One of the largest temples in India, at the foot of Arunachala hill, where Shiva is worshipped as fire (Agni Lingam). Each year at Karthigai Deepam a great flame is lit on the hilltop. Pilgrims walk the 14 km path around the hill, and the sage Ramana Maharshi lived here.
HistoryDocumented history
The temple covers about 10 ha, with four great gateway towers and five enclosures. Inscriptions of the Cholas, Hoysalas, Vijayanagara kings and Nayakas record its growth over seven centuries. The eastern Raja Gopuram, about 66 m high in eleven storeys, is among the tallest in India. In 1896 the sixteen-year-old Ramana arrived here and meditated in the underground Patala Lingam shrine before moving to the hill, and his presence made Tiruvannamalai known worldwide.
Sthala PuranaTradition
Brahma and Vishnu argued over who was greater. Shiva appeared between them as an endless pillar of fire and challenged them to find its ends. Vishnu, as a boar, dug down and could not find the base; Brahma, as a swan, flew up and falsely claimed to have seen the top. The pillar of fire became the hill Arunachala, and the Karthigai Deepam flame recalls it.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
Parvati is said to have performed penance here and become one with Shiva as Ardhanarishvara, half male and half female. Many siddhas are believed to live on the hill even now, and walking around it barefoot, called girivalam, is said to grant liberation.
PhilosophyInterpretation
In this tradition the hill itself is Shiva. Ramana taught here that the self is pure awareness, found by asking 'Who am I?'; the endless pillar of fire is a picture of that awareness, without beginning or end.
Meaning todayInterpretation
On every full moon hundreds of thousands walk the girivalam path, and the Karthigai Deepam draws millions. Ramana's teaching has made Tiruvannamalai a centre for seekers from around the world.
अरुणाचल पर्वत की तलहटी में स्थित भारत के सबसे बड़े मंदिरों में से एक, जहाँ शिव की पूजा अग्नि (अग्नि लिंगम्) के रूप में होती है। हर वर्ष कार्तिगै दीपम पर पर्वत की चोटी पर विशाल ज्योति जलाई जाती है। श्रद्धालु पर्वत की 14 किमी परिक्रमा करते हैं, और संत रमण महर्षि यहीं रहे।
इतिहासDocumented history
मंदिर लगभग 10 हेक्टेयर में चार विशाल गोपुरों और पाँच प्राकारों के साथ फैला है। चोल, होयसल, विजयनगर और नायक शासकों के शिलालेख सात शताब्दियों में इसके विकास को दर्ज करते हैं। लगभग 66 मीटर ऊँचा, ग्यारह तलों वाला पूर्वी राजगोपुरम भारत के सबसे ऊँचे गोपुरों में है। 1896 में सोलह वर्षीय रमण यहाँ आए और भूमिगत पाताल लिंग में ध्यान किया, फिर पर्वत पर चले गए। उनके कारण तिरुवन्नामलै विश्व भर में प्रसिद्ध हुआ।
स्थल पुराणTradition
ब्रह्मा और विष्णु में विवाद हुआ कि कौन बड़ा है। शिव उनके बीच अनंत अग्नि-स्तंभ के रूप में प्रकट हुए और उसके छोर खोजने को कहा। विष्णु वराह बनकर खोदते गए पर तल न पा सके; ब्रह्मा हंस बनकर उड़े और शिखर देखने का झूठा दावा किया। वही अग्नि-स्तंभ अरुणाचल पर्वत बना, और कार्तिगै दीपम की ज्योति उसी का स्मरण है।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि पार्वती ने यहाँ तप किया और अर्धनारीश्वर के रूप में शिव से एक हो गईं। माना जाता है कि अनेक सिद्ध आज भी पर्वत पर रहते हैं, और नंगे पैर गिरिवलम (परिक्रमा) करने से मुक्ति मिलती है।
दर्शनInterpretation
इस परंपरा में पर्वत स्वयं शिव है। रमण ने यहाँ सिखाया कि 'मैं कौन हूँ?' पूछकर आत्मा को शुद्ध चेतना के रूप में जाना जाता है; आदि और अंत रहित अग्नि-स्तंभ उसी चेतना का चित्र है।
आज का अर्थInterpretation
हर पूर्णिमा को लाखों लोग गिरिवलम करते हैं, और कार्तिगै दीपम पर भारी भीड़ आती है। रमण की शिक्षा ने तिरुवन्नामलै को विश्व भर के साधकों का केंद्र बना दिया है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
அருணாசல மலையடிவாரத்தில் உள்ள, இந்தியாவின் மிகப் பெரிய கோவில்களில் ஒன்று; இங்கு சிவன் நெருப்பாக (அக்னி லிங்கம்) வழிபடப்படுகிறார். ஆண்டுதோறும் கார்த்திகை தீபத்தன்று மலை உச்சியில் பெரும் சுடர் ஏற்றப்படுகிறது. பக்தர்கள் மலையைச் சுற்றியுள்ள 14 கி.மீ. பாதையில் கிரிவலம் வருகின்றனர்; ரமண மகரிஷி இங்கு வாழ்ந்தார்.
வரலாறுDocumented history
கோவில் சுமார் 10 ஹெக்டேரில் நான்கு பெரும் கோபுரங்களுடனும் ஐந்து பிராகாரங்களுடனும் அமைந்துள்ளது. சோழர், ஹொய்சளர், விஜயநகர மன்னர்கள், நாயக்கர் கல்வெட்டுகள் ஏழு நூற்றாண்டுகளாக இதன் வளர்ச்சியைப் பதிவு செய்கின்றன. சுமார் 66 மீ. உயரமும் பதினொரு நிலைகளும் கொண்ட கிழக்கு ராஜகோபுரம் இந்தியாவின் மிக உயரமானவற்றில் ஒன்று. 1896இல் பதினாறு வயது ரமணர் இங்கு வந்து நிலத்தடி பாதாள லிங்க சன்னதியில் தியானம் செய்தார்; பின்னர் மலைக்குச் சென்றார். அவரால் திருவண்ணாமலை உலகெங்கும் அறியப்பட்டது.
தல புராணம்Tradition
பிரம்மாவும் விஷ்ணுவும் யார் பெரியவர் என வாதிட்டனர். சிவன் அவர்களிடையே முடிவற்ற நெருப்புத் தூணாகத் தோன்றி, அதன் முனைகளைக் காணச் சொன்னார். விஷ்ணு பன்றியாக நிலத்தைத் தோண்டியும் அடியைக் காணவில்லை; பிரம்மா அன்னமாகப் பறந்து முடியைக் கண்டதாகப் பொய் சொன்னார். அந்த நெருப்புத் தூணே அருணாசல மலையானது; கார்த்திகை தீபச் சுடர் அதை நினைவூட்டுகிறது.
ஐதீகங்களும் கதைகளும்Tradition and folklore
பார்வதி இங்கு தவம் செய்து அர்த்தநாரீஸ்வரராகச் சிவனுடன் ஒன்றானதாகக் கூறப்படுகிறது. பல சித்தர்கள் இன்றும் மலையில் வாழ்வதாக நம்பப்படுகிறது; மலையை வெறுங்காலுடன் சுற்றும் கிரிவலம் முக்தி தரும் என்பது நம்பிக்கை.
தத்துவம்Interpretation
இந்த மரபில் மலையே சிவன். 'நான் யார்?' என்று கேட்பதன் மூலம் தன்னைத் தூய உணர்வாக அறியலாம் என ரமணர் இங்கு உபதேசித்தார்; தொடக்கமும் முடிவும் இல்லாத நெருப்புத் தூண் அந்த உணர்வின் சித்திரம்.
இன்றைய பொருள்Interpretation
ஒவ்வொரு பௌர்ணமியிலும் லட்சக்கணக்கானோர் கிரிவலம் வருகின்றனர்; கார்த்திகை தீபம் பல லட்சம் மக்களை ஈர்க்கிறது. ரமணரின் உபதேசம் திருவண்ணாமலையை உலகெங்கும் உள்ள தேடுவோரின் மையமாக்கியுள்ளது.
இந்த மொழிபெயர்ப்பு ஒரு முதல் வரைவு; தமிழ் அறிந்தவரின் சரிபார்ப்புக்குக் காத்திருக்கிறது.
Timeline
- By the 7th c.foundedprobableThe Tevaram saints sang of Annamalai; the shrine existed by then.
- 9th-13th c.constructeddocumentedCholasThe oldest inscriptions are Chola; much of the inner temple dates from this period.
- 16th c.constructedprobableKrishnadevaraya and the Thanjavur NayakasThe 66 m eastern Raja Gopuram, begun under Vijayanagara, was completed by Sevappa Nayaka.
- 1896otherdocumentedRamana MaharshiThe young Ramana arrived and meditated in the Patala Lingam vault under the thousand-pillared hall.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- Tevaram, Appar, Sambandar, Sundarardevotional
- Shiva Purana (Koti Rudra Samhita, Jyotirlinga accounts)devotional
- Wikipedia: Annamalaiyar Templetertiary
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.