The most ornate temple of the ruined Vijayanagara capital, dedicated to Vittala, a form of Vishnu. It is famous for its stone chariot and the 'musical pillars' of its great hall, and stands empty since the city was sacked in 1565.
HistoryDocumented history
The temple lies in a walled court with a 'bazaar street' before it, where horses and gems were traded. Its Maha Mantapa has clusters of slender pillars that ring with different tones when struck; striking is now banned to protect them. The stone chariot, a shrine to Garuda made to look like a temple car, is on India's 50-rupee note.
Sthala PuranaTradition
Vittala is the god of Pandharpur. A tradition says that Krishnadevaraya brought the Vittala image from Pandharpur to Hampi, and that it was later taken back by the saint Bhanudas.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Guides say the British once cut open a pillar to find the source of its music and found only stone; the story is not documented, but visitors still look for the 'cut pillar'.
PhilosophyInterpretation
Vittala, who stands on a brick waiting for his devotee Pundalika, is a god of patient love; it fits that his temple became a place of music.
Meaning todayInterpretation
The Vittala complex is the emblem of Hampi and of Karnataka tourism. Its emptiness is a reminder of how quickly a great city can fall.
विजयनगर की खंडहर राजधानी का सबसे अलंकृत मंदिर, विष्णु के रूप विट्ठल को समर्पित। यह अपने पत्थर के रथ और महामंडप के 'संगीत स्तंभों' के लिए प्रसिद्ध है, और 1565 में नगर की लूट के बाद से सूना है।
इतिहासDocumented history
मंदिर एक घिरे प्रांगण में है और सामने 'बाज़ार गली' है, जहाँ घोड़ों और रत्नों का व्यापार होता था। इसके महामंडप में पतले स्तंभों के समूह हैं जो बजाने पर अलग-अलग स्वर देते हैं; उन्हें बचाने के लिए अब बजाना मना है। पत्थर का रथ, जो मंदिर-रथ जैसा बना गरुड़ का मंदिर है, भारत के 50 रुपये के नोट पर है।
स्थल पुराणTradition
विट्ठल पंढरपुर के देवता हैं। एक परंपरा कहती है कि कृष्णदेवराय विट्ठल की मूर्ति पंढरपुर से हम्पी लाए, और बाद में संत भानुदास उसे वापस ले गए।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
गाइड कहते हैं कि अंग्रेज़ों ने संगीत का स्रोत जानने के लिए एक स्तंभ काटा और केवल पत्थर पाया; यह कथा प्रमाणित नहीं, पर पर्यटक आज भी 'कटा स्तंभ' खोजते हैं।
दर्शनInterpretation
ईंट पर खड़े होकर अपने भक्त पुंडलीक की प्रतीक्षा करने वाले विट्ठल धैर्यवान प्रेम के देवता हैं; उचित ही है कि उनका मंदिर संगीत का स्थान बना।
आज का अर्थInterpretation
विट्ठल परिसर हम्पी और कर्नाटक पर्यटन का प्रतीक है। इसका सूनापन याद दिलाता है कि एक महान नगर कितनी जल्दी गिर सकता है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
ವಿಜಯನಗರದ ಹಾಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಅಲಂಕೃತ ದೇವಾಲಯ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪವಾದ ವಿಠ್ಠಲನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ. ಕಲ್ಲಿನ ರಥ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಂಟಪದ 'ಸಂಗೀತ ಕಂಬ'ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ಇದು 1565ರಲ್ಲಿ ನಗರ ಲೂಟಿಯಾದಂದಿನಿಂದ ಬರಿದಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸDocumented history
ದೇವಾಲಯ ಸುತ್ತುಗೋಡೆಯ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ 'ಬಜಾರ್ ಬೀದಿ' ಇದೆ. ಮಹಾಮಂಟಪದ ತೆಳ್ಳನೆಯ ಕಂಬಗಳ ಗುಚ್ಛಗಳು ಬಾರಿಸಿದಾಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ವರ ಹೊರಡಿಸುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಈಗ ಬಾರಿಸುವುದು ನಿಷಿದ್ಧ. ದೇವರ ರಥದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದ ಗರುಡನ ಗುಡಿಯಾದ ಕಲ್ಲಿನ ರಥ ಭಾರತದ 50 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣTradition
ವಿಠ್ಠಲ ಪಂಢರಪುರದ ದೇವರು. ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ಪಂಢರಪುರದಿಂದ ವಿಠ್ಠಲನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹಂಪಿಗೆ ತಂದನೆಂದೂ, ನಂತರ ಸಂತ ಭಾನುದಾಸರು ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದರೆಂದೂ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳುTradition and folklore
ಸಂಗೀತದ ಮೂಲ ಹುಡುಕಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಒಂದು ಕಂಬವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಕಲ್ಲನ್ನಷ್ಟೇ ಕಂಡರೆಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಈ ಕಥೆಗೆ ದಾಖಲೆಯಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಪ್ರವಾಸಿಗರು 'ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಂಬ'ವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ತ್ವInterpretation
ಭಕ್ತ ಪುಂಡಲೀಕನಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಂತ ವಿಠ್ಠಲ ತಾಳ್ಮೆಯ ಪ್ರೇಮದ ದೇವರು; ಅವನ ದೇವಾಲಯ ಸಂಗೀತದ ತಾಣವಾದದ್ದು ಸೂಕ್ತವೇ.
ಇಂದಿನ ಅರ್ಥInterpretation
ವಿಠ್ಠಲ ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಂಪಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಲಾಂಛನ. ಅದರ ಬರಿದುತನ ಮಹಾನಗರವೊಂದು ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಬೀಳಬಹುದೆಂಬುದರ ನೆನಪು.
ಈ ಅನುವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರಡು; ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
Timeline
- 15th c., under Devaraya IIconstructedprobableThe first temple of Vittala is built.
- 1565destroyeddocumentedDeccan SultanatesAfter the battle of Talikota the capital is sacked for months and the temple is abandoned.
- 1986listeddocumentedUNESCOGroup of Monuments at Hampi inscribed.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.