The goddess temple at Alampur, beside the Chalukya-era Navabrahma temples, where Jogulamba is shown seated on a corpse with a scorpion, frog and lizard on her head. Destroyed in 1390, it was rebuilt on its old site in 2005 and the original image reinstalled.
HistoryDocumented history
Alampur was a major Badami Chalukya centre, with nine Navabrahma Shiva temples of the 7th and 8th centuries. The Jogulamba shrine was destroyed in 1390, and for more than six centuries the goddess was worshipped in a corner of the Bala Brahmeswara temple. In 2005 a new temple was built on the old site and the original image returned.
Sthala PuranaTradition
When Sati gave up her life at her father Daksha's sacrifice, Shiva wandered the worlds carrying her body in grief, and Vishnu's discus cut it into pieces. Wherever a part fell, a Shakti Peetha arose. Sati's upper teeth are said to have fallen at Alampur, which counts as the fifth of the 18 Maha Shakti Peethas.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
The goddess's name is explained as Yogula Amma, mother of the yogis, since she grants yogic powers. Nearby, a small Yellamma shrine recalls Renuka, the mother of Parashurama, who was restored to life.
PhilosophyInterpretation
Jogulamba's fierce image, with creatures of decay on her head, shows the goddess as mistress of death and change: what devotees fear is part of her body.
Meaning todayInterpretation
The return of the goddess to her own temple after 615 years is a striking example of a reclaimed shrine. Alampur's temples, near the Srisailam reservoir, are also a key site for early Chalukya architecture.
आलमपुर का देवी मंदिर, चालुक्यकालीन नवब्रह्म मंदिरों के पास, जहाँ जोगुलांबा शव पर बैठी हैं और उनके सिर पर बिच्छू, मेंढक और छिपकली हैं। 1390 में नष्ट हुआ यह मंदिर 2005 में अपने पुराने स्थान पर फिर बना और मूल प्रतिमा पुनः स्थापित हुई।
इतिहासDocumented history
आलमपुर बादामी चालुक्यों का प्रमुख केंद्र था, जहाँ 7वीं-8वीं शताब्दी के नौ नवब्रह्म शिव मंदिर हैं। जोगुलांबा मंदिर 1390 में नष्ट हुआ, और छह सदियों से अधिक समय तक देवी की पूजा बाल ब्रह्मेश्वर मंदिर के एक कोने में होती रही। 2005 में पुराने स्थान पर नया मंदिर बना और मूल प्रतिमा लौटी।
स्थल पुराणTradition
जब सती ने अपने पिता दक्ष के यज्ञ में प्राण त्याग दिए, तब शिव शोक में उनका शरीर लेकर लोकों में भटकते रहे, और विष्णु के सुदर्शन चक्र ने उसे खंडों में काट दिया। जहाँ-जहाँ कोई अंग गिरा, वहाँ शक्तिपीठ बना। कहा जाता है कि आलमपुर में सती के ऊपरी दाँत गिरे; यह 18 महाशक्तिपीठों में पाँचवाँ गिना जाता है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
देवी के नाम की व्याख्या 'योगुल अम्मा', यानी योगियों की माँ, के रूप में की जाती है, क्योंकि वे योग-सिद्धियाँ देती हैं। पास में एक छोटा येल्लम्मा मंदिर परशुराम की माता रेणुका की याद दिलाता है, जिन्हें फिर से जीवन मिला।
दर्शनInterpretation
क्षय के जीवों को सिर पर धारण किए जोगुलांबा की उग्र प्रतिमा देवी को मृत्यु और परिवर्तन की स्वामिनी दिखाती है: भक्त जिससे डरते हैं, वह भी उनके शरीर का हिस्सा है।
आज का अर्थInterpretation
615 वर्षों बाद देवी का अपने मंदिर में लौटना पुनः प्राप्त मंदिर का अनोखा उदाहरण है। श्रीशैलम जलाशय के पास स्थित आलमपुर के मंदिर प्रारंभिक चालुक्य स्थापत्य के लिए भी महत्वपूर्ण हैं।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
చాళుక్యుల కాలం నాటి నవబ్రహ్మ ఆలయాల పక్కన ఉన్న ఆలంపూర్ అమ్మవారి ఆలయం; ఇక్కడ జోగులాంబ శవంపై కూర్చుని, తలపై తేలు, కప్ప, బల్లితో దర్శనమిస్తుంది. 1390లో ధ్వంసమైన ఈ ఆలయం 2005లో పాత స్థలంలోనే పునర్నిర్మితమై, అసలు విగ్రహం తిరిగి ప్రతిష్ఠించబడింది.
చరిత్రDocumented history
ఆలంపూర్ బాదామి చాళుక్యుల ప్రధాన కేంద్రం; ఇక్కడ 7-8 శతాబ్దాల నాటి తొమ్మిది నవబ్రహ్మ శివాలయాలు ఉన్నాయి. జోగులాంబ ఆలయం 1390లో ధ్వంసమైంది; ఆరు శతాబ్దాలకు పైగా అమ్మవారిని బాల బ్రహ్మేశ్వర ఆలయంలోని ఒక మూలలో పూజించారు. 2005లో పాత స్థలంలో కొత్త ఆలయం నిర్మించి అసలు విగ్రహాన్ని తిరిగి ప్రతిష్ఠించారు.
స్థల పురాణంTradition
తండ్రి దక్షుని యజ్ఞంలో సతీదేవి ప్రాణత్యాగం చేసినప్పుడు, శివుడు దుఃఖంతో ఆమె దేహాన్ని మోస్తూ లోకాలన్నీ తిరిగాడు; విష్ణువు సుదర్శన చక్రం దాన్ని ఖండాలుగా చేసింది. ఒక్కో భాగం పడిన చోట ఒక శక్తిపీఠం వెలసింది. ఆలంపూర్‌లో సతీదేవి పై దంతాలు పడ్డాయని నమ్మకం; ఇది 18 మహాశక్తిపీఠాలలో ఐదవదిగా పరిగణించబడుతుంది.
ఐతిహ్యాలు, కథలుTradition and folklore
యోగ సిద్ధులను ప్రసాదించే తల్లి కనుక 'యోగుల అమ్మ', అదే జోగులాంబ అని పేరు వివరణ. సమీపంలోని చిన్న ఎల్లమ్మ గుడి, తిరిగి ప్రాణం పొందిన పరశురాముని తల్లి రేణుకను గుర్తుచేస్తుంది.
తత్త్వంInterpretation
క్షయానికి చిహ్నాలైన జీవులను తలపై ధరించిన జోగులాంబ ఉగ్రరూపం, అమ్మవారిని మృత్యువు, మార్పులకు అధినేత్రిగా చూపుతుంది: భక్తులు భయపడేది కూడా ఆమె శరీరంలో భాగమే.
నేటి అర్థంInterpretation
615 సంవత్సరాల తర్వాత అమ్మవారు తన ఆలయానికి తిరిగి రావడం పునరుద్ధరించబడిన ఆలయానికి గొప్ప ఉదాహరణ. శ్రీశైలం జలాశయం సమీపంలోని ఆలంపూర్ ఆలయాలు తొలి చాళుక్య వాస్తుకళకు కీలకం.
ఈ అనువాదం ప్రాథమిక ముసాయిదా; తెలుగు భాషీయుల సమీక్ష కోసం ఎదురుచూస్తోంది.
Timeline
- 7th c.foundedprobableBadami ChalukyasOriginal temple built in the Chalukya complex at Alampur.
- 1390destroyeddocumentedBahmani SultanateThe temple was destroyed; the image was hidden and worshipped in the nearby Bala Brahmeswara temple.
- 2005rebuiltdocumentedRebuilt at its former location and the original image reinstalled.
- 2019otherdocumentedGovernment of IndiaIncluded in the PRASAD pilgrimage scheme.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Tantra Chudamani (Pithanirnaya list of Shakti Peethas)devotional
- Wikipedia: Jogulamba Temple, Alampurtertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.