The oldest structural temple in Kanchipuram, built in sandstone by the Pallava king Rajasimha around 700-728. Its walls are lined with small shrines and lively sculptures of Shiva in many forms, and it set the pattern for later Tamil temples.
HistoryDocumented history
Rajasimha, among the greatest Pallava kings, built the temple in soft sandstone on a granite base. The vimana rises in a pyramid of storeys, and the courtyard wall holds 58 small shrines, each with sculpture. Traces of Pallava paintings survive in some. Inscriptions record the names of the king and his queen Rangapataka. When the Chalukya king Vikramaditya II took Kanchi, he did not loot the temple and instead left an inscription praising it. The temple's plan influenced later temples, including Thanjavur.
Sthala PuranaTradition
The temple has no long purana of its own. Its name means Lord of Kailasa, and the whole building is meant as Shiva's mountain home.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Pilgrims crawl through a narrow passage around the sanctum, entering on one side and coming out the other; it is said that whoever does so will not be born again. A Pallava-era tunnel is said to have connected the temple to the palace.
PhilosophyInterpretation
The sculptures show Shiva as dancer, ascetic, husband and destroyer of demons. The temple makes the many sides of one god visible at once.
Meaning todayInterpretation
Away from the city's busy temples, Kailasanathar is a quiet place to see early Tamil art. It is a key monument for anyone tracing how the South Indian temple took shape.
कांचीपुरम का सबसे पुराना संरचनात्मक मंदिर, जिसे पल्लव राजा राजसिंह ने लगभग 700-728 में बलुआ पत्थर से बनवाया। इसकी दीवारों पर छोटे देवालय और शिव के अनेक रूपों की सजीव मूर्तियाँ हैं, और इसने बाद के तमिल मंदिरों का ढाँचा तय किया।
इतिहासDocumented history
सबसे महान पल्लव राजाओं में से एक, राजसिंह ने ग्रेनाइट की नींव पर मुलायम बलुआ पत्थर से यह मंदिर बनवाया। विमान तलों के पिरामिड के रूप में उठता है, और प्रांगण की दीवार में 58 छोटे देवालय हैं, प्रत्येक में मूर्ति। कुछ में पल्लव चित्रकला के अंश बचे हैं। शिलालेखों में राजा और रानी रंगपताका के नाम दर्ज हैं। जब चालुक्य राजा विक्रमादित्य द्वितीय ने कांची जीती, उन्होंने मंदिर नहीं लूटा, बल्कि उसकी प्रशंसा में शिलालेख छोड़ा। इसकी योजना ने तंजावुर सहित बाद के मंदिरों को प्रभावित किया।
स्थल पुराणTradition
इस मंदिर का कोई लंबा पुराण नहीं है। इसके नाम का अर्थ है कैलास के स्वामी, और पूरा भवन शिव के पर्वत-निवास के रूप में कल्पित है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
भक्त गर्भगृह के चारों ओर एक संकरे मार्ग में एक ओर से घुसकर दूसरी ओर रेंगते हुए निकलते हैं; कहा जाता है कि ऐसा करने वाले का पुनर्जन्म नहीं होता। कहा जाता है कि पल्लव काल की एक सुरंग मंदिर को महल से जोड़ती थी।
दर्शनInterpretation
मूर्तियाँ शिव को नर्तक, तपस्वी, पति और असुर-संहारक के रूप में दिखाती हैं। मंदिर एक ही भगवान के अनेक पक्षों को एक साथ दृश्य बनाता है।
आज का अर्थInterpretation
नगर के भीड़ भरे मंदिरों से दूर, कैलासनाथर प्रारंभिक तमिल कला देखने का शांत स्थान है। दक्षिण भारतीय मंदिर कैसे विकसित हुआ, यह समझने वालों के लिए यह प्रमुख स्मारक है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
காஞ்சிபுரத்தின் மிகப் பழைய கட்டுமானக் கோவில்; சுமார் 700-728இல் பல்லவ மன்னன் ராஜசிம்மன் மணற்கல்லில் கட்டியது. இதன் சுவர்களில் சிறு சன்னதிகளும் பல வடிவச் சிவனின் உயிரோட்டமான சிற்பங்களும் உள்ளன; பிற்காலத் தமிழ்க் கோவில்களுக்கு இது முன்மாதிரியானது.
வரலாறுDocumented history
பல்லவ மன்னர்களில் சிறந்தவர்களில் ஒருவனான ராஜசிம்மன் கருங்கல் அடித்தளத்தின் மேல் மென்மையான மணற்கல்லில் இக்கோவிலைக் கட்டினான். விமானம் படிநிலைப் பிரமிடாக உயர்கிறது; முற்றத்து மதிலில் 58 சிறு சன்னதிகள், ஒவ்வொன்றிலும் சிற்பம். சிலவற்றில் பல்லவ ஓவியத் தடயங்கள் எஞ்சியுள்ளன. மன்னன் பெயரும் அரசி ரங்கபதாகையின் பெயரும் கல்வெட்டுகளில் உள்ளன. சாளுக்கிய மன்னன் இரண்டாம் விக்கிரமாதித்தன் காஞ்சியைக் கைப்பற்றியபோது கோவிலைக் கொள்ளையடிக்காமல் அதைப் புகழும் கல்வெட்டை விட்டுச் சென்றான். இதன் அமைப்பு தஞ்சை உட்படப் பிற்காலக் கோவில்களைப் பாதித்தது.
தல புராணம்Tradition
இக்கோவிலுக்கு நீண்ட தலபுராணம் இல்லை. இதன் பெயர் 'கயிலாயத்தின் நாதன்'; முழுக் கட்டடமும் சிவனின் மலை இல்லமாகக் கருதப்பட்டது.
ஐதீகங்களும் கதைகளும்Tradition and folklore
பக்தர்கள் கருவறையைச் சுற்றியுள்ள குறுகிய பாதையில் ஒருபுறம் நுழைந்து மறுபுறம் தவழ்ந்து வெளிவருகின்றனர்; அவ்வாறு செய்பவர் மீண்டும் பிறப்பதில்லை என்று கூறப்படுகிறது. பல்லவர் கால சுரங்கம் கோவிலை அரண்மனையுடன் இணைத்ததாகவும் சொல்லப்படுகிறது.
தத்துவம்Interpretation
சிற்பங்கள் சிவனை ஆடலரசனாக, துறவியாக, கணவனாக, அசுரரை அழிப்பவனாகக் காட்டுகின்றன. ஒரே இறைவனின் பல முகங்களைக் கோவில் ஒருசேரக் காணச் செய்கிறது.
இன்றைய பொருள்Interpretation
நகரின் பரபரப்பான கோவில்களிலிருந்து விலகி, தொடக்கக்காலத் தமிழ்க் கலையைக் காண கைலாசநாதர் அமைதியான இடம். தென்னிந்தியக் கோவில் எவ்வாறு உருவானது என்று அறிய விரும்புவோருக்கு இது முக்கிய நினைவுச்சின்னம்.
இந்த மொழிபெயர்ப்பு ஒரு முதல் வரைவு; தமிழ் அறிந்தவரின் சரிபார்ப்புக்குக் காத்திருக்கிறது.
Timeline
- 700–728constructeddocumentedNarasimhavarman II (Rajasimha)Built and named Rajasimhesvaram; completed by Mahendravarman III.
- 8th c.otherdocumentedVikramaditya II (Chalukya)The Chalukya king captured Kanchi but left the temple unharmed, and recorded his admiration in an inscription here.
- 20th c.renovatedprobableArchaeological Survey of IndiaConserved; later plaster was removed to reveal the sandstone carving.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms, George Michell (1988)scholarly
- Wikipedia: Kailasanathar Temple, Kanchipuramtertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.