One of the five sacred lakes (Pancha Sarovar) of Hindu tradition, at the far western edge of Kutch. Temples of Trikamraiji (Vishnu) and Lakshmi Narayan stand on its bank, said to have been built by the queens of the Kutch rulers.
HistoryDocumented history
Koteshwar is a short distance away, and pilgrims visit both. The lake is near the Narayan Sarovar wildlife sanctuary, known for the chinkara gazelle.
Sthala PuranaTradition
During a long drought sages prayed to Vishnu, who touched the earth with his toe and created the lake.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
No local story is recorded.
PhilosophyInterpretation
Water given by God in a dry land is the grace that sustains life.
Meaning todayInterpretation
Narayan Sarovar is a frontier pilgrimage near the border with Pakistan.
हिंदू परंपरा के पाँच पवित्र सरोवरों (पंच सरोवर) में से एक, कच्छ के सुदूर पश्चिमी छोर पर। इसके तट पर त्रिकमरायजी (विष्णु) और लक्ष्मी नारायण के मंदिर हैं, जिनके बारे में कहा जाता है कि कच्छ के शासकों की रानियों ने बनवाए।
इतिहासDocumented history
कोटेश्वर थोड़ी दूरी पर है, और तीर्थयात्री दोनों के दर्शन करते हैं। सरोवर नारायण सरोवर वन्यजीव अभयारण्य के पास है, जो चिंकारा के लिए प्रसिद्ध है।
स्थल पुराणTradition
कहा जाता है कि एक लंबे सूखे में ऋषियों ने विष्णु से प्रार्थना की, जिन्होंने अपने अंगूठे से धरती को छूकर सरोवर बनाया।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कोई स्थानीय कथा दर्ज नहीं है।
दर्शनInterpretation
सूखी धरती में ईश्वर का दिया जल वह कृपा है जो जीवन को बनाए रखती है।
आज का अर्थInterpretation
नारायण सरोवर पाकिस्तान सीमा के पास एक सीमांत तीर्थ है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
હિંદુ પરંપરાનાં પાંચ પવિત્ર સરોવરો (પંચ સરોવર)માંનું એક, કચ્છના છેક પશ્ચિમ છેડે. તેના કાંઠે ત્રિકમરાયજી (વિષ્ણુ) અને લક્ષ્મી નારાયણનાં મંદિરો છે, જે કચ્છના રાજવીઓની રાણીઓએ બંધાવ્યાં હોવાનું કહેવાય છે.
ઇતિહાસDocumented history
કોટેશ્વર થોડે દૂર છે, અને યાત્રાળુઓ બંનેનાં દર્શન કરે છે. સરોવર નારાયણ સરોવર અભયારણ્ય પાસે છે, જે ચિંકારા માટે જાણીતું છે.
સ્થળ પુરાણTradition
કહેવાય છે કે લાંબા દુકાળમાં ઋષિઓએ વિષ્ણુને પ્રાર્થના કરી, અને તેમણે પગના અંગૂઠાથી ધરતીને સ્પર્શ કરી સરોવર સર્જ્યું.
ઐતિહ્ય અને કથાઓTradition and folklore
કોઈ સ્થાનિક કથા નોંધાયેલી નથી.
તત્ત્વજ્ઞાનInterpretation
સૂકી ધરતીમાં ભગવાને આપેલું જળ જીવનને ટકાવતી કૃપા છે.
આજનો અર્થInterpretation
નારાયણ સરોવર પાકિસ્તાન સરહદ પાસેનું સરહદી તીર્થ છે.
આ અનુવાદ પ્રાથમિક મુસદ્દો છે અને ગુજરાતી ભાષીની સમીક્ષાની રાહ જુએ છે.
Timeline
- Legendary originfoundedtraditionVishnu is said to have appeared here to end a great drought.
- 18th c.constructedtraditionThe temples are said to be built by the queens of Kutch.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Narayan Sarovartertiary
- Photo: Amit.tannk, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.
Suggest an edit
Spotted a mistake or know more about this temple? Tell us, with a source if you have one.