The temple of the virgin goddess Kanyakumari at the southern tip of India, where three seas meet. She stands with a rosary, waiting for Shiva who never came to marry her. Some traditions count it among the Shakti Peethas.
HistoryDocumented history
The cape and its goddess were known to ancient travellers; the Greek Periplus of the Erythraean Sea mentions pilgrims bathing here in the 1st century CE. The temple was long under the Travancore kings, and its customs follow Kerala ways in some respects. In 1892 Swami Vivekananda worshipped the goddess and meditated on a rock offshore; the Vivekananda Rock Memorial now stands there. The district joined Tamil Nadu in 1956.
Sthala PuranaTradition
The demon Banasura could be killed only by a virgin. Parvati took birth here as Kanya Kumari and resolved to marry Shiva of Suchindram. The wedding was set for midnight, but the sage Narada, knowing the demon had to die first, crowed like a cock. Shiva, thinking dawn had come, turned back. The goddess remained a virgin and killed Banasura, and the rice and grains for the wedding feast, it is said, became the coloured sands of the beach.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Her diamond nose ring is said to have shone so brightly that sailors mistook it for a lighthouse and wrecked their ships, so the eastern door facing the sea is opened only on a few days a year. Some Shakti Peetha lists say Sati's back fell here.
PhilosophyInterpretation
The goddess who waits forever, unmarried and alone, is a picture of single-minded tapas. She is not incomplete; her power comes from her focus.
Meaning todayInterpretation
Pilgrims come to see sunrise and sunset over the sea and to bathe at the meeting of three seas before worshipping the goddess. The temple, the Vivekananda Rock and the Thiruvalluvar statue together make Kanyakumari one of India's best-known places.
भारत के दक्षिणी छोर पर, जहाँ तीन समुद्र मिलते हैं, कुमारी देवी कन्याकुमारी का मंदिर। वे माला लिए उन शिव की प्रतीक्षा में खड़ी हैं जो विवाह के लिए कभी नहीं आए। कुछ परंपराएँ इसे शक्ति पीठों में गिनती हैं।
इतिहासDocumented history
यह अंतरीप और इसकी देवी प्राचीन यात्रियों को ज्ञात थे; पहली शताब्दी का यूनानी ग्रंथ 'पेरिप्लस ऑफ़ द एरिथ्रियन सी' यहाँ तीर्थयात्रियों के स्नान का उल्लेख करता है। मंदिर लंबे समय तक त्रावणकोर के राजाओं के अधीन रहा, और इसकी कुछ रीतियाँ केरल की परंपरा मानती हैं। 1892 में स्वामी विवेकानंद ने देवी की पूजा की और समुद्र में एक चट्टान पर ध्यान किया; वहाँ अब विवेकानंद शिला स्मारक है। 1956 में यह ज़िला तमिलनाडु में शामिल हुआ।
स्थल पुराणTradition
असुर बाणासुर को केवल एक कुमारी ही मार सकती थी। पार्वती ने यहाँ कन्याकुमारी के रूप में जन्म लिया और शुचीन्द्रम के शिव से विवाह का निश्चय किया। विवाह आधी रात को तय हुआ, पर यह जानकर कि पहले असुर का वध होना है, नारद ने मुर्गे की तरह बाँग दी। भोर समझकर शिव लौट गए। देवी कुमारी ही रहीं और उन्होंने बाणासुर का वध किया; कहा जाता है कि विवाह-भोज के चावल और अनाज तट की रंगीन रेत बन गए।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि उनकी हीरे की नथ इतनी चमकती थी कि नाविक उसे प्रकाशस्तंभ समझकर जहाज़ तोड़ बैठते थे, इसलिए समुद्र की ओर का पूर्वी द्वार वर्ष में कुछ ही दिन खुलता है। कुछ शक्ति पीठ सूचियाँ कहती हैं कि यहाँ सती की पीठ गिरी।
दर्शनInterpretation
सदा प्रतीक्षा करती, अविवाहित और अकेली देवी एकनिष्ठ तपस्या का चित्र हैं। वे अधूरी नहीं हैं; उनकी शक्ति उनकी एकाग्रता से आती है।
आज का अर्थInterpretation
श्रद्धालु समुद्र पर सूर्योदय और सूर्यास्त देखने तथा देवी के दर्शन से पहले तीन समुद्रों के संगम में स्नान करने आते हैं। मंदिर, विवेकानंद शिला और तिरुवल्लुवर प्रतिमा मिलकर कन्याकुमारी को भारत के सबसे प्रसिद्ध स्थलों में बनाते हैं।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
மூன்று கடல்கள் சந்திக்கும் இந்தியாவின் தென்முனையில் கன்னிக் கடவுள் கன்னியாகுமரியின் கோவில். மணம் செய்ய வராத சிவனுக்காக ஜபமாலையுடன் அவள் காத்து நிற்கிறாள். சில மரபுகள் இதைச் சக்தி பீடங்களில் ஒன்றாகக் கருதுகின்றன.
வரலாறுDocumented history
முனையும் அதன் அம்மனும் பண்டைய பயணிகளுக்குத் தெரிந்தவை; 1ஆம் நூற்றாண்டு கிரேக்க நூலான 'எரித்ரியன் கடல் பெரிப்ளஸ்' இங்கு யாத்ரீகர்கள் நீராடுவதைக் குறிப்பிடுகிறது. கோவில் நீண்டகாலம் திருவிதாங்கூர் மன்னர்களின் கீழ் இருந்தது; சில வழக்கங்களில் கேரள முறைகளைப் பின்பற்றுகிறது. 1892இல் சுவாமி விவேகானந்தர் அம்மனை வணங்கிக் கடலில் உள்ள பாறையில் தியானம் செய்தார்; இப்போது அங்கு விவேகானந்தர் பாறை நினைவகம் உள்ளது. 1956இல் மாவட்டம் தமிழ்நாட்டுடன் இணைந்தது.
தல புராணம்Tradition
பாணாசுரனைக் கன்னியால் மட்டுமே கொல்ல முடியும். பார்வதி இங்கு கன்னியாகுமரியாகப் பிறந்து சுசீந்திரம் சிவனை மணக்கத் தீர்மானித்தாள். திருமணம் நள்ளிரவில் நிச்சயிக்கப்பட்டது; ஆனால் அசுரன் முதலில் சாக வேண்டும் என்றறிந்த நாரதர் சேவல் போலக் கூவினார். விடிந்துவிட்டதென எண்ணிச் சிவன் திரும்பினார். அம்மன் கன்னியாகவே இருந்து பாணாசுரனைக் கொன்றாள்; திருமண விருந்துக்கான அரிசியும் தானியங்களும் கடற்கரையின் வண்ண மணலாயின என்று சொல்லப்படுகிறது.
ஐதீகங்களும் கதைகளும்Tradition and folklore
அவளது வைர மூக்குத்தி மிகப் பிரகாசமாக ஒளிர்ந்ததால் மாலுமிகள் அதைக் கலங்கரை விளக்கமாக எண்ணிக் கப்பல்களை உடைத்தனர்; எனவே கடலை நோக்கிய கிழக்கு வாயில் ஆண்டில் சில நாட்கள் மட்டுமே திறக்கப்படுகிறது. சதியின் முதுகு இங்கு விழுந்ததாகச் சில சக்தி பீடப் பட்டியல்கள் கூறுகின்றன.
தத்துவம்Interpretation
என்றும் காத்திருக்கும், மணமாகாத தனி அம்மன் ஒருமுகத் தவத்தின் சித்திரம். அவள் முழுமையற்றவள் அல்ல; அவள் சக்தி அவள் ஒருமுகத்திலிருந்து வருகிறது.
இன்றைய பொருள்Interpretation
கடல் மீது சூரிய உதயமும் மறைவும் காணவும், மூன்று கடல் சங்கமத்தில் நீராடி அம்மனை வணங்கவும் பக்தர்கள் வருகின்றனர். கோவில், விவேகானந்தர் பாறை, திருவள்ளுவர் சிலை ஆகியவை கன்னியாகுமரியை இந்தியாவின் மிகப் பிரபலமான இடங்களில் ஒன்றாக்குகின்றன.
இந்த மொழிபெயர்ப்பு ஒரு முதல் வரைவு; தமிழ் அறிந்தவரின் சரிபார்ப்புக்குக் காத்திருக்கிறது.
Timeline
- Ancient (traditional)foundedprobableThe goddess at the cape is mentioned in early Sanskrit and Greek sources, including the Periplus of the 1st c. CE.
- 1892otherdocumentedSwami VivekanandaVivekananda worshipped here and then swam to a rock offshore to meditate.
- 1956otherdocumentedWith the reorganisation of states, Kanyakumari passed from Travancore-Cochin to Madras State (Tamil Nadu).
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Tantra Chudamani (Pithanirnaya list of Shakti Peethas)devotional
- Wikipedia: Bhagavathy Amman Temple, Kanyakumaritertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.