്രം ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധം. ഐശ്വര്യദേവിക്ക് ചേർന്നവിധം എല്ലാ ദിവസവും സന്ദർശകർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകുന്നു; ചെറുകുന്നിൽനിന്ന് ആരും വിശന്ന് മടങ്ങില്ലെന്നാണ് ചൊല്ല്.

ദേവിയുടെ ശ്രീകോവിലിനരികിൽ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ക്ഷേത്രമുണ്ട്. ക്ഷേത്രം മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ്; ഇവിടത്തെ വിഷു ഉത്സവം പ്രദേശത്തെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളിലൊന്നാണ്.

വാസ്തുവിദ്യDocumented history

മതിൽക്കെട്ടിനുള്ളിലെ കേരളീയ ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്രം; ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ പ്രത്യേക ശ്രീകോവിലും ദിവസേനയുള്ള അന്നദാനത്തിനായി ഊട്ടുപുരയും.

ദർശനംInterpretation

ലോകത്തെ ഊട്ടുന്ന ദേവി അന്നദാനം തന്നെ ആരാധനയാണെന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു.

ഇന്നത്തെ അർത്ഥംInterpretation

ദിവസേനയുള്ള അന്നദാനം സാമൂഹികസേവനത്തിന്റെ മാതൃകയാണ്; എല്ലാ സമുദായങ്ങളിലുമുള്ള തീർത്ഥാടകർ ഒന്നിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു.

ഉത്സവങ്ങൾ

വിഷു · Medam (Apr)

മേടമാസത്തിലെ (ഏപ്രിൽ) കേരളീയ പുതുവർഷം; വിഷുക്കണിയും വിശേഷാൽ പൂജയും.

വാർഷിക ഉത്സവം · Kumbham (Feb-Mar)

എഴുന്നള്ളിപ്പും വടക്കേ മലബാറിന്റെ ആചാരങ്ങളുമായി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം.