A temple of Vishnu as Gadadhar, 'bearer of the mace', whose dark image gives the place the name Shamlaji. It is sacred both to Hindus of Gujarat and to the Bhil adivasis, who call the god Kaliya Dev, and holds a large fair at Kartik Purnima.
HistoryDocumented history
Shamlaji lies in the Aravalli foothills on the Meshvo river. The stone temple has a carved spire and walls with friezes of elephants and scenes from the epics. Museums in Vadodara and Mumbai hold fine early sculpture found here.
Sthala PuranaTradition
Brahma did penance here for a thousand years, and Vishnu appeared to him as Shamal, the dark one. Another story says a farmer found the image while ploughing.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
The Bhils hold the god as their own Kaliya Dev, and many come at the Kartik fair to bathe in the river and sing their songs.
PhilosophyInterpretation
A god shared by caste Hindus and adivasis shows the many paths by which communities meet the divine.
Meaning todayInterpretation
The Kartik Purnima fair is among the largest tribal gatherings of Gujarat, with trade, music and pilgrimage together.
गदाधर, 'गदा धारण करने वाले', रूप में विष्णु का मंदिर, जिनकी श्याम मूर्ति से इस स्थान का नाम शामलाजी पड़ा। यह गुजरात के हिंदुओं और भील आदिवासियों दोनों के लिए पवित्र है, जो भगवान को कालिया देव कहते हैं, और कार्तिक पूर्णिमा पर यहाँ बड़ा मेला लगता है।
इतिहासDocumented history
शामलाजी मेश्वो नदी के किनारे अरावली की तलहटी में है। पत्थर के मंदिर का शिखर नक्काशीदार है और दीवारों पर हाथियों और महाकाव्यों के दृश्यों की पट्टियाँ हैं। वडोदरा और मुंबई के संग्रहालयों में यहाँ मिली सुंदर प्राचीन मूर्तियाँ रखी हैं।
स्थल पुराणTradition
ब्रह्मा ने यहाँ हज़ार वर्ष तपस्या की, और विष्णु उन्हें शामल, श्याम वर्ण वाले, के रूप में प्रकट हुए। एक अन्य कथा कहती है कि एक किसान को हल चलाते समय मूर्ति मिली।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
भील भगवान को अपना कालिया देव मानते हैं, और कई लोग कार्तिक मेले में नदी में स्नान करने और अपने गीत गाने आते हैं।
दर्शनInterpretation
सवर्ण हिंदुओं और आदिवासियों द्वारा साझा भगवान दिखाता है कि समुदाय कितने मार्गों से ईश्वर तक पहुँचते हैं।
आज का अर्थInterpretation
कार्तिक पूर्णिमा मेला गुजरात के सबसे बड़े आदिवासी जमावड़ों में से है, जिसमें व्यापार, संगीत और तीर्थयात्रा साथ चलते हैं।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
ગદાધર, 'ગદા ધારણ કરનાર', સ્વરૂપે વિષ્ણુનું મંદિર, જેમની શ્યામ મૂર્તિથી આ સ્થળનું નામ શામળાજી પડ્યું. તે ગુજરાતના હિંદુઓ અને ભીલ આદિવાસીઓ બંને માટે પવિત્ર છે, જેઓ ભગવાનને કાળિયા દેવ કહે છે, અને કારતકી પૂનમે અહીં મોટો મેળો ભરાય છે.
ઇતિહાસDocumented history
શામળાજી મેશ્વો નદીના કાંઠે અરવલ્લીની તળેટીમાં છે. પથ્થરના મંદિરનું શિખર કોતરણીવાળું છે અને દીવાલો પર હાથીઓ અને મહાકાવ્યોનાં દૃશ્યોના પટ્ટા છે. વડોદરા અને મુંબઈનાં સંગ્રહાલયોમાં અહીંથી મળેલી સુંદર પ્રાચીન મૂર્તિઓ છે.
સ્થળ પુરાણTradition
બ્રહ્માએ અહીં હજાર વર્ષ તપ કર્યું, અને વિષ્ણુ તેમને શામળા, શ્યામ વર્ણવાળા, રૂપે પ્રગટ થયા. બીજી કથા મુજબ એક ખેડૂતને હળ ચલાવતાં મૂર્તિ મળી.
ઐતિહ્ય અને કથાઓTradition and folklore
ભીલો ભગવાનને પોતાના કાળિયા દેવ માને છે, અને ઘણા લોકો કારતકના મેળામાં નદીમાં સ્નાન કરવા અને પોતાનાં ગીતો ગાવા આવે છે.
તત્ત્વજ્ઞાનInterpretation
સવર્ણ હિંદુઓ અને આદિવાસીઓ બંનેના ભગવાન બતાવે છે કે સમુદાયો કેટલા માર્ગે ઈશ્વર સુધી પહોંચે છે.
આજનો અર્થInterpretation
કારતકી પૂનમનો મેળો ગુજરાતના સૌથી મોટા આદિવાસી મેળાવડાઓમાંનો એક છે, જેમાં વેપાર, સંગીત અને યાત્રા સાથે ચાલે છે.
આ અનુવાદ પ્રાથમિક મુસદ્દો છે અને ગુજરાતી ભાષીની સમીક્ષાની રાહ જુએ છે.
Timeline
- 5th-6th c., dated by styleotherdocumentedSculptures of the Kshatrapa and Gupta periods found around Shamlaji show the site was a religious centre in the early centuries CE.
- About the 11th c., by stylefoundedprobableThe present temple is built in the Solanki style.
- 15th-16th c.renovatedprobableThe temple is repaired and its spire rebuilt.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Shamlajitertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.