The temple of the city goddess of Cuttack, Chandi, worshipped as a form of Durga. At Durga Puja the city's great festival begins here, and the goddess is decked as Mahishasuramardini and other forms each day.
HistoryDocumented history
Cuttack was the capital of Odisha for many centuries, and Chandi is its guardian goddess. The temple stands in the old city near the river. During Navaratri the goddess is dressed each day in a different form (vesha), and the city's Durga Puja, with its silver filigree pandals, is famous across India.
Sthala PuranaTradition
No ancient purana is recorded. Chandi is the goddess of the Devi Mahatmya, who destroys the demons that threaten the world.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
A tantric named Hansa Paramahansa is said to have dreamt of the goddess under a tree, and dug her up there.
PhilosophyInterpretation
The goddess of the city protects its trade and its people as a mother protects a home.
Meaning todayInterpretation
Cuttack's Durga Puja, with its filigree (tarakasi) decorations, keeps alive the city's famous silver craft.
कटक की नगर देवी चंडी का मंदिर, जिनकी दुर्गा के रूप में पूजा होती है। दुर्गा पूजा पर नगर का महान उत्सव यहीं से शुरू होता है, और देवी को हर दिन महिषासुरमर्दिनी और अन्य रूपों में सजाया जाता है।
इतिहासDocumented history
कटक अनेक सदियों तक ओडिशा की राजधानी रहा, और चंडी उसकी रक्षक देवी हैं। मंदिर पुराने नगर में नदी के पास है। नवरात्रि में देवी को हर दिन एक अलग वेश में सजाया जाता है, और नगर की दुर्गा पूजा, अपने चाँदी के तारकशी पंडालों के साथ, पूरे भारत में प्रसिद्ध है।
स्थल पुराणTradition
कोई प्राचीन पुराण दर्ज नहीं है। चंडी देवी माहात्म्य की देवी हैं, जो संसार को संकट में डालने वाले दैत्यों का नाश करती हैं।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि हंस परमहंस नामक एक तांत्रिक ने एक पेड़ के नीचे देवी का स्वप्न देखा, और वहीं खोदकर उन्हें निकाला।
दर्शनInterpretation
नगर की देवी उसके व्यापार और लोगों की रक्षा वैसे करती हैं जैसे माँ घर की।
आज का अर्थInterpretation
कटक की दुर्गा पूजा, अपनी तारकशी सजावट के साथ, नगर के प्रसिद्ध चाँदी शिल्प को जीवित रखती है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
କଟକର ନଗରଦେବୀ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କ ମନ୍ଦିର, ଯାହାଙ୍କ ଦୁର୍ଗା ରୂପେ ପୂଜା ହୁଏ। ଦୁର୍ଗାପୂଜାରେ ସହରର ମହାପର୍ବ ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଏବଂ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଓ ଅନ୍ୟ ବେଶରେ ସଜାଯାଏ।
ଇତିହାସDocumented history
କଟକ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ ଥିଲା, ଏବଂ ଚଣ୍ଡୀ ତାହାର ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତ୍ରୀ ଦେବୀ। ମନ୍ଦିର ପୁରୁଣା ସହରରେ ନଦୀ ପାଖରେ। ନବରାତ୍ରିରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ଅଲଗା ବେଶରେ ସଜାଯାଏ, ଏବଂ ସହରର ଦୁର୍ଗାପୂଜା, ରୁପା ତାରକସି ମେଢ଼ ସହ, ସାରା ଭାରତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସ୍ଥଳ ପୁରାଣTradition
କୌଣସି ପ୍ରାଚୀନ ପୁରାଣ ଲିପିବଦ୍ଧ ନାହିଁ। ଚଣ୍ଡୀ ଦେବୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟର ଦେବୀ, ଯିଏ ଜଗତକୁ ବିପଦରେ ପକାଉଥିବା ଦୈତ୍ୟଙ୍କୁ ନାଶ କରନ୍ତି।
ଐତିହ୍ୟ ଓ କାହାଣୀTradition and folklore
କୁହାଯାଏ ହଂସ ପରମହଂସ ନାମକ ଜଣେ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଏକ ଗଛ ତଳେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ଖୋଳି ତାଙ୍କୁ ବାହାର କଲେ।
ଦର୍ଶନInterpretation
ନଗରର ଦେବୀ ତାହାର ବେପାର ଓ ଲୋକଙ୍କୁ ସେହିପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଯେପରି ମା' ଘରକୁ।
ଆଜିର ଅର୍ଥInterpretation
କଟକର ଦୁର୍ଗାପୂଜା, ତାରକସି ସଜ୍ଜା ସହ, ସହରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରୁପା କାରିଗରିକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖେ।
ଏହି ଅନୁବାଦ ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ଖସଡ଼ା; ଓଡ଼ିଆ ଭାଷୀଙ୍କ ସମୀକ୍ଷା ଅପେକ୍ଷାରେ ଅଛି।
Timeline
- Traditional, date uncertainfoundedtraditionA local tantric is said to have found the goddess buried in the earth after a dream.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Cuttack Chandi Templetertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.