A vast temple complex in the Kaveri delta, dedicated to Shiva as Thyagaraja, the form of Shiva seated with Uma and Skanda. Its chariot is the largest in Tamil Nadu, and the town was the birthplace of all three great composers of Carnatic music.
HistoryDocumented history
The temple covers about 12 ha, with the Kamalalayam tank, one of the largest temple tanks in India, beside it. It holds the oldest shrine, of Vanmikanathar, Shiva as an anthill, and the shrine of Thyagaraja with its famous slow dance, the ajapa natanam. Chola kings treated Tiruvarur as a sacred capital. Its chariot, the Aazhi Ther, is the largest in Tamil Nadu. Thyagaraja, Muthuswami Dikshitar and Syama Sastri, the trinity of Carnatic music, were all born in the town in the 18th century.
Sthala PuranaTradition
The image of Thyagaraja was once worshipped by Vishnu, who gave it to Indra. The Chola king Muchukunda helped Indra in battle and asked for it as his reward. Indra made six copies to confuse him, but the king picked the true one, and all seven were installed in seven temples of the delta, the Saptha Vidanga Sthalams, with the original at Tiruvarur.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
The Chola king Manu Needhi Cholan hung a bell at his palace gate for anyone seeking justice. A cow whose calf was killed under the prince's chariot rang it, and the king punished his own son the same way. Shiva then restored both calf and prince. A stone chariot near the temple tells the story.
PhilosophyInterpretation
Thyagaraja means 'king of renunciation'. The image of Shiva seated with his family, and the saint Sundarar who prayed to Shiva to act as his messenger in a lovers' quarrel, show a god close enough to share ordinary human life.
Meaning todayInterpretation
The chariot festival, when tens of thousands pull the great Aazhi Ther through the streets, is one of Tamil Nadu's biggest. The town's music festivals honour its three composers.
कावेरी डेल्टा में त्यागराज को समर्पित विशाल मंदिर परिसर; त्यागराज शिव का वह रूप है जिसमें वे उमा और स्कंद के साथ विराजमान हैं। इसका रथ तमिलनाडु में सबसे बड़ा है, और कर्नाटक संगीत के तीनों महान रचनाकारों का जन्म इसी नगर में हुआ।
इतिहासDocumented history
मंदिर लगभग 12 हेक्टेयर में फैला है, और पास ही भारत के सबसे बड़े मंदिर-तालाबों में से एक, कमलालयम है। यहाँ वन्मीकनाथर, अर्थात बाँबी रूपी शिव, का सबसे पुराना मंदिर और अपने धीमे 'अजपा नटनम्' नृत्य के लिए प्रसिद्ध त्यागराज का मंदिर है। चोल राजा तिरुवारूर को पवित्र राजधानी मानते थे। इसका आऴि तेर रथ तमिलनाडु का सबसे बड़ा रथ है। कर्नाटक संगीत की त्रिमूर्ति, त्यागराज, मुत्तुस्वामी दीक्षितर और श्यामा शास्त्री, तीनों का जन्म 18वीं शताब्दी में इसी नगर में हुआ।
स्थल पुराणTradition
त्यागराज की प्रतिमा की पहले विष्णु पूजा करते थे, जिन्होंने उसे इंद्र को दिया। युद्ध में इंद्र की सहायता करने वाले चोल राजा मुचुकुंद ने पुरस्कार में वही माँगी। भ्रमित करने के लिए इंद्र ने छह प्रतिलिपियाँ बनाईं, पर राजा ने असली चुन ली। सातों को डेल्टा के सात मंदिरों (सप्त विडंग स्थलों) में स्थापित किया गया, और मूल प्रतिमा तिरुवारूर में है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
चोल राजा मनु नीति चोल ने न्याय चाहने वालों के लिए महल के द्वार पर घंटा लटकाया। राजकुमार के रथ के नीचे बछड़ा मरने पर एक गाय ने घंटा बजाया, और राजा ने अपने ही पुत्र को वैसा ही दंड दिया। तब शिव ने बछड़े और राजकुमार दोनों को जीवित कर दिया। मंदिर के पास का पत्थर का रथ यह कथा कहता है।
दर्शनInterpretation
त्यागराज का अर्थ है 'त्याग का राजा'। परिवार के साथ विराजमान शिव का रूप, और प्रेम-विवाद में शिव से दूत बनने की प्रार्थना करने वाले संत सुन्दरर, ऐसे भगवान को दिखाते हैं जो साधारण मानव जीवन में साझेदार बनने जितने निकट हैं।
आज का अर्थInterpretation
रथोत्सव, जिसमें दसियों हज़ार लोग विशाल आऴि तेर को सड़कों पर खींचते हैं, तमिलनाडु के सबसे बड़े उत्सवों में है। नगर के संगीत उत्सव उसके तीनों रचनाकारों का सम्मान करते हैं।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
காவிரிப் படுகையில், உமையுடனும் ஸ்கந்தனுடனும் அமர்ந்த சிவனின் வடிவமான தியாகராஜருக்குரிய பரந்த கோவில் வளாகம். இதன் தேர் தமிழ்நாட்டிலேயே மிகப் பெரியது; கர்நாடக இசையின் மூன்று பெரும் இசையமைப்பாளர்களும் இவ்வூரில் பிறந்தவர்கள்.
வரலாறுDocumented history
கோவில் சுமார் 12 ஹெக்டேரில் உள்ளது; அருகே இந்தியாவின் மிகப் பெரிய திருக்குளங்களில் ஒன்றான கமலாலயம். புற்றாக விளங்கும் சிவனான வன்மீகநாதரின் மிகப் பழைய சன்னதியும், புகழ்பெற்ற மெல்லிய அஜபா நடனம் கொண்ட தியாகராஜர் சன்னதியும் இங்குள்ளன. சோழ மன்னர்கள் திருவாரூரைப் புனிதத் தலைநகராகக் கருதினர். இதன் ஆழித்தேர் தமிழ்நாட்டின் மிகப் பெரிய தேர். கர்நாடக இசை மும்மூர்த்திகளான தியாகராஜர், முத்துசுவாமி தீட்சிதர், சியாமா சாஸ்திரி மூவரும் 18ஆம் நூற்றாண்டில் இவ்வூரில் பிறந்தனர்.
தல புராணம்Tradition
தியாகராஜர் திருமேனியை முன்பு விஷ்ணு வழிபட்டு இந்திரனுக்கு அளித்தார். போரில் இந்திரனுக்கு உதவிய முசுகுந்தச் சோழன் அதையே பரிசாகக் கேட்டான். குழப்ப இந்திரன் ஆறு பிரதிகள் செய்தான்; ஆனால் மன்னன் உண்மையானதைத் தேர்ந்தான். ஏழும் காவிரிப் படுகையின் ஏழு கோவில்களில் (சப்த விடங்கத் தலங்கள்) நிறுவப்பட்டன; மூலத் திருமேனி திருவாரூரில்.
ஐதீகங்களும் கதைகளும்Tradition and folklore
நீதி வேண்டுவோர் அடிக்கத் தன் அரண்மனை வாயிலில் மணி கட்டினான் மனுநீதிச் சோழன். இளவரசனின் தேரில் கன்று இறந்ததால் பசு மணியை அடித்தது; மன்னன் தன் மகனையும் அவ்வாறே தண்டித்தான். பின் சிவன் கன்றையும் இளவரசனையும் உயிர்ப்பித்தார். கோவில் அருகே உள்ள கல் தேர் இக்கதையைச் சொல்கிறது.
தத்துவம்Interpretation
தியாகராஜர் என்றால் 'தியாகத்தின் அரசன்'. குடும்பத்துடன் அமர்ந்த சிவனின் வடிவமும், காதல் ஊடலில் தூது செல்லச் சிவனை வேண்டிய சுந்தரரும், சாதாரண மனித வாழ்வைப் பகிரும் அளவு அருகிலுள்ள இறைவனைக் காட்டுகின்றனர்.
இன்றைய பொருள்Interpretation
பல்லாயிரம் பேர் பெரும் ஆழித்தேரை வீதிகளில் இழுக்கும் தேர்த்திருவிழா தமிழ்நாட்டின் மிகப் பெரியவற்றில் ஒன்று. ஊரின் இசை விழாக்கள் அதன் மூன்று இசையமைப்பாளர்களைப் போற்றுகின்றன.
இந்த மொழிபெயர்ப்பு ஒரு முதல் வரைவு; தமிழ் அறிந்தவரின் சரிபார்ப்புக்குக் காத்திருக்கிறது.
Timeline
- By the 7th c.foundeddocumentedAppar, Sambandar and Sundarar all sang of Tiruvarur.
- 9th-12th c.constructeddocumentedCholasThe stone temple was built and enlarged; Chola inscriptions record many gifts.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Tevaram, Appar, Sambandar, Sundarardevotional
- Periya Puranam, Sekkizhardevotional
- Wikipedia: Thyagaraja Temple, Tiruvarurtertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.