A Chola temple of the 12th century, built by Rajaraja II, smaller than Thanjavur but crowded with fine carving. Its front hall is shaped like a chariot drawn by horses, with stone wheels. It is part of the UNESCO site 'Great Living Chola Temples'.
HistoryDocumented history
Rajaraja II built the temple near the Chola secondary capital of Pazhaiyarai. The vimana is about 24 m high, and the whole building is covered in carving: dancers, musicians, scenes of the lives of the 63 Nayanmar saints, and small panels only a few centimetres high. The front hall, the Raja Gambhira mandapa, is designed as a chariot with wheels and horses. Unlike Thanjavur and Gangaikonda Cholapuram, the temple is mainly a monument now, with modest daily worship.
Sthala PuranaTradition
Airavata, the white elephant of Indra, lost his colour under a sage's curse. He bathed in the temple tank and worshipped Shiva here, and his whiteness returned. Yama, the god of death, is also said to have bathed here to be cured of a burning curse, so the tank is called Yama Theertham.
Aitihyas and storiesTradition and folklore
The steps at the entrance are said to give out musical notes when struck. Carvings on the walls include a figure that looks like an elephant from one side and a bull from the other.
PhilosophyInterpretation
The carved lives of the Nayanmars, ordinary people of every caste who reached Shiva through devotion, place the saints' stories at eye level: the temple teaches through stories as much as through ritual.
Meaning todayInterpretation
Darasuram is a favourite of art lovers and students of architecture because it is less crowded than the larger Chola temples. Its miniature carvings are a record of Chola dance, music and daily life.
राजराज द्वितीय द्वारा बनवाया गया 12वीं शताब्दी का चोल मंदिर, तंजावुर से छोटा पर बारीक नक्काशी से भरा। इसका अग्र मंडप घोड़ों द्वारा खींचे जाते पत्थर के पहियों वाले रथ के आकार का है। यह यूनेस्को स्थल 'महान जीवंत चोल मंदिर' का भाग है।
इतिहासDocumented history
राजराज द्वितीय ने चोलों की दूसरी राजधानी पळैयारै के पास यह मंदिर बनवाया। विमान लगभग 24 मीटर ऊँचा है और पूरा भवन नर्तकों, संगीतकारों, 63 नायनार संतों के जीवन-दृश्यों और कुछ ही सेंटीमीटर ऊँचे छोटे फलकों से ढका है। राजगंभीर मंडप नामक अग्र मंडप पहियों और घोड़ों वाले रथ के रूप में बना है। तंजावुर और गंगैकोंड चोलपुरम के विपरीत, यह अब मुख्यतः स्मारक है जहाँ साधारण दैनिक पूजा होती है।
स्थल पुराणTradition
इंद्र का श्वेत हाथी ऐरावत एक ऋषि के शाप से अपना रंग खो बैठा। उसने मंदिर के तालाब में स्नान कर यहाँ शिव की पूजा की और उसकी श्वेतता लौट आई। कहा जाता है कि यमराज ने भी जलन के शाप से मुक्ति के लिए यहाँ स्नान किया, इसलिए तालाब को यम तीर्थ कहते हैं।
ऐतिह्य और कथाएँTradition and folklore
कहा जाता है कि प्रवेश की सीढ़ियाँ थपथपाने पर संगीत के स्वर निकलती हैं। दीवारों पर एक ऐसी आकृति भी है जो एक ओर से हाथी और दूसरी ओर से बैल दिखती है।
दर्शनInterpretation
हर जाति के साधारण लोग, जो भक्ति से शिव तक पहुँचे, उन नायनारों की जीवन-कथाएँ आँखों की ऊँचाई पर उकेरी गई हैं: यह मंदिर अनुष्ठान जितना ही कथाओं से भी सिखाता है।
आज का अर्थInterpretation
बड़े चोल मंदिरों से कम भीड़ होने के कारण दारासुरम कला-प्रेमियों और वास्तुकला के विद्यार्थियों का प्रिय है। इसकी सूक्ष्म नक्काशी चोल काल के नृत्य, संगीत और दैनिक जीवन का अभिलेख है।
यह अनुवाद एक प्रारंभिक मसौदा है और मूल भाषी द्वारा समीक्षा की प्रतीक्षा में है।
இரண்டாம் ராஜராஜன் கட்டிய 12ஆம் நூற்றாண்டுச் சோழர் கோவில்; தஞ்சையைவிடச் சிறியது ஆனால் நுண்ணிய சிற்பங்கள் நிறைந்தது. இதன் முன் மண்டபம் குதிரைகள் இழுக்கும் கல் சக்கரங்கள் கொண்ட தேர் வடிவில் உள்ளது. இது யுனெஸ்கோவின் 'பெரும் வாழும் சோழர் கோவில்கள்' பகுதி.
வரலாறுDocumented history
சோழரின் இரண்டாம் தலைநகரான பழையாறை அருகே இரண்டாம் ராஜராஜன் இக்கோவிலைக் கட்டினான். விமானம் சுமார் 24 மீ. உயரம்; முழுக் கட்டடமும் நடனக் கலைஞர், இசைக் கலைஞர், 63 நாயன்மார்களின் வாழ்க்கைக் காட்சிகள், சில சென்டிமீட்டர் அளவேயுள்ள சிறு பலகைகள் எனச் சிற்பங்களால் நிறைந்துள்ளது. ராஜகம்பீரன் மண்டபம் எனும் முன் மண்டபம் சக்கரங்களும் குதிரைகளும் கொண்ட தேராக வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளது. தஞ்சை, கங்கைகொண்ட சோழபுரம் போலன்றி, இது இன்று பெரும்பாலும் நினைவுச்சின்னம்; எளிய நித்திய பூஜை நடைபெறுகிறது.
தல புராணம்Tradition
இந்திரனின் வெள்ளை யானையான ஐராவதம் ஒரு முனிவரின் சாபத்தால் நிறமிழந்தது. அது கோவில் குளத்தில் நீராடி இங்குச் சிவனை வழிபட்டு மீண்டும் வெண்மை பெற்றது. எரிச்சல் சாபம் நீங்க எமனும் இங்கு நீராடியதாகக் கூறப்படுகிறது; எனவே குளம் எம தீர்த்தம் எனப்படுகிறது.
ஐதீகங்களும் கதைகளும்Tradition and folklore
நுழைவாயில் படிகளைத் தட்டினால் இசை ஒலிகள் எழுவதாகக் கூறப்படுகிறது. சுவர்ச் சிற்பங்களில் ஒருபுறம் யானையாகவும் மறுபுறம் காளையாகவும் தோன்றும் உருவமும் உண்டு.
தத்துவம்Interpretation
எல்லாச் சாதிகளிலிருந்தும் பக்தியால் சிவனை அடைந்த சாதாரண மனிதர்களான நாயன்மார்களின் வாழ்க்கை கண் மட்டத்தில் செதுக்கப்பட்டுள்ளது: இக்கோவில் சடங்குகளைப் போலவே கதைகளாலும் கற்பிக்கிறது.
இன்றைய பொருள்Interpretation
பெரிய சோழர் கோவில்களைவிடக் கூட்டம் குறைவு என்பதால் கலை ஆர்வலர்களுக்கும் கட்டடக்கலை மாணவர்களுக்கும் தாராசுரம் விருப்பமானது. இதன் நுண்சிற்பங்கள் சோழர் கால நடனம், இசை, அன்றாட வாழ்வின் பதிவு.
இந்த மொழிபெயர்ப்பு ஒரு முதல் வரைவு; தமிழ் அறிந்தவரின் சரிபார்ப்புக்குக் காத்திருக்கிறது.
Timeline
- 1146–1173constructeddocumentedRajaraja II (Chola)Built during his reign; inscriptions name it Rajarajesvaram.
- 2004listeddocumentedUNESCOAdded to the World Heritage Site 'Great Living Chola Temples'.
Videos
No videos have been curated for this temple yet.
Sources
- The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms, George Michell (1988)scholarly
- Periya Puranam, Sekkizhardevotional
- Wikipedia: Airavatesvara Templetertiary
- UNESCO World Heritage List no. 250official
This entry is a draft. Traditional stories are presented as tradition, not as historical fact.