Kamal Basti, Belagaviकमल बसदि, बेलगावीಕಮಲ ಬಸದಿ, ಬೆಳಗಾವಿ

Deity and worship

The deity

Neminatha, the 22nd tirthankara.

Puja tradition

Digambara Jain worship.

Offerings and prasadam

Water, sandal paste, rice, flowers, sweets, lamps, incense and fruit, in the eightfold Jain worship.

Devotees pray here for

Spiritual progress and peace. This is what devotees believe, not a promise.

Plan your visit

Dress and entry

It is a protected monument; follow the site rules and do not climb on the structure. Jain customs apply: no leather or food inside. The fort area has army establishments; follow local directions.

How to reach

Belagavi fort is about 3 km from Belagavi railway station. Belagavi airport is about 12 km away.

Best time to visit

October to February.

Crowds

Mahavir Jayanti and Jain festivals.

Timings change with seasons and festivals, so confirm before you travel.

HistoryDocumented history

Belagavi (Belgaum) was ruled in the 12th and 13th centuries by the Rattas, a Jain-supporting dynasty that began as feudatories of the Western Chalukyas. The Kamal Basti, inside the later fort of Belagavi, was built in 1204, by most accounts by Bichiraja, a minister of the Ratta chief Kartavirya IV.

The fort itself was built later, and the basadi is one of two old Jain temples within it. It is protected by the Archaeological Survey of India and is still in worship.

ArchitectureDocumented history

The temple has a sanctum, vestibule and a hall with porches, built of dark stone in the Kalyani Chalukya manner. The ceiling of the hall is carved as a great lotus with many layers of petals, which gives the temple its name.

The polished pillars and doorways are richly carved, and the sanctum holds a black stone image of Neminatha.

PhilosophyInterpretation

The lotus, rising clean from muddy water, is a Jain sign of the soul rising above the world while living in it.

Meaning todayInterpretation

The basadi is a heritage site within the busy Belagavi fort area, visited by Jains and by students of architecture.

Festivals

Mahavir Jayanti · Chaitra (Mar-Apr)

The birth of Mahavira in Chaitra (March-April), with special worship.

देवता और पूजा

देवता

बाईसवें तीर्थंकर नेमिनाथ।

पूजा परंपरा

दिगंबर जैन पूजा।

चढ़ावा और प्रसाद

अष्टप्रकारी जैन पूजा में जल, चंदन, अक्षत, पुष्प, नैवेद्य, दीप, धूप और फल।

भक्त यहाँ इनके लिए प्रार्थना करते हैं

आध्यात्मिक उन्नति और शांति। यह भक्तों की आस्था है, कोई वादा नहीं।

यात्रा की योजना

वेशभूषा और प्रवेश

यह संरक्षित स्मारक है; स्थल के नियमों का पालन करें और संरचना पर न चढ़ें। जैन नियम लागू हैं: भीतर चमड़ा या भोजन नहीं। किला क्षेत्र में सेना के प्रतिष्ठान हैं; स्थानीय निर्देशों का पालन करें।

कैसे पहुँचें

बेलगावी किला बेलगावी रेलवे स्टेशन से लगभग 3 किमी है। बेलगावी हवाई अड्डा लगभग 12 किमी है।

जाने का अच्छा समय

अक्टूबर से फ़रवरी।

भीड़

महावीर जयंती और जैन पर्व।

समय मौसम और त्योहारों के साथ बदलता है, इसलिए यात्रा से पहले पुष्टि कर लें।

इतिहासDocumented history

बारहवीं और तेरहवीं सदी में बेलगावी (बेलगाम) पर रट्टों का शासन था, जो जैन धर्म के संरक्षक राजवंश थे और पश्चिमी चालुक्यों के सामंतों के रूप में आरंभ हुए थे। बेलगावी के बाद के किले के भीतर कमल बसदि 1204 में बनी, अधिकांश विवरणों के अनुसार रट्ट सरदार कार्तवीर्य चतुर्थ के मंत्री बिचिराज द्वारा।

किला स्वयं बाद में बना, और यह बसदि इसके भीतर के दो पुराने जैन मंदिरों में से एक है। यह भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण द्वारा संरक्षित है और आज भी पूजा में है।

स्थापत्यDocumented history

मंदिर में गर्भगृह, अंतराल और मुखमंडपों वाला मंडप है, जो कल्याणी चालुक्य रीति से गहरे पत्थर से बने हैं। मंडप की छत पंखुड़ियों की अनेक परतों वाले बड़े कमल के रूप में उकेरी गई है, जिससे मंदिर को नाम मिला।

चमकाए गए स्तंभ और द्वार भरपूर उकेरे गए हैं, और गर्भगृह में नेमिनाथ की काले पत्थर की मूर्ति है।

दर्शनInterpretation

कीचड़ भरे जल से स्वच्छ उगने वाला कमल जैन धर्म में संसार में रहते हुए उससे ऊपर उठती आत्मा का प्रतीक है।

आज का अर्थInterpretation

यह बसदि व्यस्त बेलगावी किला क्षेत्र में एक विरासत स्थल है, जहाँ जैन और स्थापत्य के विद्यार्थी आते हैं।

उत्सव

महावीर जयंती · Chaitra (Mar-Apr)

चैत्र (मार्च-अप्रैल) में महावीर का जन्मोत्सव, विशेष पूजा के साथ।

ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ

ದೇವತೆ

22ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ನೇಮಿನಾಥ.

ಪೂಜಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ

ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಪೂಜೆ.

ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾದ

ಅಷ್ಟವಿಧಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜಲ, ಗಂಧ, ಅಕ್ಷತೆ, ಪುಷ್ಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ದೀಪ, ಧೂಪ ಮತ್ತು ಫಲ.

ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ

ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ. ಇದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ, ಖಾತರಿಯಲ್ಲ.

ಯಾತ್ರೆಯ ಯೋಜನೆ

ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ

ಇದು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕ; ತಾಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಬೇಡಿ. ಜೈನ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ: ಒಳಗೆ ಚರ್ಮದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಬೇಡ. ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ; ಸ್ಥಳೀಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ.

ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ

ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆ ಬೆಳಗಾವಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 3 ಕಿ.ಮೀ. ಬೆಳಗಾವಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸುಮಾರು 12 ಕಿ.ಮೀ.

ಭೇಟಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕಾಲ

ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ.

ಜನಸಂದಣಿ

ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ಜೈನ ಹಬ್ಬಗಳು.

ಸಮಯಗಳು ಋತು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ; ಪ್ರಯಾಣದ ಮೊದಲು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಇತಿಹಾಸDocumented history

12 ಮತ್ತು 13ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯನ್ನು ರಟ್ಟರು ಆಳಿದರು; ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಾವಿಯ ನಂತರದ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿರುವ ಕಮಲ ಬಸದಿ 1204ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು; ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಗಳಂತೆ ರಟ್ಟ ಅರಸ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ IVರ ಮಂತ್ರಿ ಬಿಚಿರಾಜ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.

ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಂತರ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು; ಅದರೊಳಗಿನ ಎರಡು ಹಳೆಯ ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿ ಒಂದು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದು ಇಂದಿಗೂ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿದೆ.

ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪDocumented history

ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಅಂತರಾಳ ಮತ್ತು ಮುಖಮಂಟಪಗಳಿರುವ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ. ಮಂಟಪದ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಅನೇಕ ಪದರಗಳ ದಳಗಳಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಮಲವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರು.

ಹೊಳಪು ಕೊಟ್ಟ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲುವಾಡಗಳು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿನಾಥನ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ.

ತತ್ತ್ವInterpretation

ಕೆಸರಿನ ನೀರಿನಿಂದ ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಮೇಲೇಳುವ ಕಮಲ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದೂ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಏರುವ ಆತ್ಮದ ಜೈನ ಸಂಕೇತ.

ಇಂದಿನ ಅರ್ಥInterpretation

ಗದ್ದಲದ ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿ ಒಂದು ಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣ; ಜೈನರು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅಧ್ಯಯನಕಾರರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.

ಉತ್ಸವಗಳು

ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ · Chaitra (Mar-Apr)

ಚೈತ್ರ (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್) ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರನ ಜನ್ಮೋತ್ಸವ, ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ.