The garden temple at the end of the Grand Road (Bada Danda) of Puri, where Jagannath, Balabhadra and Subhadra stay for seven days during the Rath Yatra. For the rest of the year it stands empty.
HistoryDocumented history
The temple is built of grey sandstone in a large garden, with a high wall. The day before the Rath Yatra, devotees clean it in the ritual of Gundicha Marjana. After seven days the deities return to the main temple in the Bahuda Yatra.
Sthala PuranaTradition
King Indradyumna, who founded the Jagannath temple, had a wife named Gundicha; the gods are said to visit her home each year, as a family visits its mother's house.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
On Hera Panchami, Lakshmi, left behind in the main temple, comes to Gundicha in anger and breaks a piece of Jagannath's chariot.
PhilosophyInterpretation
The god who leaves his temple to stay in a garden house for a week shows that the divine can come to the people, not only they to him.
Meaning todayInterpretation
The Gundicha temple is the turning point of the Rath Yatra, one of the largest festivals in the world.
पुरी के बड़ दांड (भव्य मार्ग) के अंत में उद्यान मंदिर, जहाँ रथ यात्रा के दौरान जगन्नाथ, बलभद्र और सुभद्रा सात दिन रहते हैं। शेष वर्ष यह खाली रहता है।
इतिहासDocumented history
मंदिर एक बड़े उद्यान में धूसर बलुआ पत्थर से बना है, ऊँची दीवार के साथ। रथ यात्रा से एक दिन पहले भक्त गुंडिचा मार्जना अनुष्ठान में इसकी सफ़ाई करते हैं। सात दिन बाद देवता बाहुड़ा यात्रा में मुख्य मंदिर लौटते हैं।
स्थल पुराणTradition
जगन्नाथ मंदिर के संस्थापक राजा इंद्रद्युम्न की पत्नी का नाम गुंडिचा था; कहा जाता है कि देवता हर वर्ष उनके घर आते हैं, जैसे परिवार माँ के घर जाता है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
हेरा पंचमी पर मुख्य मंदिर में पीछे छूटी लक्ष्मी क्रोध में गुंडिचा आती हैं और जगन्नाथ के रथ का एक हिस्सा तोड़ देती हैं।
दर्शनInterpretation
अपना मंदिर छोड़कर एक सप्ताह उद्यान घर में रहने वाले भगवान दिखाते हैं कि ईश्वर लोगों के पास आ सकते हैं, केवल लोग उनके पास नहीं।
आज का अर्थInterpretation
गुंडिचा मंदिर रथ यात्रा का मोड़ है, जो संसार के सबसे बड़े उत्सवों में से है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
ପୁରୀର ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ଶେଷରେ ବଗିଚା ମନ୍ଦିର, ଯେଉଁଠାରେ ରଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରା ସାତ ଦିନ ରହନ୍ତି। ବାକି ବର୍ଷ ଏହା ଖାଲି ରହେ।
ଇତିହାସDocumented history
ମନ୍ଦିର ଏକ ବଡ଼ ବଗିଚାରେ ଧୂସର ବାଲିପଥରରେ ନିର୍ମିତ, ଉଚ୍ଚ ପାଚେରି ସହ। ରଥଯାତ୍ରାର ଆଗଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମାର୍ଜନା ନୀତିରେ ଏହାକୁ ସଫା କରନ୍ତି। ସାତ ଦିନ ପରେ ଠାକୁରମାନେ ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରାରେ ବଡ଼ଦେଉଳକୁ ଫେରନ୍ତି।
ସ୍ଥଳ ପୁରାଣTradition
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ଗୁଣ୍ଡିଚା; କୁହାଯାଏ ଠାକୁରମାନେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯେପରି ପରିବାର ମା'ଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଏ।
ଐତିହ୍ୟ ଓ କାହାଣୀTradition and folklore
ହେରା ପଞ୍ଚମୀରେ ବଡ଼ଦେଉଳରେ ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ରାଗରେ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଆସନ୍ତି ଏବଂ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ରଥର ଏକ ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗି ଦିଅନ୍ତି।
ଦର୍ଶନInterpretation
ନିଜ ମନ୍ଦିର ଛାଡ଼ି ଏକ ସପ୍ତାହ ବଗିଚା ଘରେ ରହୁଥିବା ଭଗବାନ ଦେଖାନ୍ତି ଯେ ଈଶ୍ୱର ଲୋକଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିପାରନ୍ତି, କେବଳ ଲୋକେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନୁହେଁ।
ଆଜିର ଅର୍ଥInterpretation
ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ରଥଯାତ୍ରାର ମୋଡ଼, ଯାହା ଜଗତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପର୍ବ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ଏହି ଅନୁବାଦ ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ଖସଡ଼ା; ଓଡ଼ିଆ ଭାଷୀଙ୍କ ସମୀକ୍ଷା ଅପେକ୍ଷାରେ ଅଛି।
Timeline
- Legendary originfoundedtraditionQueen Gundicha, wife of Indradyumna, is said to have founded the garden house.
- About the 15th c.constructedprobableThe present stone building is put up.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Gundicha Templetertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.