A well-known Hanuman temple at Karmanghat in Hyderabad, where Hanuman is worshipped in meditation (Dhyana Anjaneya). Tradition dates it to the Kakatiya king Prola II in the 12th century.
HistoryDocumented history
The temple is one of the most visited in Hyderabad, especially on Tuesdays and Saturdays. The complex also has shrines of Rama, Shiva, Venugopala and Saraswati.
Sthala PuranaTradition
No ancient purana is recorded.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
When Mughal soldiers came to destroy the temple, a voice from inside is said to have told them 'Karo man ghat' (make your heart strong), and they could not enter; the area is said to have taken its name from this.
PhilosophyInterpretation
Hanuman in meditation is strength at rest, ready to protect but calm within.
Meaning todayInterpretation
Karmanghat draws huge crowds on Hanuman Jayanti, when processions start from here across the city.
हैदराबाद के कर्मनघाट में प्रसिद्ध हनुमान मंदिर, जहाँ हनुमान की पूजा ध्यान मुद्रा में (ध्यान आंजनेय) होती है। परंपरा इसे 12वीं सदी के काकतीय राजा प्रोल द्वितीय से जोड़ती है।
इतिहासDocumented history
मंदिर हैदराबाद के सबसे अधिक देखे जाने वाले मंदिरों में है, विशेषकर मंगलवार और शनिवार को। परिसर में राम, शिव, वेणुगोपाल और सरस्वती के मंदिर भी हैं।
स्थल पुराणTradition
पुराण में कोई प्राचीन कथा दर्ज नहीं है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि जब मुग़ल सैनिक मंदिर तोड़ने आए, तो भीतर से एक आवाज़ ने कहा 'करो मन घट्ट' (मन दृढ़ करो), और वे भीतर न जा सके; कहा जाता है कि क्षेत्र का नाम इसी से पड़ा।
दर्शनInterpretation
ध्यान में बैठे हनुमान विश्राम करती शक्ति हैं, रक्षा को तैयार पर भीतर से शांत।
आज का अर्थInterpretation
हनुमान जयंती पर कर्मनघाट में भारी भीड़ होती है, जब यहाँ से शहर भर में शोभायात्राएँ निकलती हैं।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
హైదరాబాద్ కర్మన్‌ఘాట్‌లో ప్రసిద్ధ హనుమాన్ ఆలయం; ఇక్కడ హనుమంతుడు ధ్యానముద్రలో (ధ్యానాంజనేయుడు) పూజలందుకుంటాడు. సంప్రదాయం దీనిని 12వ శతాబ్దపు కాకతీయ రాజు రెండవ ప్రోలునికి జోడిస్తుంది.
చరిత్రDocumented history
ఈ ఆలయం హైదరాబాద్‌లో ఎక్కువమంది దర్శించే ఆలయాల్లో ఒకటి, ముఖ్యంగా మంగళ, శనివారాలు. ప్రాంగణంలో రాముడు, శివుడు, వేణుగోపాలుడు, సరస్వతి ఆలయాలు కూడా ఉన్నాయి.
స్థల పురాణంTradition
ఏ ప్రాచీన పురాణమూ నమోదు కాలేదు.
ఐతిహ్యాలు, కథలుTradition and folklore
మొఘల్ సైనికులు ఆలయాన్ని కూల్చడానికి వచ్చినప్పుడు లోపలి నుంచి 'కరో మన్ ఘట్' (మనసు గట్టి చేసుకో) అనే స్వరం వినిపించిందని, వారు లోపలికి వెళ్లలేకపోయారని, ఆ ప్రాంతానికి ఆ పేరు అలా వచ్చిందని చెబుతారు.
తత్త్వంInterpretation
ధ్యానంలో ఉన్న హనుమంతుడు విశ్రమించే శక్తి: కాపాడటానికి సిద్ధం, లోపల ప్రశాంతం.
నేటి అర్థంInterpretation
హనుమాన్ జయంతికి కర్మన్‌ఘాట్‌కు భారీగా భక్తులు వస్తారు; ఇక్కడి నుంచి నగరమంతా శోభాయాత్రలు బయలుదేరుతాయి.
ఈ అనువాదం ప్రాథమిక ముసాయిదా; తెలుగు భాషీయుల సమీక్ష కోసం ఎదురుచూస్తోంది.
Timeline
- Said to be the time of Prola II (12th c.)foundedtraditionProla IIThe Kakatiya king Prola II is said to find the image while hunting and build a shrine.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Karmanghat Hanuman Templetertiary
- Photo: Sriharsha Rao, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.
Suggest an edit
Spotted a mistake or know more about this temple? Tell us, with a source if you have one.