A Hoysala Shiva temple at Halebidu, the old Hoysala capital, built on a star-shaped plan around 1219. Its outer walls carry friezes of elephants, lions, horsemen and epic scenes, and some consider its sculpture among the finest of the Hoysala period.
HistoryDocumented history
Halebidu, then called Dwarasamudra, was the Hoysala capital until it was sacked in the early 14th century. The Kedareshwara temple stands a short walk from the larger Hoysaleswara temple. Its jagati (raised platform) follows the star-shaped plan of the shrine, and its wall panels show scenes from the Ramayana, the Mahabharata and the Bhagavata.
Sthala PuranaTradition
No ancient purana is recorded.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
No local story is recorded.
PhilosophyInterpretation
The sculpted walls turn the temple into a book in stone that teaches the epics to anyone who walks around it.
Meaning todayInterpretation
The temple is part of the Hoysala group inscribed as a UNESCO World Heritage Site in 2023, along with Belur and Halebidu's main temple.
होयसलों की पुरानी राजधानी हळेबीडु में शिव का होयसल मंदिर, जो लगभग 1219 में तारे के आकार की योजना पर बना। इसकी बाहरी दीवारों पर हाथियों, सिंहों, घुड़सवारों और महाकाव्यों के दृश्यों की पट्टियाँ हैं, और कुछ लोग इसकी मूर्तिकला को होयसल काल की श्रेष्ठतम में गिनते हैं।
इतिहासDocumented history
हळेबीडु, जिसे तब द्वारसमुद्र कहा जाता था, 14वीं सदी के आरंभ में लूटे जाने तक होयसल राजधानी था। केदारेश्वर मंदिर बड़े होयसलेश्वर मंदिर से थोड़ी ही दूरी पर है। इसकी जगती (ऊँचा चबूतरा) गर्भगृह की तारे जैसी योजना का अनुसरण करती है, और दीवार की पट्टियों पर रामायण, महाभारत और भागवत के दृश्य हैं।
स्थल पुराणTradition
पुराण में कोई प्राचीन कथा दर्ज नहीं है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कोई स्थानीय कथा दर्ज नहीं है।
दर्शनInterpretation
तराशी हुई दीवारें मंदिर को पत्थर की पुस्तक बना देती हैं, जो परिक्रमा करने वाले हर व्यक्ति को महाकाव्य सिखाती है।
आज का अर्थInterpretation
यह मंदिर उस होयसल समूह का हिस्सा है जिसे बेलूर और हळेबीडु के मुख्य मंदिर के साथ 2023 में यूनेस्को विश्व धरोहर स्थल घोषित किया गया।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
ಹೊಯ್ಸಳರ ಹಳೆಯ ರಾಜಧಾನಿ ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸುಮಾರು 1219ರಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ. ಇದರ ಹೊರಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಸಿಂಹ, ಕುದುರೆ ಸವಾರರು ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಿವೆ; ಕೆಲವರು ಇದರ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸDocumented history
ಆಗ ದ್ವಾರಸಮುದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಳೇಬೀಡು 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಲೂಟಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ದೊಡ್ಡ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಜಗತಿ (ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆ) ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಗೋಡೆಯ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಭಾಗವತದ ದೃಶ್ಯಗಳಿವೆ.
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣTradition
ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರಾಣ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳುTradition and folklore
ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಥೆ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ.
ತತ್ತ್ವInterpretation
ಕೆತ್ತಿದ ಗೋಡೆಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅದು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ಅರ್ಥInterpretation
ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೇಬೀಡಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ 2023ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾದ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಮೂಹದ ಭಾಗ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ಈ ಅನುವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರಡು; ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
Timeline
- 1219constructedprobableThe temple is built under Veera Ballala II and his queen.
- 1311destroyedprobableDelhi Sultanate armies sack Halebidu, the Hoysala capital.
- 19th c.renovatedprobableParts of the temple that had collapsed are rebuilt in a 19th-century restoration.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Kedareshwara Temple, Halebidutertiary
- Photo: Ankush Manuja, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.
Suggest an edit
Spotted a mistake or know more about this temple? Tell us, with a source if you have one.