The place where Krishna is said to have been struck in the foot by the arrow of the hunter Jara, ending his life on earth. A modern temple shows the reclining Krishna under a sacred pipal tree, near Somnath.
HistoryDocumented history
Bhalka lies a few kilometres from the Somnath temple and is managed by the same trust. A pipal tree said to descend from the original stands in the court. Pilgrims then go to Dehotsarg, at the confluence of three rivers (Triveni), where Krishna's body is said to have been cremated.
Sthala PuranaTradition
After the Yadavas destroyed one another in a drunken quarrel, Krishna sat under a pipal tree in meditation. The hunter Jara, seeing his foot, took it for a deer and shot him. Krishna comforted the grieving hunter and left his body.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Jara is said to have been Vali, the monkey king whom Rama killed from hiding, reborn to settle the debt.
PhilosophyInterpretation
Krishna's calm at his own death and his forgiveness of the hunter teach the Gita's lesson of acting without fear and accepting the fruits of karma.
Meaning todayInterpretation
Bhalka is part of the Somnath pilgrimage circuit, now one of Gujarat's busiest, linked by new roads and a coastal walkway.
वह स्थान जहाँ माना जाता है कि शिकारी जरा का बाण कृष्ण के पैर में लगा और उनकी पृथ्वी लीला समाप्त हुई। सोमनाथ के पास एक आधुनिक मंदिर में पवित्र पीपल के नीचे लेटे हुए कृष्ण दिखाए गए हैं।
इतिहासDocumented history
भालका सोमनाथ मंदिर से कुछ किलोमीटर दूर है और उसी न्यास द्वारा प्रबंधित है। प्रांगण में मूल पेड़ का वंशज बताया जाने वाला पीपल खड़ा है। फिर तीर्थयात्री देहोत्सर्ग जाते हैं, तीन नदियों के संगम (त्रिवेणी) पर, जहाँ कृष्ण के शरीर का दाह संस्कार हुआ बताया जाता है।
स्थल पुराणTradition
जब यादव नशे के झगड़े में आपस में लड़कर नष्ट हो गए, तब कृष्ण एक पीपल के नीचे ध्यान में बैठे। शिकारी जरा ने उनके पैर को हिरण समझकर बाण चलाया। कृष्ण ने दुखी शिकारी को सांत्वना दी और देह त्याग दी।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि जरा पूर्वजन्म में वानर राजा वाली था, जिसे राम ने छिपकर मारा था, और उसने ऋण चुकाने के लिए जन्म लिया।
दर्शनInterpretation
अपनी मृत्यु पर कृष्ण की शांति और शिकारी को क्षमा गीता का पाठ सिखाते हैं: निर्भय होकर कर्म करना और कर्मफल को स्वीकारना।
आज का अर्थInterpretation
भालका सोमनाथ तीर्थ परिक्रमा का हिस्सा है, जो अब गुजरात की सबसे व्यस्त परिक्रमाओं में से है, नई सड़कों और तटीय पथ से जुड़ी।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
એ સ્થળ જ્યાં પારધી જરાનું બાણ કૃષ્ણના પગમાં વાગ્યું અને તેમની પૃથ્વીલીલા પૂરી થઈ એમ મનાય છે. સોમનાથ પાસે આધુનિક મંદિરમાં પવિત્ર પીપળા નીચે પોઢેલા કૃષ્ણ દર્શાવેલા છે.
ઇતિહાસDocumented history
ભાલકા સોમનાથ મંદિરથી થોડા કિલોમીટર દૂર છે અને એ જ ટ્રસ્ટ તેનું સંચાલન કરે છે. ચોકમાં મૂળ વૃક્ષનો વંશજ ગણાતો પીપળો ઊભો છે. પછી યાત્રાળુઓ દેહોત્સર્ગ જાય છે, ત્રણ નદીઓના સંગમ (ત્રિવેણી) પર, જ્યાં કૃષ્ણના દેહનો અગ્નિસંસ્કાર થયો એમ કહેવાય છે.
સ્થળ પુરાણTradition
યાદવો નશામાં ઝઘડીને અંદરોઅંદર નાશ પામ્યા ત્યારે કૃષ્ણ પીપળા નીચે ધ્યાનમાં બેઠા. પારધી જરાએ તેમના પગને હરણ સમજી બાણ માર્યું. કૃષ્ણે દુઃખી પારધીને આશ્વાસન આપ્યું અને દેહ છોડ્યો.
ઐતિહ્ય અને કથાઓTradition and folklore
કહેવાય છે કે જરા પૂર્વજન્મમાં વાનરરાજ વાલી હતો, જેને રામે છુપાઈને માર્યો હતો, અને ઋણ ચૂકવવા તેણે જન્મ લીધો.
તત્ત્વજ્ઞાનInterpretation
પોતાના મૃત્યુ સમયે કૃષ્ણની શાંતિ અને પારધીને ક્ષમા ગીતાનો બોધ આપે છે: નિર્ભય થઈ કર્મ કરવું અને કર્મફળ સ્વીકારવું.
આજનો અર્થInterpretation
ભાલકા સોમનાથ યાત્રાનો ભાગ છે, જે હવે ગુજરાતની સૌથી વ્યસ્ત યાત્રાઓમાંની એક છે, નવા રસ્તા અને દરિયાકાંઠાના માર્ગથી જોડાયેલી.
આ અનુવાદ પ્રાથમિક મુસદ્દો છે અને ગુજરાતી ભાષીની સમીક્ષાની રાહ જુએ છે.
Timeline
- Legendary originfoundedtraditionKrishna, resting under a tree, is shot in the foot by the hunter Jara, who mistakes it for a deer.
- Second half of the 20th c.constructedprobableA new temple is built under the Somnath Trust.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Wikipedia: Bhalka Tirthtertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.