A Shiva temple on the far western edge of India, where the Kori creek meets the Arabian Sea. A legend says the linga Ravana carried from Kailasa was multiplied here into a crore (koti) lingas.
HistoryDocumented history
Koteshwar is near Narayan Sarovar, one of the five sacred lakes of Hindu tradition, and pilgrims visit both. The temple stands on a rise above the creek, close to the border with Sindh. Many Sindhi pilgrims came here before Partition.
Sthala PuranaTradition
Ravana won a linga from Shiva by his penance, but out of pride let it fall. It multiplied into a crore lingas; Ravana took one and left, and the original stayed at Koteshwar.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Pilgrims bathe at the nearby Narayan Sarovar before coming to Koteshwar, and the two are visited together as one tirtha.
PhilosophyInterpretation
Pride brings the loss of what one has gained: Ravana's haste leaves him with a copy and the true god stays behind.
Meaning todayInterpretation
Koteshwar is part of the growing border tourism of Kutch, with the Rann Utsav and Narayan Sarovar.
भारत के सुदूर पश्चिमी छोर पर एक शिव मंदिर, जहाँ कोरी क्रीक अरब सागर से मिलती है। एक कथा कहती है कि रावण कैलास से जो लिंग लाया था, वह यहाँ एक करोड़ (कोटि) लिंगों में बदल गया।
इतिहासDocumented history
कोटेश्वर हिंदू परंपरा के पाँच पवित्र सरोवरों में से एक नारायण सरोवर के पास है, और तीर्थयात्री दोनों जाते हैं। मंदिर क्रीक के ऊपर एक ऊँचे स्थान पर है, सिंध सीमा के पास। विभाजन से पहले कई सिंधी तीर्थयात्री यहाँ आते थे।
स्थल पुराणTradition
रावण ने तपस्या से शिव से एक लिंग पाया, पर अहंकार में उसे गिर जाने दिया। वह करोड़ लिंगों में बदल गया; रावण एक लेकर चला गया, और मूल लिंग कोटेश्वर में रह गया।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
तीर्थयात्री कोटेश्वर आने से पहले पास के नारायण सरोवर में स्नान करते हैं, और दोनों को एक ही तीर्थ के रूप में देखा जाता है।
दर्शनInterpretation
अहंकार अर्जित को खो देता है: रावण की जल्दबाज़ी उसे प्रतिलिपि देती है और सच्चे भगवान पीछे रह जाते हैं।
आज का अर्थInterpretation
कोटेश्वर रण उत्सव और नारायण सरोवर के साथ कच्छ के बढ़ते सीमा पर्यटन का हिस्सा है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
ભારતના છેક પશ્ચિમ છેડે શિવ મંદિર, જ્યાં કોરી ક્રીક અરબી સમુદ્રને મળે છે. એક કથા કહે છે કે રાવણ કૈલાસથી લાવેલું લિંગ અહીં એક કરોડ (કોટિ) લિંગોમાં ફેરવાઈ ગયું.
ઇતિહાસDocumented history
કોટેશ્વર હિંદુ પરંપરાનાં પાંચ પવિત્ર સરોવરોમાંના એક નારાયણ સરોવર પાસે છે, અને યાત્રાળુઓ બંને સ્થળે જાય છે. મંદિર ક્રીકની ઉપર ઊંચાણ પર, સિંધની સરહદ નજીક છે. ભાગલા પહેલાં ઘણા સિંધી યાત્રાળુઓ અહીં આવતા.
સ્થળ પુરાણTradition
રાવણે તપથી શિવ પાસેથી લિંગ મેળવ્યું, પણ અભિમાનમાં તેને પડવા દીધું. તે કરોડ લિંગોમાં ફેરવાઈ ગયું; રાવણ એક લઈને ગયો, અને મૂળ લિંગ કોટેશ્વરમાં રહ્યું.
ઐતિહ્ય અને કથાઓTradition and folklore
યાત્રાળુઓ કોટેશ્વર આવતાં પહેલાં નજીકના નારાયણ સરોવરમાં સ્નાન કરે છે, અને બંનેને એક જ તીર્થ તરીકે જુએ છે.
તત્ત્વજ્ઞાનInterpretation
અભિમાન મેળવેલું ગુમાવે છે: રાવણની ઉતાવળ તેને નકલ આપે છે અને સાચા ભગવાન પાછળ રહી જાય છે.
આજનો અર્થInterpretation
કોટેશ્વર રણ ઉત્સવ અને નારાયણ સરોવર સાથે કચ્છના વધતા સરહદી પ્રવાસનનો ભાગ છે.
આ અનુવાદ પ્રાથમિક મુસદ્દો છે અને ગુજરાતી ભાષીની સમીક્ષાની રાહ જુએ છે.
Timeline
- Legendary originfoundedtraditionShiva multiplies Ravana's linga into a crore copies so that he cannot tell which is the true one.
- 7th c.otherprobableThe Chinese pilgrim Xuanzang describes a Shaiva centre on this coast.
- After the 1819 Kutch earthquakerebuiltprobableThe temple, damaged in earthquakes, is rebuilt.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Koteshwartertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.