The first temple of the Swaminarayan sampradaya, built at the wish of its founder Sahajanand Swami in 1822. Its carved Burmese teak and colourful brackets make it one of the most ornate wooden temples of Gujarat.
HistoryDocumented history
The British government gave land for the temple in 1822, a mark of its view of the sampradaya as a force for social reform. The temple is built in wood with brackets of carved figures painted in bright colours. It is the seat of one of the two dioceses into which Swaminarayan divided his followers.
Sthala PuranaTradition
No ancient purana is recorded. Nar and Narayan are the twin sages of the Mahabharata, forms of Vishnu who do penance at Badrinath for the good of the world.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Swaminarayan is said to have made a separate area for women's worship, a sign of the care for women's dignity that marked his reforms.
PhilosophyInterpretation
The sampradaya teaches devotion to God with strict moral discipline: no alcohol, meat, theft or adultery.
Meaning todayInterpretation
Kalupur is the mother temple of a movement now spread across the world, and its wooden architecture is a model for heritage conservation in old Ahmedabad.
स्वामीनारायण संप्रदाय का पहला मंदिर, जिसे इसके संस्थापक सहजानंद स्वामी की इच्छा से 1822 में बनाया गया। इसकी नक्काशीदार बर्मी सागौन और रंगीन ब्रैकेट इसे गुजरात के सबसे अलंकृत लकड़ी के मंदिरों में से एक बनाते हैं।
इतिहासDocumented history
ब्रिटिश सरकार ने 1822 में मंदिर के लिए भूमि दी, जो संप्रदाय को सामाजिक सुधार की शक्ति मानने का संकेत था। मंदिर लकड़ी का है, जिसके ब्रैकेट पर चटकीले रंगों में रंगी आकृतियाँ उकेरी गई हैं। यह उन दो गादियों में से एक का केंद्र है जिनमें स्वामीनारायण ने अपने अनुयायियों को बाँटा।
स्थल पुराणTradition
कोई प्राचीन पुराण दर्ज नहीं है। नर और नारायण महाभारत के जुड़वाँ ऋषि हैं, विष्णु के रूप जो संसार के कल्याण के लिए बद्रीनाथ में तपस्या करते हैं।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि स्वामीनारायण ने स्त्रियों की उपासना के लिए अलग स्थान बनाया, जो उनके सुधारों में स्त्रियों की गरिमा के प्रति ध्यान का संकेत है।
दर्शनInterpretation
संप्रदाय कठोर नैतिक अनुशासन के साथ ईश्वर भक्ति सिखाता है: मद्य, मांस, चोरी या व्यभिचार नहीं।
आज का अर्थInterpretation
कालूपुर अब संसार भर में फैले आंदोलन का मूल मंदिर है, और इसका लकड़ी का स्थापत्य पुराने अहमदाबाद में विरासत संरक्षण का आदर्श है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું પ્રથમ મંદિર, જે તેના સ્થાપક સહજાનંદ સ્વામીની ઇચ્છાથી 1822માં બંધાયું. તેનું કોતરેલું બર્મી સાગ અને રંગબેરંગી ટેકા તેને ગુજરાતનાં સૌથી અલંકૃત લાકડાનાં મંદિરોમાંનું એક બનાવે છે.
ઇતિહાસDocumented history
બ્રિટિશ સરકારે 1822માં મંદિર માટે જમીન આપી, જે સંપ્રદાયને સમાજ સુધારાની શક્તિ માનવાનો સંકેત હતો. મંદિર લાકડાનું છે, જેના ટેકા પર ચટકદાર રંગોમાં રંગેલી આકૃતિઓ કોતરેલી છે. સ્વામિનારાયણે અનુયાયીઓને જે બે ગાદીઓમાં વહેંચ્યા તેમાંની એકનું તે કેન્દ્ર છે.
સ્થળ પુરાણTradition
કોઈ પ્રાચીન પુરાણ નોંધાયેલું નથી. નર અને નારાયણ મહાભારતના જોડિયા ઋષિ છે, વિષ્ણુનાં રૂપ જે જગતના કલ્યાણ માટે બદ્રીનાથમાં તપ કરે છે.
ઐતિહ્ય અને કથાઓTradition and folklore
કહેવાય છે કે સ્વામિનારાયણે સ્ત્રીઓની ઉપાસના માટે અલગ સ્થાન બનાવ્યું, જે તેમના સુધારામાં સ્ત્રીઓના ગૌરવ પ્રત્યેની કાળજીનો સંકેત છે.
તત્ત્વજ્ઞાનInterpretation
સંપ્રદાય કડક નૈતિક શિસ્ત સાથે ઈશ્વરભક્તિ શીખવે છે: દારૂ, માંસ, ચોરી કે વ્યભિચાર નહીં.
આજનો અર્થInterpretation
કાલુપુર હવે આખી દુનિયામાં ફેલાયેલા સંપ્રદાયનું મૂળ મંદિર છે, અને તેનું લાકડાનું સ્થાપત્ય જૂના અમદાવાદમાં વારસા સંરક્ષણનો આદર્શ છે.
આ અનુવાદ પ્રાથમિક મુસદ્દો છે અને ગુજરાતી ભાષીની સમીક્ષાની રાહ જુએ છે.
Timeline
- 1822foundeddocumentedSwaminarayan (Sahajanand Swami)Swaminarayan installs the images of Nar Narayan in the new temple.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.