A temple of Nandi, Shiva's bull, with a monolithic image about 4.5 m high and 6 m long. It gives its name to Basavanagudi, and its groundnut fair, the Kadalekai Parishe, is one of Bengaluru's best-loved festivals.
HistoryDocumented history
The temple stands on Bugle Rock, once at the edge of the city. The Nandi is carved from the same rock as the hill, and is said to have grown in size; a trident was set on its head to stop it. Butter decoration (benne alankara) of the bull is a popular offering.
Sthala PuranaTradition
A bull used to eat the groundnut crops of the farmers of Sunkenahalli. A farmer struck it, and it turned to stone. The frightened farmers built a shrine to Basavanna and vowed to offer him the first groundnuts of every harvest.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
The source of the Vrishabhavati river is said to rise at the feet of the Nandi, giving the river its name.
PhilosophyInterpretation
Nandi faces Shiva with constant attention, the model of the devotee whose mind is fixed on God. Here the devotee himself is worshipped.
Meaning todayInterpretation
The groundnut fair keeps a farming festival alive in the middle of a modern city and draws lakhs of visitors every November.
शिव के वाहन नंदी का मंदिर, जिसकी एकाश्म मूर्ति लगभग 4.5 मीटर ऊँची और 6 मीटर लंबी है। इसी से बसवनगुडी का नाम पड़ा, और इसका मूँगफली मेला, कडलेकाई परिषे, बेंगलूरु के सबसे प्रिय उत्सवों में से है।
इतिहासDocumented history
मंदिर बुगल रॉक पर है, जो कभी नगर के छोर पर था। नंदी उसी चट्टान से तराशे गए हैं, और कहा जाता है कि वे बढ़ते जा रहे थे; उन्हें रोकने के लिए सिर पर त्रिशूल गाड़ा गया। बैल का मक्खन से अलंकार (बेण्णे अलंकार) लोकप्रिय चढ़ावा है।
स्थल पुराणTradition
एक बैल सुंकेनहळ्ळि के किसानों की मूँगफली की फ़सल खा जाता था। एक किसान ने उसे मारा और वह पत्थर बन गया। डरे किसानों ने बसवण्णा का मंदिर बनाया और हर फ़सल की पहली मूँगफली उन्हें चढ़ाने का व्रत लिया।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि वृषभावती नदी नंदी के चरणों से निकलती है, इसी से नदी का नाम पड़ा।
दर्शनInterpretation
नंदी सदा ध्यान से शिव की ओर मुख किए रहते हैं, उस भक्त का आदर्श जिसका मन ईश्वर पर टिका है। यहाँ भक्त स्वयं पूजे जाते हैं।
आज का अर्थInterpretation
मूँगफली मेला आधुनिक नगर के बीच एक कृषि-उत्सव को जीवित रखता है और हर नवंबर में लाखों लोगों को खींचता है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
ಶಿವನ ವಾಹನ ನಂದಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ; ಏಕಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿ ಸುಮಾರು 4.5 ಮೀ ಎತ್ತರ, 6 ಮೀ ಉದ್ದ. ಬಸವನಗುಡಿಗೆ ಇದರಿಂದಲೇ ಹೆಸರು; ಇದರ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪರಿಷೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಇತಿಹಾಸDocumented history
ದೇವಸ್ಥಾನ ಒಮ್ಮೆ ನಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ಯೂಗಲ್ ರಾಕ್ ಮೇಲಿದೆ. ನಂದಿಯನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ಅದೇ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇತ್ತೆಂದೂ, ತಡೆಯಲು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತ್ರಿಶೂಲ ನೆಟ್ಟರೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಸವನಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಲಂಕಾರ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೇವೆ.
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣTradition
ಒಂದು ಗೂಳಿ ಸುಂಕೇನಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಬೆಳೆ ತಿನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ರೈತ ಅದನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ ಅದು ಕಲ್ಲಾಯಿತು. ಹೆದರಿದ ರೈತರು ಬಸವಣ್ಣನಿಗೆ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟಿ, ಪ್ರತಿ ಬೆಳೆಯ ಮೊದಲ ಕಡಲೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ವ್ರತ ತೊಟ್ಟರು.
ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳುTradition and folklore
ವೃಷಭಾವತಿ ನದಿ ನಂದಿಯ ಪಾದದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದಲೇ ನದಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ತ್ವInterpretation
ನಂದಿ ಸದಾ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಶಿವನಿಗೆ ಮುಖಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ; ದೇವರಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟ ಭಕ್ತನ ಆದರ್ಶ. ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತನೇ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಇಂದಿನ ಅರ್ಥInterpretation
ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಪರಿಷೆ ಆಧುನಿಕ ನಗರದ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ಹಬ್ಬವೊಂದನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿದೆ; ಪ್ರತಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಈ ಅನುವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರಡು; ಕನ್ನಡ ಭಾಷಿಕರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
Timeline
- 1537constructedtraditionKempe Gowda I (tradition)The shrine is built around the giant bull carved from a single rock.
- Annual, last Monday of KartikaothertraditionThe Kadalekai Parishe groundnut fair grows up around the temple.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Dodda Basavana Guditertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.